ءشوپ تۇقىمىن جيناۋ جونىندە

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 09:34:16 13/05/2017

     جەڭىس كەرىمقان ۇلى

 

    ءشوپ تۇقىمى جاساندى جايىلىم قالىپتاستىرۋ، تۇياقكەستى بولعان جايىلىمدارعا تولىقتاپ ءشوپ ەگۋ، قالالاردى كوگالداندىرۋ سياقتى جۇمىستاردى جۇرگىزۋ جاقتارىندا كەم بولسا بولمايتىن ماڭىزدى بۋىن بولىپ تابىلادى. ءتۇرلى جايىلىمدارعا ۇيلەسەتىن ءتۇرلى ءشوپ تۇقىمىن تاڭداپ جيناپ الىپ، ونى ورىندى قولدانا ءبىلۋ − بارلىق مالشىلار مەن قاتىستى قىزمەتكەرلەردىڭ بۇلتارتپاس بورىشى. ءشوپ تۇقىمىن ويداعىداي جيناپ الۋ ءۇشىن تومەندەگى ءبىرقانشا تۇيىنگە كوڭىل ءبولۋ كەرەك.

    1. الدىمەن سول ورىننىڭ ءشوپ ءتۇرىن، بايلىق قاينارىنىڭ تارالۋ جاعدايىن، تارالعان اۋماعىن جان–جاقتى تولىق يەلەۋ قاجەت.

    2. جينالاتىن ءشوپتىڭ تىرشىلىك مەزگىلىن، تۇقىمنىڭ پىسۋ ەرەكشەلىگىن تولىق يەلەۋ قاجەت. ءبىر جىلدىق شوپتەر سول جىلى گۇل اشىپ جەمىس بەرەدى، تۇقىمى پىسقاننان كەيىن ءشوپ ءبىر تۇتاس سارعايىپ قۋرايدى دا تىرشىلىگى اياقتايدى. ەكى جىلدىق شوپتەر العاشقى جىلى قورەكتىك جاقتان ءوسۋ كۇيىندە بولىپ، قىس كىرگەندە جەر ۇستىندەگى بولەگى قۋرايدى دا جەر استىنداعى بولەگى تىرشىلىك كۇيىن ساقتاپ، ەكىنشى جىلى گۇل اشىپ جەمىس بەرەدى. تۇقىمى پىسقاننان كەيىن جەر ۇستىندەگى جانە جەر استىنداعى بولەگى قۋرايدى دا تىرشىلىگى ءبىراق اياقتايدى. كوپ جىلدىق شوپتەر 3 جىلدان اسادى، ءار جىلى قىستا جەر بەتىندەگى بولەگى قۋرايدى دا كەلەر جىلى كوكتەمدە قايتا كوكتەپ شىعادى. جىل سايىن گۇل اشىپ جەمىس بەرەدى، ءوسۋ كەزەڭىنىڭ 1–جىلى تۇقىم مولشەرى ءبىرشاما تومەن بولادى دا 2–4 جىلعا دەيىن تۇقىم كولەمى ءبىرشاما جوعارى بولادى، ودان كەيىنگى جىلدارى تۇقىم ءونىمى بىرتىندەپ تومەندەي باستايدى. تۇقىمنىڭ پىسۋ مەزگىلىن، تۇقىمنىڭ پىسۋ ەرەكشەلىگىن مەڭگەرۋ تۇقىمدى دەركەزىندە جيناۋ جونىنەن ماڭىزدى رول اتقارادى.

    استىق تۇقىمداس شوپتەر ادەتتە بۋازۋدىڭ الدىڭعى مەزگىلىندە ماساعى مەن گۇل شوعىنىڭ سانى تۇراقتى، گۇل اشۋ مەزگىلى ءبىرشاما قىسقا، ءار ماساقشانىڭ جەمىس بەرۋ ۋاقىت پارقى وتە از بولىپ، تۇقىمنىڭ پىسۋى ءبىرىڭعاي بولادى. بۇرشاق تۇقىمداس شوپتەر ادەتتە وسىمدىك كۇلشەسىنىڭ وسۋىنە ىلەسىپ گۇل شاناعى تولاسسىز تولىپ وتىرادى، سوندىقتان گۇل اشۋ مەزگىلى ۇزاق بولىپ، تۇقىمنىڭ پىسۋى ءبىركەلكى بولمايدى. ەگەر بارلىق تۇقىمى تولىق پىسۋ مەزگىلىنە جەتكەن بولسا تومەنگى جاقتارىنىڭ تۇقىمى توگىلۋى مۇمكىن.

    3. تۇقىم جيناۋدىڭ ۇيلەسىمدى مەزگىلىن مەڭگەرۋ كەرەك. قاي كەزدە تۇقىمدى جيناپ الۋعا بولادى، بۇل ءار ءتۇرلى تۇقىمنىڭ پىسۋ دارەجەسىنە قاراتىلادى. تۇقىمنىڭ پىسۋى سۇتتەنىپ پىسۋ مەزگىلى، بالاۋىزدانىپ پىسۋ مەزگىلى، سوڭعى پىسۋ مەزگىلى دەپ ءۇش مەزگىلدى باسىنان وتكىزەدى. سۇتتەنىپ پىسۋ مەزگىلىندە تۇقىمنىڭ ءسۇت قۇرامى جوعارى، تۇقىمنىڭ ىشىندە ءسۇت ءتارىزدى اقشىل زاتتار بولىپ، جۇمساق بولادى دا وڭاي مايىسادى نەمەسە جارىلادى. وسى كەزدە جينالعان تۇقىم كەپكەننەن كەيىن سەمىپ، قۇرىسىپ قالادى دا مىڭ ءداننىڭ اۋىرلىعى مەن تۇقىمنىڭ بۇرشىكتەۋى وتە تومەن بولادى، سوندىقتان مۇنداي تۇقىمدى وندىرىستىك تۇقىم ەتىپ پايدالانۋعا بولمايدى.

    بالاۋىزدانىپ پىسۋ مەزگىلدەگى تۇقىم بالاۋىز سياقتى بولادى دا تىرناق وڭاي باتادى، بۇل وسى تۇقىمنىڭ جيناۋ ۋاقىتى بولماعانىن بىلدىرەدى. سوڭعى پىسۋ مەزگىلىندەگى تۇقىم جىلتىر ءارى قاتتى بولادى، مىڭ ءداننىڭ اۋىرلىعى مەن بۇرشىكتەنۋى دە جوعارى بولادى، بۇل وسى تۇقىمنىڭ جيناۋ ۋاقىتى بولعاندىعىن بىلدىرەدى.

جاۋاپتى رەداكتور: جازيرا بولاتباي قىزى