مالدى مەكەن، ءساندى مەكەن، بالدى مەكەن − نىلقى

  • كەلۋ قاينارى: ءتاڭىرتاۋ تورابى
  • 02:23:24 11/08/2014

    بەرەكە جۇمان ۇلى، ماقسات قيزات ۇلى

    ىلەنىڭ جاسىل جاقۇتىنا بالانعان نىلقى اۋدانى ىلە وزەنىنىڭ جوعارعى اعارىنا، ورتاڭعى تيانشاننىڭ باتىس بولەگىنە ورنالاسقان، ونىڭ جالپى جەر كولەمى 10 مىڭ 53 شارشى كيلومەتر، شىعىسى مەن باتىسىنىڭ ۇزىندىعى 243 كيلومەتر، وڭتۇستىگى مەن سولتۇستىگىنىڭ كەڭدىگى 70 كيلومەتر. شىعىستا حىجيڭ اۋدانىمەن، شىعىس وڭتۇستىكتە كۇنەس اۋدانىمەن، شىعىس سولتۇستىكتە شيحۋ قالاسىمەن، باتىس سولتۇستىكتە جىڭ اۋدانىمەن، باتىستا قۇلجا اۋدانىمەن، باتىس وڭتۇستىكتە توعىزتاراۋ اۋدانىمەن شەكارالاسادى.

    مال شارۋاشىلىعىن نەگىز، ەگىن شارۋاشىلىعىن قوسىمشا كاسىپ كوزى ەتەتىن اۋداننىڭ جالپى جايلىمدىق جەرى 10 ميلليون 166 مىڭ مۋ، مۇنىڭ ىشىندە پايدالانۋعا جارايتىن جايلىمدىق جەر 9 ميلليون 198 مىڭ 600 مۋ، ەكپە جايلىم 210 مىڭ مۋ. ەگىستىك جەرى 561 مىڭ مۋ، ورماندىق جەرى ءبىر ميلليون 70 مىڭ مۋ؛ قاس وزەنى اۋداندى شىعىستان باتىسقا قاراي ەندەي اعادى؛ 186 مىڭ 900 حالقى بار نىلقىدا قازاق، حانزۋ، ۇيعۇر، حۇيزۋ، موڭعۇل سياقتى 24 ۇلت تاتۋ - ءتاتتى ءومىر ءسۇرىپ كەلەدى. از ۇلتتار بۇكىل اۋدان حالىق سانىنىڭ %74ىن ۇستايدى. اۋداندا 13 اۋىل (قالاشىق)، الاڭ، 83 اكىمشىلىك قىستاق (اترەت)، 6 تۇرعىندار كوميتەتى بار، سونىمەن بىرگە، ءوندىرىس - قۇرىلىس بيڭتۋانى 4 - ديۆيزياسىنىڭ 79 - پولىگى نىلقى اۋدانىنا ىرگە تەپكەن.

    اۋداندا كومىر، تەمىر، مىس، قورعاسىن، ۆولفرام، مىرىش، اك تاسى، بۇجىرتاس سياقتى 30 نەشە ءتۇرلى كەن بايلىعى بار، سونىڭ ىشىندە، كومىر بايلىعىنىڭ زاپاس قورى 8 ميلليارد 200 ميلليون تونناعا جەتەدى. اۋداننىڭ 2013 - جىلعى ءوندىرىس جالپى قۇنى 4 ميلليارد 90 ميلليون يۋانعا جەتىپ، 1954 - جىلعى ورەنىڭ 979 ەسەسىنە بارابار كەلگەن. مۇندا 1 - كاسىپتىڭ ارتقان قۇنى ءبىر ميلليارد 240 ميلليون يۋانعا جەتىپ، 1954 - جىلعى ورەنىڭ 554 ەسەسىنە؛ 2 - كاسىپتىڭ ارتقان قۇنى 2 ميلليارد 80 ميلليون يۋانعا جەتىپ، 1954 - جىلعى ورەنىڭ 1620 ەسەسىنە؛ 3 - كاسىپتىڭ ارتقان قۇنى 770 ميلليون يۋانعا جەتىپ، 1954 - جىلعى ورەنىڭ 800 ەسەسىنە تۋرا كەلگەن. ءار ۇلت حالقىنىڭ تۇرمىس ساپاسى كورنەكتى جاقسارىپ، 2013 - جىلى قالا - قالاشىق تۇرعىندارىنىڭ كىرىسى 15 مىڭ 858 يۋانعا؛ ەگىنشى - مالشىلاردىڭ ادام باسىنا تۋرا كەلەتىن تازا كىرىسى 10 مىڭ يۋانعا جەتكەن.

جاۋاپتى رەداكتور: بەرىك وقاباي ۇلى