ورتا مەكتەپ فيزيكا ساباعىنىڭ وقىتۋ ونىمدىلىگىن جوعارىلاتۋ جونىندە

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 03:31:46 05/11/2017

      قاليبەك بايداۋلەت ۇلى

    وقۋشىلار تولىق ورتا فيزيكاسىن ۇيرەنۋ بارىسىندا فيزيكا مازمۇندارىن ءبىر مەزەت ءبىلىپ العانداي بولعانىمەن، ىستەتكەن كەزدە وڭاي قاتەلەسەتىن، كىتابىنان ايىرىلسا ۇمىتاتىن جايتتەر تولىق ورتا جىلدىق مەزگىلىندە ءجيى كەزدەسەدى. مۇنداي جايتتەرگە قاراتا، ءبىز وبيەكتيۆ سەبەپكە تالداۋ جۇرگىزىپ قالماي، وقۋشىنىڭ پسيحيكالىق ەرەكشەلىگى مەن قيىنشىلىققا ءدوپ كەلگەندەگى پسيحيكالىق ەرەكشەلىگىنە دە ءمان بەرگەنىمىز ءجون. تولىق ورتا ءبىرىنشى جىلدىق مەزگىلى ورتا مەكتەپتەگى نەگىزگى ۇيرەنۋ كەزەڭى بولىپ، وقۋشىنىڭ تولىق ورتا كەزەڭىندەگى جالپى ۇيرەنۋى جونىنەن ماڭىزى زور. تولىق ورتا وقۋشىلارىنىڭ نازارىندا فيزيكا ساباعى وتە قيىن ءپان سانالادى. وقىتۋشىلار وقۋ - وقىتۋ بارىسىندا ءونىمدى، جاندى وقىتۋ ءادىس–شارالارىن قولدانىپ، ۇيرەنۋ ونىمدىلىگىن جوعارىلاتۋى كەرەك.

    بىرىنشىدەن، وقىتۋشى وقۋشىلاردىڭ ۇيرەنۋ جاعىنداعى وبيەكتيۆ جاعدايىنا ىشكەرىلەي تالداۋ جۇرگىزۋى كەرەك. تولىق ورتا جىلدىقتىڭ فيزيكاسى سالىستىرمالى تۇردە ورتالاۋ جىلدىق فيزيكاسىنا قاراعاندا مازمۇن جانە ۇيرەنۋ تالابى جاعىندا كوپتەگەن وزگەرىس بولادى. وقۋشىلاردىڭ ۇيرەنۋ بارىسىنداعى قيىنشىلىعىن كەلتىرىپ شىعارعان باستى سەبەپ، ورتالاۋ جىلدىق فيزيكاسى كوبىنەسە وقۋشىلاردىڭ سەزىمدىك تانىمىن نەگىز ەتەدى. مۇندا وقۋشىلاردىڭ باقىلاۋ، سەزىنۋ جانە ويلانۋ تاسىلدەرى ارقىلى ءتۇرلى فيزيكالىق قۇبىلىستار مەن بارىستاردى تانۋى مەن ءتۇسىنۋى قيىنعا تۇسپەيدى. الايدا، تولىق ورتا ساتىسىندا فيزيكا مازمۇنىنا كوپ وزگەرىستەر ەنگىزىلگەن، بۇل وقۋشىلاردان فيزيكالىق قۇبىلىستاردىڭ ىشكى زاڭدىلىقتارىن تەرەڭ يگەرۋدى، ءبىلۋدى جانە ولاردىڭ ينفورماتسيالاردى توپتاۋ، اناليز جاساۋ، تۇجىرىمداۋ، جيناقتاۋ، لوگيكالىق ويلاۋ قابىلەتىن جوعارىلاتۋىن تالاپ ەتەدى. سوندىقتان وقىتۋشى وقىتۋدىڭ ءىس جۇزىندىك جاعدايىن شىعار ءتۇيىن ەتىپ، ساباق مازمۇنىنا قاراي ءونىمدى، ۇيلەسىمدى، كەمەلدى وقىتۋ ءادىسىن قولدانىپ، وقۋشىلاردىڭ جان–جاقتى، ىشكەرىلەي ءبىلىم يگەرۋ قابىلەتىن جوعارىلاتۋى كەرەك.

    ەكىنشىدەن، وقىتۋشى وقۋشىلاردىڭ ۇيرەنۋ جاعىنداعى پسيحيكالىق جاعدايىنا دۇرىس ءمان بەرۋى كەرەك. تولىق ورتا جىلدىققا ەندى عانا اتتاعان وقۋشى جونىنەن ءونىمدى دە تاماشا ۇيرەنۋ ءادىسى باستى فاكتور سانالادى. ورتالاۋ جىلدىقتا باسىم كوپ ساندى وقۋشىلار فورمۋلانى تىكەلەي قولدانىپ، ماسەلەنى شەشەدى. بۇل بارىستا فيزيكالىق قۇبىلىستارعا ىشكەرىلەي اناليز جاساۋ، كۇردەلى تەڭدەۋلەر جۇيەسىن قۇرۋ، كۇردەلى ماسەلەلەردى شەشۋ جايتتەرى سيرەك كەزدەسەدى. تولىق ورتاعا تۇسكەننەن كەيىن ۇيرەنۋ، ءبىلىم يگەرۋ جاعىنداعى تالاپ جوعارىلاپ، وقۋشىنىڭ سايكەسۋ قابىلەتىن ءوسىرۋ قيىنعا ءتۇسىپ، وقۋشىلاردا ءماجبۇري تۇردە ۇيرەنۋ، ناتيجەسىن جوعارى كوتەرۋ پسيحيكالىق تالابى مەن ءىس جۇزىندىك اراسىندا قايشىلىق تۋىلادى. مۇنداي جاعدايدا وقۋشىلار ۇيلەسىمدى ۇيرەنۋ ءادىسىن قولدانباسا ۇيرەنۋدە قوبالجۋ، جالىعۋ ءجايتى پايدا بولادى. بۇل تۇردەگى قوبالجۋ، جالىعۋ بىرتىندەپ زورايىپ، وقۋشىنىڭ پسيحيكاسىنا جانە ۇيرەنۋ ونىمىنە اۋىر ىقپال جاسايدى. بۇدان فيزيكانى ۇيرەنە الماۋ، ۇيرەنگىسى كەلمەۋ، ۇيرەنۋدەن سۋىنۋ جايتتەرى جارىققا شىعادى. سوندىقتان، وقىتۋشىلار وقىتۋ بارىسىندا سابىرلى بولۋى، بارلىق ۇيرەنەتىن ءبىلىمدى ءبىر جولدا تىقپالاماۋ، ءىس جۇزىندىك احۋالدى نەگىز ەتىپ، وقىتۋ قارقىنىن ۇيلەسىمدى ورنالاستىرىپ، وقۋشىلاردىڭ ماسەلەنى ءتۇسىنۋى مەن جۇيەلى يگەرۋىنە مۇمكىندىك جاراتۋى كەرەك.

جاۋاپتى رەداكتور: گۇلدەن ماقسات قىزى