ورىنسىز باسەكەدەن ۇتارىمىز قانشالىق

  • كەلۋ قاينارى: شينجياڭ زاڭ جانە تۇرمىس گازەتى
  • 08:22:42 28/06/2017

    قالي داكەي ۇلى

    

    «قوي ۇستىنە بوز تورعاي جۇمىرتقالاعان» بۇگىنگىدەي باياشات، بەيبىت زاماندا ءومىر ەسىگىن اشقان ۇرپاق قانداي باقىتتى دەسەڭىزشى! مەيلى قاي داۋىردە ءومىر ءسۇرسىن، ادام ءومىرى قىم - قۋىت، كۇردەلى، قايشىلىقتى، قيانكەسكى باسەكەگە تولى بولادى. ادام ءوز ومىرىندە بەينە مارافون جارىسىنا تۇسكەن سپورتشىداي تىنباي جۇگىرىپ، ءبىر عۇمىرىن قيانكەسكى باسەكەمەن وتكىزەدى.

    بالا ءومىر ەسىگىن اشىپ، ءتاي - تاي باسقاننان باستاپ اتا - اناسى ونى وزىمەن قارايلاس باسقا بالالارمەن سالىستىرادى. «انە، كوردىڭبە، كورشىنىڭ بالاسى جۇگىرە الاتىن بولىپتى، >اتا<، >اپا< دەپ سويلەي الاتىن بولىپتى، اۋزى ۇلكەن ەكەن، تاماقتى سەنەن كوپ جەيدى» دەگەن سياقتى سالىستىرمالى الدارقالاتۋ ارقىلى بالانى باسەكەگە شاقىرىپ، ءوز بالاسىن كورشىنىڭ بالاسىنان اسىپ تۇسۋگە باسەكەلەستىرە ءجۇرىپ باۋلىپ، ءوز ماقساتىن جۇزەگە اسىرادى. بالا اتا - اناسىنىڭ نە ويلاعانىن قايدان ءبىلسىن؟ كورشىنىڭ بالاسى سياقتى جۇگىرەم دەپ اياعىن جىلدام باسۋدى، «اتا - اپالاپ» ءسوز سويلەۋدى، اۋزىن ۇلكەن اشىپ، تاماق جەۋدى ۇيرەنىپ، اتا - اناسىنىڭ ماقساتىنىڭ ورىندالۋىنا ىرىقسىز تۇردە جول اشادى. مىنە بۇل ءارقانداي ادامنىڭ العاش ۇرپاق تاربيەلەۋ باسەكەسىندەگى قول جەتكىزگەن ۇلكەن جەتىستىگى بولماق. اتا- اناڭنىڭ الداۋىمەن باسەكەگە تولى قوعام تابالدىرىعىن تۇڭعىش رەت وسىلاي اتتايسىڭ. مۇنان بىلايعى تۇسەتىن باسەكەڭ مەكتەپ قۇشاعىنداعى ۇيرەنۋ، جوعارىلاپ وقۋ، جاقسى قىزمەتكە ورنالاسۋ، اقشا تابۋ، جاقسى جارعا جولىعىپ، باسىڭا شاڭىراق كوتەرىپ، باۋىرىڭا قازان اسۋ، پەرزەنت ءسۇيىپ، بالا تاربيەلەۋ سياقتىلارمەن جالعاسا بەرەدى... اتا - اناڭ كەزىندە سەنى باسەكەگە قالاي باستاسا، سەندە ۇرپاعىڭدى باسەكەگە سول سوراپپەنەن جەتەلەي جونەلەسىڭ. ادام ومىرىندەگى رەفلەكىستى باسەكە ءدال وسىلاي قايتالانىپ وتىرماق. مىنە وسى قايناعان باسەكە ءارقانداي ءبىر ادامدى ءوز «ەلەگىنە» سالىپ ەكشەيتىنى انىق...

    ال وسى باسەكەلەردىڭ ىشىندە ورنىمەن جالعاسىپ، ءوز جۇلگەسىن تاپقانى عانا ادامدى العا جەتەلەپ، باقىت - بايلىق جاراتادى. ورىندى باسەكەدەن ءوز باسىرەڭدى الاسىڭ. ال ورىنسىز باسەكە بەينە «ابايسىزدا سۋعا كەتكەن ادامداي» سەنى جارعا دا، تاسقا دا سوعىپ، بىردە سۋ بەتىنە شىعارسا، بىردە شۇڭەتىنە باتىرىپ، ەس- اقىلىڭنان ايىرادى. بارىڭدى شاشىپ، ىرىسىڭدى شايقالتىپ، تاقىر جەرگە وتىرعىزادى. ءتىپتى، وسىنداي ورىنسىز باسەكە بارىسىندا تاعدىرى تۇرالاپ، تاۋانى قايتقان ءىشىنارالارى ءوز قولىمەن ءوز ءومىرىنىڭ سوڭعى نۇكتەسىن قويىپ جاتادى.

    ورىنسىز باسەكە وپىندىرماي قويمايدى. اتالمىش باسەكە جونىندە اتا - بابالارىمىزدىڭ ۇزاق ۋاقىتتىق تىرشىلىك امالياتى بارىسىندا ومىردەن قورىتقان، تاربيەلىك قۇنعا يە، باي مازمۇندى، اقىليالىق تاعىلىمدارى، قاناتتى سوزدەرى مەن ماقال- ماتەلدەرى دە از ەمەس. ماسەلەن: «كورپەڭە قاراي كوسىل»، «اياعىڭا قاراي اس ءىش»، «ءالىن بىلمەگەن الەك»، «اتتىعا ەرەم دەپ جاياۋدىڭ تاڭى ايرىلىپتى»، «قاناعات قارىن تويعىزار، قاناعاتسىز جالعىز اتىن سويعىزار» ت.ب.

    جاھاندانۋعا بەتالعان بۇگىنگى باسەكە داۋىرىندە ءبىز وزگەمەن تەرەزەمىزدى تەڭەستىرەتىن، قوعامدىق ورتادان ويىپ ورىن الاتىن ورىندى باسەكەگە ەمەس، قۇر ماقتان مەن قۇر اتاقتان باسقا وزىمىزگە تيەر ءبىر تيىندىق پايداسى جوق نە ءبىر ورىنسىز باسەكەگە جانىمىز ءۇيىر بولىپ بارامىز. وزگەنىڭ ارتىقشىلىعىن قابىلداۋدى، تابىستى تاجىريبەلەرىن ۇيرەنۋدى، تۇرمىستاعى قاراپايىم دا ۇنەمشىلدىك ادەت- عۇرپىن قابىلداۋدى قىرىمىز سۇيمەيدى ايتەۋ.

جاۋاپتى رەداكتور: جازيرا بولاتباي قىزى