ءداۋىر قۇشاعىندا تۇرىپ، ءداۋىردىڭ العاباسارلىعىن جىرلايىق

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 04:52:25 15/02/2018

    قازىر از ۇلت وقۋشىلارىنىڭ مەملەكەت ءتىلىن ۇيرەنۋ شارت–جاعدايى توتەنشە جاقسى. ءبىز مەملەكەت ءتىلىن ۇيرەنگەن جىلداردا اتا–انالارىمىز مەملەكەت ءتىلىن بىلمەيتىن، بىزگە پىسىقتاۋ جاساتۋعا شاراسىز ەدى. ول تۇستاردا مەملەكەت ءتىلىن ۇيرەنگەن بالالار قازىرگىدەي تولىقتاما پىسىقتاۋ كلاستارى، قوس ءتىل بالا باقشاسى جوق جاعدايدا كوپ قيىنشىلىقتى جەڭدى. بىلتىر مەن اۆتونوميالى رايوندىق ادەبيەت–كوركەمونەرشىلەر بىرلەستىگى اتىنان 8 كادرىمىزدى ماكىت اۋدانىنا وقۋ–اعارتۋعا كومەك قىزمەتىنە باستاپ باردىم. ءبىز اۋىل–قىستاقتاردىڭ قوس ءتىل بالالار باقشاسىن ءبىر بىرلەپ ەكسكۋرسيالادىق. شارت–جاعداي توتەنشە جاقسى، كلاستان تارتىپ بالالاردىڭ جاتاعى، اسحانا، دەنە تاربيە الاڭى ءبار–ءبارى دە كەرەمەت، 4–5 جاسار بالالاردىڭ ءوزى مەمەلەكەت تىلىمەن سويلەسە الادى. كلاستارعا كىرە قالساڭىز، جۇزدەرىنەن شاتتىق ەسكەن بالالار جامىراي سالەم بەرگەندە ەرىكسىز تەبىرەنەسىز. ءبىزدىڭ كەزىمىزدە مۇنداي شارت–جاعداي قايدان بولسىن. سوندىقتان ءبىز مەكتەپكە بەلسەنە سايكەسىپ، بالالارعا مەملەكەت ءتىلىن يگەرتىپ، بولاشاققا مىعىم نەگىز قالاۋىمىز، يدەيادا بۇل ماسەلەنى تەرەڭ تانۋىمىز كەرەك.

    ءتىل ۇيرەنۋ ءداۋىردىڭ تالابى، بىرنەشە تىلدى ارتىق ءبىلۋ، كوپ ۇلت ادامدارىمەن دوستاسۋ، ءوزارا ۇيرەنۋ كاسىپ ءۇشىن دە، تۇرمىس ءۇشىن دە پايدالى. ءار ادام ءوزى ەسەيۋ بارىسىندا كوپتەگەن مۇمكىندىكتەردى تاڭداۋ ورايىنا جولىعادى. دەسەدە ءبىز مىنا ماسەلەنى، ياعني ءتىلدىڭ قۇرال رەتىندە دۇنيە جۇزىندەگى بارلىق جەردە ماڭىزدى رول اتقارىپ جاتقاندىعىن، مۇنىڭ اۋقىم ەكەنىن كوكەيىمىزدىڭ تەرەڭ تۇكپىرىنەن ۇعىنعانىمىز ءجون.

    مەن ۇيعۇر جازۋىن ورتالاۋ مەكتەپكە شىققاندا ۇيرەندىم. ول كەزدە قۇلجا قالاسىنداعى 5–ورتالاۋ مەكتەپ ۇلتتىق بالالار مەن حانزۋ بالالار بىرگە وقيتىن مەكتەپ ەدى. ءبىزدىڭ كلاس جەتەكشىمىز تاۋ جيايۋان مۇعالىم ساباقتاستاردى ۇيعۇرشا ۇيرەنۋگە بارىنشا جەبەيتىن، بىزگە ەرەكشە تەرەڭ اسەر قالدىرىپ ەدى. مەن «ۇستازىم تاۋ جيايۋان» دەگەن ماقالا جازىپ، ول كىسىنىڭ قامقورلىعى مەن ءتالىم–تاربيەسىن ەسكە الدىم. كەسەك تۇلعالى، اق جارقىن ونىڭ جۇزىنەن اكەلىك مەيىرىم ەسىپ تۇراتىن. مەنىڭ جادىمدا ول بەساسپاپ وقىتۋشى، بىزگە ادەبيەت، ساياسات، جاعىراپيا قاتارلى ساباقتار ءوتتى، ول ءبارىمىزدىڭ دە وتە قۇرمەت تۇتاتىن ۇستازىمىز ەدى.

    قىزمەتكە شىققان سوڭ مەن ۇيعۇر تىلىندەگى تاڭداۋلى ادەبيەت–كوركەمونەر تۋىندىلارىن اۋدارىپ، گازەت–جۋرنالداردا جاريالاۋعا كىرىستىم. سوڭىنان وراتى كەلىپ ىلە قازىنا مەكتەبىنىڭ اۋدارما كاسىبىن وقىدىم، جاۋ سۋ، ابدوللا، حاميت، گۇلنيسا قاتارلى ۇستازدارىمنىڭ جەتەكشىلىگىندە ءتىل عىلىمىنا، اۋدارما نازارياسىنا جانە جازۋشىلىققا قاتىستى ساباقتاردى جۇيەلى ۇيرەندىم. ءوزىمنىڭ مەملەكەت تىلىمەن جازعان شىعارمالارىمدى ۇيعۇرشاعا اۋدارىپ، ونى «ىلە گازەتىندەگى» ۇستازدارىمنىڭ وڭدەپ كومەكتەسۋى ارقاسىندا ۇيعۇرشا جاريالاي باستادىم. بىرتىندەپ اماليات بارىسىندا مەيلى ۇيعۇرشا شىعارمانى حانزۋشاعا، نەمەسە حانزۋشا شىعارمانى ۇيعۇرشاعا اۋدارايىن، ۇنەمى ءسوز بالاماسىن تابۋ، ءسوز قولدانۋ، سويلەم قۇراۋ جاقتارىندا كەيبىر تەحنيكالىق جانە نازاريالىق ماسەلەلەرگە جولىققانىمدى بايقادىم. كوركەمدىكتىڭ، ۇقساماعان ادەبي تىلدەردىڭ ىشكى ەستەتيكالىق تالاپتارى مەن زاڭدىلىقتارى تۇرعىسىنان ايتقاندا، بەينەلەۋ جاعىندا كەيبىر قيىندىقتارعا تاپ بولدىم.

جاۋاپتى رەداكتور: گۇلدەن ماقسات قىزى