ەكولوگيالىق وركەنيەتتى دارىپتەپ، كورىكتى اتا مەكەن قۇرايىق

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 03:13:01 31/01/2018

    نۇرلان سارسەنبايەۆ

    

    باس شۋجي شي جينپيڭ: «ءبىز ەكولوگيالىق ورتاعا توتەنشە كوپ قارىزدارمىز، ەگەر بۇل قىزمەتتى قازىردەن باستاپ مىقتى ۇستامايتىن بولساق، كەيىن اسا زور بوداۋ بەرەتىن بولامىز» دەپ اتاپ كورسەتتى.

    ەكولوگيالىق ورتانى قورعاۋ كۇللى دۇنيە ەلدەرى ەرەكشە نازار اۋدارىپ كەلگەن ەڭ تولعاقتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى. ەكولوگيالىق ورتانى قورعاۋ _ ءبىر مەملەكەتتىڭ نەمەسە ءبىر ۇلتتىڭ بورىشى بولىپ قالماستان كۇللى جەر شارىندا تىرشىلىك ەتىپ جاتقان بارلىق ادامزاتتىڭ، دۇنيەدەگى بارلىق ەلدەردىڭ ورتاق بورىشى بولىپ تابىلادى.

    ۇلى تابيعات كۇللى تىرشىلىك اتاۋلىنىڭ اناسى. ۇلى تابيعاتتى قورعاۋ، ەكولوگيالىق ورتا تەپە–تەڭدىگىن ساقتاۋ، تابيعاتقا سايكەسۋ، ۇيلەسۋ جانە ودان لايىقتى پايدالانۋ، تابيعات بايلىعىن جوسپارسىز اشپاۋ، كورىكتى جۇڭگو قۇرۋ، ەلىمىزدەگى ءبىر ميلليارد 300 ميلليون حالىقتىڭ ۇزاقتان بەرى كۇتكەن ۇلى ارمانى.

    جۇڭگو _ دامۋ ۇستىندەگى بولاشاعى نۇرلى ءىرى ەل. پارتيامىز رەفورما جاساپ، ەسىك اشقاننان بەرى ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسىنا ەرەكشە ءمان بەرىپ كەلدى. ەكولوگيالىق ورتانى قورعاۋ ماسەلەسى ناقتاپ ايتقاندا، ەكونوميكالىق دامۋعا بارىپ ساياتىن ۇلكەن ءىس. ەكولوگيالىق وركەنيەت قىزمەتى مىقتى ۇستالماسا، باياندى دامۋدان ءسوز اشۋعا بولمايدى. سول ءۇشىن باس شۋجي شي جينپيڭ «ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسى جۇڭحۋا ۇلتتارىنىڭ ماڭگىلىك دامۋى مەن ”قوس 100 جىلدىق“ كۇرەس نىساناسىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى، ەكولوگيالىق ورتانى قورعاۋدىڭ ءوزى وندىرگىش كۇشتى قورعاعاندىق، ەكولوگيالىق ورتانى جاقسارتۋدىڭ ءوزى وندىرگىش كۇشتى دامىتقاندىق»

    ەكولوگيالىق وركەنيەت تۋرالى ءسوز بولعاندا تابيعاتتى قورعاۋمەن بىرگە ءتۇرلى بايلىقتاردى قورعاۋ، تابيعاتتاعى جاندى نارسەلەر مەن جانسىز زاتتاردى كوز قاراشىعىنداي ايالاۋ، قاستەرلەۋدى قامتىپ جاتادى. قازىر بۇكىل جەر شارىنىڭ ەكولوگيالىق ورتاسىنىڭ ناشارلاۋىنا بايلانىستى قۇم، توپىراق ارالاس جاڭبىر جاۋۋ، جەر سىلكىنۋ، تاۋ كوشۋ، قۇم باسۋ، تاسقىن–سەل اپاتى تۋىلۋ، شاڭ–توزاڭ قاپتاۋ، اۋرۋ تاراۋ، اڭ–قۇستاردىڭ قىرىلۋى، تاۋ–وزەندەردىڭ ويراندالۋى، جاسىل القاپتاردىڭ شولگە اينالۋى سياقتى اپاتتار بارعان سايىن اۋىرلاپ، ادامزاتتىڭ قالىپتى تۇرمىس كەشىرۋىنە اۋىر زيان كەلتىرۋدە. سوندىقتان ەكولوگيالىق ورتانى قورعاۋ سانامىزدى جوعارىلاتىپ، ءوزىمىز جاساپ جاتقان اتا مەكەننىڭ تابيعات ورتاسىن قورعاۋ بارلىق ادامنىڭ ورتاق بورىشى بولىپ تابىلادى.

    پارتيا 19–قۇرىلتاي بايانداماسىندا ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسى كورنەكتى ماسەلە رەتىندە ورتاعا قويىلىپ، ەكولوگيالىق ورتانى قورعاۋ، كورىكتى جۇڭگو قۇرۋ تۋرالى باعىت–باعدار كورسەتىلىپ، كەلەلى شەشىم جاسالدى. باس شۋجي شي جينپيڭ پارتيا 19–قۇرىلتايىندا 13 ۇلكەن ماسەلەنى ورتاعا قويعان. سونىڭ ءبىر بولەگىندە «ەكولوگيالىق وركەنيەت ءتۇزىلىسى رەفورماسىن تەزدەتىپ، كورىكتى جۇڭگو قۇرۋ» دەگەن تاقىرىپتا ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسى تۋرالى ارناۋلى توقتالعان. باياندامادا «ادام مەن تابيعات _ تىرشىلىكتىڭ ورتاق تۇلعاسى، ادامزات، ءسوز جوق، تابيعاتقا قۇرمەت ەتۋى، تابيعاتقا بويسۇنۋى، تابيعاتتى قورعاۋى كەرەك. ادامزات تابيعاتتىڭ زاڭدىلىعىنا بويسۇنعاندا عانا، تابيعاتتى اشۋدا، پايدالانۋدا بۇراڭ جولعا ءتۇسىپ كەتۋدەن ۇتىمدى ساقتانۋعا بولادى، تابيعاتتى ويرانداۋ تۇبىندە ادامزاتتىڭ ءوزىن ويرانداۋى سانالادى. بۇل ەشكىم دە قارسى كەلە المايتىن زاڭدىلىق» دەپ باسا دارىپتەدى.

جاۋاپتى رەداكتور: جازيرا بولاتباي قىزى