مەكتەپ قۋشاعىنداعى «ساندالبايلاردى» ساستىراتىن ەسكەرتۋ دابىلى قاعىلۋ ءتيىس

  • كەلۋ قاينارى: شينجياڭ گازەتى سايتى
  • 10:27:06 03/01/2018

 چاۋ شيڭ

 

    تاياۋدا حۋاجۇڭ عىلىم - تەحنيكا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ «تولىق كۋرس وقىعان كەزدە قۇلشىنباسا، مەكتەپ بىتىرگەن كەزدە ارناۋلى كۋرستىك ديپلومى بەرىلەدى» دەگەن وقۋداعى جاڭا بەلگىلەمەسى قىزۋ تالقىعا اينالدى. كەيبىرەۋلەر قولدايتىندارىن كورسەتىپ، وقۋدا ەسكەرتۋ بەرۋ وتە ورىندى، «كوتەرەم وقۋشىلارعا» تاعى ءبىر ءتۇرلى وراي بەرۋ ادامگەرشىلىكتى بىلدىرگەن دەسە؛ كەيبىرەۋلەر كۇمانمەن قاراپ، وقۋدا كومەك ەتۋگە كەلمەيدى، وقۋشىلاردى تىم ەركىمەن جىبەرۋ دارىندى تاربيەلەۋدىڭ ساپاسىن، ءسوزسىز، تۇسىرەدى دەيدى؛ ال كەيبىرەۋلەر ارناۋلى كۋرسقا ارا ءتۇسىپ، وسى بەلگىلەمەنىڭ استارىنداعى لوگيكا عىلمي اتاق جاقتان كەمسىتۋ دەسۋدە... مەيلى كىم قالاي ايتسادا، وسى شارانىڭ اتقارىلۋى قازىرگى جوعارى مەكتەپ وقۋ - اعارتۋىنداعى ءبىر جارانىڭ اۋزىن تىرناعانىن، ياعني كەيبىر وقۋشىلار مەكتەپتە ۇيقىلى - وياۋ ءجۇرىپ، ەپتەپ كۇن وتكىزىپ - اق ديپلوم الاتىن جاعدايدى جوققا شىعارا المايسىز.

    10 جىل ىستىق - سۋىققا توزە ءجۇرىپ، جوعارى مەكتەپ ەمتيحانىنا قاتىناسقاندار جونىنەن العاندا، ونداعى ازاپتاردى كوپ ايتپاساقتا بولادى. الايدا كوپتەگەن ستۋدەنتتەر ۋنيۆەرسيتەتكە تۇسكەن سوڭ، الدانىش دۇنيەلەرگە بوي الدىرىپ كەتتى. ۇيرەنۋدە بۇرىنعىداي قىسىم تۇسپەگەن سوڭ، ەلەكتروندى ويىن ويناۋ، قۋىرشاق فيلم كورۋ، كورەيا فيلمدەرىنىڭ ءتۇبىن ءتۇسىرۋ قاتارلىلار ءار كۇنى ولاردى وزىنە باۋرادى. ءتىپتى، كوپتەگەن ستۋدەنتتەر 4 جىلدىق ۋنيۆەرسيتەت وقۋ بارىسىندا تولىق ورتادا العان بىلىمدەرىن مالدانۋدا. اعىلشىن ءتىلى دەڭگەيى سىناۋىنىڭ 4 - دارەجەسىنەن، 6 - دارەجەسىنەن وتە الماسا ءوزىن - ءوزى سايقى - مازاق ەتكەندەي: «ەگەر وسى سىناۋلاردى تولىق ورتا مەكتەپتە وقىپ جۇرگەندە بەرگەن بولسام، ءسوزسىز، ءوتىپ كەتەر ەدىم» دەيدى. مىنە وسى تۇرعىدان العاندا، «تولىق كۋرستا ناتيجەسى جاقسى بولماسا ارناۋلى كۋرس ديپلومىن بەرۋ» ستۋدەنتتەردىڭ رەال جاعدايى كوزدە ۇستالعان، مۇنداي جازالاپ ساقتاندىرۋ مەن ەسكەرتۋلەر اناعۇرلىم كوبىرەك بولعانى ءجون.

    «كۇن وتكىزۋ، ەپتەپ ديپلوم الۋداي» ناشار قۇبىلىستى وزگەرتۋ ءۇشىن، ءسوزسىز، «شىعۋ» وتكەلىن مىقتى ۇستاۋ كەرەك. وقۋدان شەگەرۋ، مەكتەپ الماستىرۋ، سارالاۋ مەحانيزمىن جولعا قويعاندا عانا جوعارى وقىتۋ ورىندارىنىڭ دارىندى تاربيەلەۋ ساپا ولشەمىن ساقتاپ قالۋعا بولادى. ەۆروپا، ا ق ش سىندى دامىعان ەلدەر مەن رايونداردا «مەكتەپكە ءتۇسۋ وڭاي، ءبىتىرۋ قيىن بولۋ» مەحانيزمى نەگىزىنەن ولشەمدى بەلگىلەمە بولعان. ال وزىمىزبەن سالىستىرساق، ءبىزدىڭ ەلدە كوپ جاعدايدا «مەكتەپكە ءتۇسۋ قيىن، ءبىتىرۋ وڭاي»، وسى «وڭاي» دەيتىن ءبىر ءسوز، كوپتەگەن وقۋشىلاردى ەركىنە جىبەرىپ، جالقاۋ ادەت قالىپتاستىردى. مەملەكەتىمىزدىڭ جوعارى مەكتەپكە قابىلداۋ سالىستىرماسىنىڭ جىل سايىن جوعارىلاۋىنا بايلانىستى، مەكتەپ ءبىتىرۋدىڭ شارتتارىن قاتايتۋ، قات - قابات ەسكەرتۋ مەن جازالاۋ تاسىلدەرىن ورناتۋ كەرەك. تاياۋدا ا ق ش - تىق پروفەسسوردىڭ جۇڭگولىق اسپيرانت وقۋشىعا جازعان «مەكتەپتەن ايداۋ حاتى» ينتەرنەتتە قىزۋ تالقىعا ءتۇستى، حاتتا ءبىر وقۋشى ءوزىنىڭ «اقىل - پاراساتىنا» سۇيەنىپ ەپتەپ ديپلوم الۋعا ۇرىنعاندا، مەكتەپ جاعىنان وقۋدان شەكىنۋگە ءناسيحاتتالعانى ايتىلادى. بۇل دا ەلىمىزدەگى ستۋدەنتتەرگە بەرىلگەن ءبىر رەتكى ەسكەرتۋ، ەپتەپ - سەپتەپ ديپلوم السام دەيتىن ويدان ارىلۋ كەرەك. شىنايى ءبىلىم ءنارىن الۋ، وقۋدا بەلگىلى ناتيجەگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن، ءسوزسىز، ماڭدايدان اشتى تەر توگىپ، تاپجىلماي وتىرىپ ۇيرەنۋ قاجەت.

جاۋاپتى رەداكتور: گۇلدەن ماقسات قىزى