تاۋ الىستاعان سايىن بيىك كورىنەدى

  • كەلۋ قاينارى: ىلە كەشى گازەتى
  • 04:06:42 22/08/2017

    قۋان نارىنباي ۇلى

    (الپان اقىن حاقىندا)

    

    كيەلى دە كەنىشتى حالىق ىشىنەن نەبىر ءتىلدى-جاقتى اقىن، شەشەندەردىڭ دۇنيەگە كەلۋى بۇلجىماس اقيقات. ايبوز ەل سول ەگەيلەرىن ەرتەدەن تاۋ تۇلعاعا بالاپ، تەڭەپ كەلگەن. وتكەن عاسىردىڭ 80-جىلدارىنان بەرى كەڭ تەكەس ەلىنە تانىمالى، حالىق اقىنى الپىسباي سۇلەيمەن ۇلى ءبىز ءۇشىن ارينە تاۋ بولا الادى. ناقتاپ ايتساق، ول ءبىر تاۋ بولىپ ەلەستەپ،سوناۋ الىستان مۇنار ىشىندە قاسقايىپ مۇندالايدى. الپىسباي اقىن مىناۋ قىزىقتى دا شىجىقتى پانيدەن قامشى سابىنداي عانا جاسقا كەپ قوشتاسىپ، ارامىزدان عايىپقا كەتكەنىنە كوزدى اشىپ-جۇمعانشا مىنەكي سەگىز جىل ۋاقىت ىولىپتى. الپىسباي 1961-جىلدىڭ جاز ايىندا تەكەستىڭ شولاقتەرەك اۋىلىنداعى بەسقاراعاي ەتەگىندە مالشى وتباسىندا دۇنيە ەسىگىن اشقان. 2009 –جىلى 3-ايدا ناۋقاس سەبەبىنەن جاڭانۇر جاڭا وتىراعىندا 48 جاسىندا قايتىس بولدى. ايتتى-ايتپادى نە، ءومىر-اققان سۋ ەكەن، ول اعىپ قۇردىمعا قۇيادى، قۇردىم دەگەن ءار ادامنىڭ باسىنا تونەتىن اجال ەمەس پە؟! مەن دە، الپان دا ءبىر شولاقتەرەكتىڭ تۇستىكتەن تەرىستىككە سارقىراپ اعاتىن كاۋسار ھام تۇما سۋىنءىشىپ ەرجەتتىك، ول باس جاعىنان ىشسە، مەن اياعىنان ءىشتىم. مەن ءار كەز الپاكەڭدى تەكەس بازارىنان، شولاقتەرەكتەن كورىپ قالاتىنمىن، ءولىم بولجاۋسىز عوي، قايتىس بولاردان ءبىر اي بۇرىن اۋداندىق شيپاحانا قاقپاسىنان كورىپ ەدىم. كورگەن سايىن ول ادام ماعان كۇلىمسىرەپ امانداساتىن، مەنى «قۋاتاي» دەپ شاقىراتىن. مەن مۇنداي اتاۋدى ناعىز جاقىندارىمنان ەستىسەم دە، الپاكەڭنەن باسقا ەشكىمنەن ەستىمەگەن ەدىم. بۇل نەتكەن جانىنا جاقىن تارتۋ، نەتكەن كىشى پەيىلدىلىك ىزگى قاسيەت دەسەڭىزشى! بۇدان، ءوزى ونەر ادامى بولعاندىقتان، بىلايعى زيالى جۇرتتى قاستەرلەگەنى بولار دەپ توپشىلايمىن، ويتپەگەندە، ەكىنىڭ ءبىرى، ەگىزدىڭ سىڭارى قويان-قولتىق ارالاسقان ادامىن دا ونداي شاقىرماس-تى. الپاكەڭنىڭ باسقاعا قاراتقان كىشى پەيىلدىك ادەتىنەن ونىڭ «مەن بولدىم»، «مەن تولدىم» دەمەيتىنىن اشكەرە تانىتقانى ەكەن. 

    الپان اقىن قاراپايىم مالشى مەن ەگىنشى قاۋىم ورتاسىندا وتە كادۋەلگى ايتىس اقىنى رەتىندە اقىندىق، سوزدەن سۋىرىپ سالمالىق ءومىرىن كەشتى. اۋىل تىنىس-تىرلىگىمەن بىتە قايناسىپ، قارشاداي كەزىنەن ولەڭ-جىرعا،قيسا-داستانعا، ءان-كۇيگە اۋەس بولىپ ءوستى. العاشقى ۇستازىنىڭ باۋلۋىنان دەسەك تە، ءوز قانىنان بولار، ادەبيەتكە ىنتىق ءارى قۇمار بوپ، شابىتىن ۇنەمى ۇشتادى. الپەكەڭدى تۇڭعىش رەت كورۋىم 1981 -جىلى ەكەن. 1-ورتا مەكتەپتە وقىپ جۇرگەن مەزگىلىم، ول ايتەۋ قىس تا، كوكتەم دە ەمەس، جاز نە كۇز ەكەنى راس، ءبىراق قايسى اي ەكەنى ەسىمدە جوق. سوندا ۇزىن بويلىلاۋ، جىلتىر قارا جىگىت دومبىرانى توگىلدىرە شەرتىپ، بۇرىنعى اۋداندىق تۇراقتى كوميتەتتىڭ استى-ءۇستى تاقتاي شەگەلەنىپ سالىنعان بيناسىنىڭ سولتۇستىك جاق ەكىنشى قاباتىندا ايتىس جاسادى. قارت اقىنداردان الماتاي شالتىق ۇلى الدىعا شىعىپ ايتىستى باستاپ بەردى. سول كۇنگى ەلەس داۋىردەن كۇيشى داۋلەت مازاق ۇلى،ابدۇشكۇر (سول كەزدە قاراتوعاي اقىنى ەدى)، ىرىسقان، قويشى، سەيسەنقۇل قاتارلىلار ەسىمە ورالادى. الپاڭنىڭ جيىرما جاسقا شىعىپ جەلپىنىپ تۇرعان كەزى بولار دەپ ويلايمىن، ايتەۋ ءبىر قىز اقىنمەن جىر دوداسىنا ءتۇستى...

جاۋاپتى رەداكتور: جازيرا بولاتباي قىزى