قاتىناس زاڭىنا قايشى حاۋىپتى ارەكەتتەر

  • كەلۋ قاينارى: شينجياڭ زاڭ جانە تۇرمىس گازەتى
  • 03:18:35 13/11/2017

    راحىمەتحان شوناي ۇلى

    

    قوعام دامۋىنا ىلەسە حالىقتىڭ تۇرمىس ورەسى دە بارعان سايىن جوعارىلاپ، ادامداردىڭ وسىزامانعى قاتىناس قۇرالدارىنا بولعان قاجەتى ارتا ءتۇستى. مىنە وسى ءبىر قاجەتكە قاراي ۇلكەندى - كىشىلى اۆتوكولىك ساتىپ العانداردىڭ سانى دا بارعان سايىن مولايا ءتۇستى. بىرەۋ قاجەتى جەتىپ السا، بىرەۋ قاراعا ىلەسىپ قارىزدانىپ بولسا دا اۆتوكولىك الىپ جاتقان قازىرگى تاڭدا، اناۋ ۇلكەن قالالاردى قويعاندا، اياداي اۋداننىڭ كوشەسىندە دە ايقاسقان اۆتوكولىكتەردىڭ اراسىنان جول تاۋىپ ءجۇرۋدىڭ ءوزى قيىنعا سوعاتىن دارەجەگە جەتتى.

    جاڭادان اۆتوكولىك ساتىپ العان بالاسىنا ءبىر قاريا: «قاراعىم، اۆتوكولىكتى الۋىن عوي الدىڭ، وسىنى جۇرگىزۋىڭ قانداي بولار ەكەن» دەگەن ەكەن. سول قاريا ايتقانداي، كولىكتى الۋىن الدىق، الايدا جۇرگىزۋىمىز قالاي بولىپ ءجۇر؟ ونى اركىم ءوزى بىلەدى. وسىدان ءبىرقانشا جىل ىلگەرى مەيلى موتوتسيكل بولسىن، الدە جەڭىل اۆتوكولىك نەمەسە ءىرى تۇرپاتتى اۆتوكولىك بولسىن، كولىك تىزگىنىن قولىنا ۇستاعان ازاماتتارىمىز اراقءىشىپ كولىك جۇرگىزىپ نەمەسە كۋالىكسىز كولىك جۇرگىزىپ شىرعالاڭ تۋدىرىپ، باسقالاردىڭ باس اماندىعى مەن مال - مۇلىك حاۋىپسىزدىگىنە قاتەر توندىرەتىن جاعدايلار ءبىرشاما كوپ ەدى. ەلىمىزدىڭ قاتىناس - تاسىمال زاڭ - ەرەجەلەرىنىڭ كۇن سايىن كەمەلدەنۋى، ۇگىت - تاربيە قىزمەتىمىزدىڭ بارعان سايىن جاندانۋىنا ىلەسە، مادەنيەتتى كولىك جۇرگىزۋ اۋقىمى بىرتىندەپ قالىپتاسا باستادى. دەگەنمەن، كولىك تىزگىنىن قولىنا العان ازاماتتارىمىزدىڭ مادەنيەت ساۋياسىنىڭ الۋان ءتۇرلى بولۋىنان مادەنيەتتى كولىك جۇرگىزۋدى بىلمەيتىن ءىشىنارا ازاماتتارىمىز تاعى دا ساپ – ساۋ كەتىپ بارا جاتىپ قاس – قاعىمدا -اق قارا جولدى قانىنا بوياپ، وتباسىنداعىلارعا توسىن قاسىرەت ارقالاتىپ، جۇبايى جاستاي جەسىر، بالالارى جەتىم قالعان تالاي رەتكى قاندى شىرعالاڭداردان ساباق الدى ما، تۋىسقاندارىمىزدىڭ بۇل تۋرالى كوز قاراس تۇسىنىگى بۇرىنعىدان نەداۋىر تەرەڭدەپ، تانىمدارى ايقىندالىپ، اراق ءىشىپ كولىك جۇرگىزۋ مەن كۋالىكسىز كولىك جۇرگىزۋ ارەكەتتەرى تاعى ءبىراز ازايدى.

    قاتىناس شىرعالاڭى سىندى قارا جولداعى قاتەردەن تالاي جاس قىرشىن كەتىپ، تالاي وتاۋدىڭ شاڭىراعى ورتاسىنا ءتۇسىپ، تالاي ءسابي جەتىم قالسا، تالاي قارت اتا - انا ۇل -قىزىنان قاپىدا ايرىلىپ قارتايعان شاقتارىندا قاسىرەت شەكتى. وسىنىڭ كەسىرىنەن تالاي تويعا ارنالىپ ازىرلەنگەن تاعام قارالى اسقا وزگەردى ىستەلگەلى جاتقان تالاي قۋانش ورتاسىنان وپىرىلدى. مۇنداي مىسالدار ايتىپ تاۋىسقىسىز، ونىڭ قايسى ءبىرىن ايتايىق. سوندا وسىنشا كوپ قاندى شىرعالاڭنىڭ سەبەبى نەدە؟ كىم تۋدىردى؟ نە ءۇشىن تۋىلدى؟ ءبىز مۇنىڭ سەبەبىن ءىس جۇزىندىكپەن بىرلەستىرە وتىرىپ، مىنا ءبىر نەشە جاققا جيناقتادىق:

    1.كۋالىكسىز موتورلى كولىك جۇرگىزۋ

    كۋالىكسىز موتورلى كولىك جۇرگىزۋدەن تۋىلعان قاتىناس شىرعالاڭىندا كوبىندە %90 جاۋاپكەرشىلىك كولىك جۇرگىزۋشىگە ارتىلادى دا، وتباسىنا، تۋىس-تۋعانىنا زور ەكونوميكالىق زيان جەتكىزەدى. مۇنداي شىرعالاڭداردا كولىكتەگى ادامداردىڭ امان قالعانى زور قۋانىش قوي، تىزگىنشى ءوزى امان قالعانىمەن، قاسىنداعىلار ويلاماعان ۋاقيعالارعا دۋشار بولسا نەمەسە مۇگەدەك بولسا مۇنىڭ جاۋاپكەرلىگى تاعى دا تىزگىنشىگە ارتىلىپ، ءتيىستى جازاعا تارتىلعانىمەن قويماي، تاعى ءبىر مۇنشا تولەم جاۋاپكەرلىگىن ارقالايدى.

جاۋاپتى رەداكتور: جازيرا بولاتباي قىزى