ەلىمىز ەكونوميكاسىنىڭ جوعارى ساپادا دامۋى جونىندەگى ءبىر قانشا تۇسىنىك

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 04:33:40 03/03/2018

    لين ياۋ مۋ

    

    شي جينپيڭ جولداس پارتيا 19–قۇرىلتايىندا جاساعان بايانداماسىندا «ەلىمىز ەكونوميكاسى جوعارى قارقىنمەن ارتۋ ساتىسىنان جوعارى ساپامەن دامۋ ساتىسىنا ءوتىپ، دامۋ تاسىلىندە بۇرىلىس جاساۋ، ەكونوميكالىق ءتۇزىلىستى ساپالىلاندىرۋ، ارتۋ قوزعاۋشى كۇشىنە بۇرىلىس جاساۋدىڭ قامال الۋ كەزەڭىندە تۇر» دەپ اتاپ كورسەتكەن ەدى. بۇل ەلىمىز ەكونوميكاسىنىڭ دامۋ ساتىسىنىڭ وزگەرۋىنە جانە قازىرگى جاعدايىنا قاراتا جاساعان ماڭىزدى تۇجىرىم بولىپ، بۇدان كەيىنگى ەلىمىز ەكونوميكاسىنىڭ دامۋى ءۇشىن باعدار كورسەتىپ، تالاپتاردى ورتاعا قويۋدا اسا ماڭىزدى رەال مانگە جانە كەلەلى تاريحي ماڭىزعا يە. تاياۋدا اشىلعان ورتالىقتىڭ ەكونوميكا قىزمەتى ماجىلىسىندە: «جوعارى ساپالى دامۋدى ىلگەرىلەتۋ _ قازىرگى جانە بۇدان كەيىنگى ءبىر مەزگىل ىشىندە دامۋ وي جەلىسىن تۇراقتاندىرىپ، ەكونوميكالىق ساياساتتاردى بەلگىلەپ، ماكرولىق رەتتەۋ جۇرگىزۋدەگى ءتۇبىرلى تالابى» دەپ باسا دارىپتەدى. وسىعان وراي ءبىز تومەندە جوعارى ساپالى دامۋدى ىلگەرىلەتۋ جونىندەگى ءبىر قانشا كوزقاراسىمىزدى ايتا كەتپەكپىز.

    ەلىمىز ەكونوميكاسىنىڭ جوعارى ساپامەن دامۋىن جەبەۋ اسا ماڭىزدى مانگە يە

    جوعارى قارقىنمەن ارتتىرۋ ساتىسىنان جوعارى ساپامەن دامىتۋ ساتىسىنا بۇرىلىس جاساۋ ساتىسى ەلىمىز ەكونوميكاسىنىڭ 30 جىلدان بەرگى جوعارى قارقىنمەن ارتتىرىلعاننان كەيىن قۇرىلىمدىق قايشىلىقتار مەن بايلىق، ورتا جاعىنداعى كەدەرگىلەردى جويىپ، جوعارى ساپامەن، ونىمدىلىكپەن، ادىلدىكپەن ۇرتىس دامۋداعى تالاسسىز تالعامى، ءارى ەلىمىزدە سوتسياليستىك وسىزامانداندىرۋدى جۇزەگە اسىرۋدا، ءسوزسىز، باسىپ وتەتىن جول بولىپ تابىلادى.

    بۇل ەلىمىز ەكونوميكاسىن ءۇرتىس، باياندى دامىتۋدىڭ قاجەتتى تالابى. ەڭبەككۇش، جەر–سۋ، جاراتىلىستىق ورتانىڭ وزىندىك قۇنىنىڭ تومەن بولۋى دامىعان ەلدەردىڭ مەملەكەت اتتاعان سەرىكتىكتەرىنىڭ جاساۋ كاسىپتەرىن ەلىمىزگە ويىستىرۋىن بارىنشا باۋراي الۋى ەلىمىزدە ەسىك اشىپ رەفورما جۇرگىزگەننەن بەرگى ەلىمىز ەكونوميكاسىن جوعارى قارقىنمەن ارتتىرۋداعى باستى شارت بولىپ قالدى. ال قازىر ەلىمىزدەگى ەڭبەككۇش سىندى كوپتەگەن فاكتورلاردىڭ وزىندىك قۇنى ءۇرتىس جوعارىلاعاندىقتان جوعارى، ورتا دارەجەلى جاساۋ كاسىپتەر دامىعان ەلدەرگە ويىسىپ، ورتا، تومەن دارەجەلى جاساۋ كاسىپتەر ورىندىك قۇنى ءتىپتى دە ارزان دامۋ ۇستىندەگى ەلدەرگە بۇرىلىس جاساۋ سىندى قيىن جاعدايعا ءدوپ كەلىپ وتىر. سونىمەن بىرگە، ەلىمىزدىڭ بايلىق شەكتەمەلىگى تەز ارتىپ، جاراتىلىستىق ورتانىڭ كوتەرىمدىلىگى جوعارى شەككە جەتىپ، تومەن ونىمدىلىكتى ارتتىرۋدىڭ ۇلگىسىنە جالعاستى يەك ارتۋدىڭ قيسىنى قالمادى، دەمەك قازىردەن باستاپ، ءسوزجوق، جوعارى ساپالى دامۋعا بەت بۇرۋىمىز قاجەت بولدى، شارت–جاعداي دا بۇعان جار بەرەدى. ال قاجەتتىلىك جاعىنان الىپ ايتقاندا، بۇدان بۇرىنعى جوعارى قارقىنمەن ارتتىرۋدا نەگىزىنەن سىرتقى سۇرانىس پەن ەل ىشىندەگى قارجى قوسۋ تالابىنىڭ جوعارىلاۋىنا سۇيەنىپ كەلگەنبىز. الايدا حالىقارادا فينانس داعدارىسى تۋىلعان 10 جىلدان بەرى، دۇنيە ەكونوميكاسىنىڭ قالپىنا كەلۋى باستان–اياق مۇشكىل جاعدايعا ءتۇستى دە، حالىقارالىق ساۋدا–ساتتىق جاعدايى كوپ جىل بويى دۇنيە ەكونوميكاسىنىڭ ارتۋ قارقىنىنان تومەن بولدى؛

جاۋاپتى رەداكتور: جازيرا بولاتباي قىزى