اۋىل - قىستاقتاردى گۇلدەندىرۋدە ءالسىز بۋىنداردى دۇرىس يگەرۋ كەرەك

  • كەلۋ قاينارى: شينجياڭ زاڭ جانە تۇرمىس گازەتى
  • 03:37:06 08/05/2018

    الدار كوكسەگەن ۇلى

    

    پارتيا 19 - قۇرىلتايىندا «اۋىل - قىستاقتاردى گۇلدەندىرۋ ستراتەگياسىن اتقارۋ» العا قويىلىپ، شارۋاشىلىعى شالقىعان، ەكولوگيالىق ورتاسى جايلى، اۋىل سالتى وركەنيەتتى، باسقارۋى ۇتىمدى، تۇرمىسى اۋقاتتى وسىزاماندانعان اۋىل شارۋاشىلىعى، اۋىل − قىستاق قۇرىلىسىنىڭ جاڭا كارتيناسى سالىندى. اۋىل - قىستاقتاردى گۇلدەندىرۋ − جاڭاشا اۋىل - قىستاق قۇرىلىسىنىڭ ونان ارى كۇشەيتىلگەندىگىنىڭ، تىڭ ساتىعا كوتەرىلگەندىگىنىڭ بەلگىسى. گۇلدەندىرۋ ءۇشىن الدىمەن پارىقتى تاۋىپ، ولقىلىقتاردى تولىقتاپ، اۋىل شارۋاشىلىعى، اۋىل - قىستاق، شارۋالار دامۋىنداعى ءالسىز بۋىنداردى كۇشەيتۋ، وتە - موتە، شارۋا باۋىرلاستاردىڭ كۇن سايىن ارتىپ وتىرعان تاماشا تۇرمىس قاجەتىنە ۇزدىكسىز سايكەسىپ، اۋىل شارۋاشىلىعى، اۋىل - قىستاق، شارۋالار دامۋىنداعى ءالسىز بۋىنداردى، اتاپ ايتقاندا «بىركەلكىسىزدىك، كەمەلسىزدىك» ماسەلەلەرىن كۇش سالا شەشۋىمىز كەرەك. ولاي بولسا بىزدە قانداي بىركەلكىسىزدىك ماسەلەلەرى ساقتالىپ وتىر؟ 

    ءبىرىنشى، وڭىرلەر اراسىنداعى بىركەلكىسىزدىك ماسەلەسى. شىعىس، ورتا، باتىس رايوندارداعى اۋىل شارۋاشىلىق نەگىزى، اۋىل - قىستاق بەت - بەينەسى، شارۋالار كىرىسى جاقتارىنداعى پارىقتى ايتپاساقتا تۇسىنىكتى. شىعىس، ورتا، باتىس رايونداردىڭ پارقى نەگىزىنەن اۋىل - قىستاقتار اراسىنداعى پارىق، كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋدىڭ نەگىزگى شايقاس مايدانى دا باستىسى ورتا، باتىس رايوندارداعى شالعاي اۋىل - قىستاقتاردا دەۋگە بولادى.

    ەكىنشى، قالا مەن اۋىل اراسىنداعى بىركەلكىسىزدىك ماسەلەسى. جۋىق جىلداردان بەرى، جاڭاشا اۋىل - قىستاق قۇرىلىسىنىڭ، قالا - قالاشىقتاندىرۋ ستراتەگياسىنىڭ ىلگەرىلەتۋىنە ىلەسە قالا مەن اۋىل اراسىنداعى پارىق ازايا باستادى، دەسەدە، «ەمدەلۋدىڭ قيىن»، «ۋنيۆەرسيتەتكە وقۋعا ءتۇسۋدىڭ قۇنى جوعارى» بولۋ جاعدايى دەرلىكتەي وزگەرمەدى، قالا مەن اۋىلدىڭ ەكى نەگىزدىك قۇرىلىمى ءالى جويىلمادى. 

    ءۇشىنشى، اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ، اۋىل - قىستاقتىڭ، شارۋالاردىڭ ىشكى جاقتاعى دامۋىنىڭ بىركەلكىسىزدىك ماسەلەسى. ءوندىرىس، تۇرمىس، ەكولوگيا سياقتى «قاتتى بولشەكتەردىڭ» دامۋى ءبىرشاما تەز، وسىزاماندانعان اۋىل شارۋاشىلىعى كورنەكتى جوعارىلاپ، شارۋالاردىڭ كىرىسى ايتارلىقتاي ارتتى. دەسە دە، «جۇمساق بولشەكتەردىڭ» وزگەرۋى ءبىرشاما باياۋ بولىپ، نەگىزگى ساتىنىڭ كۇشى ءالسىز، اۋىل - قىستاقتاردىڭ جونگە سالىنۋى كەنجە قالىپ، اۋىل - قىستاقتاردىڭ ءوزىن جونگە سالۋى، زاڭمەن جونگە سالۋى، مورالمەن جونگە سالۋى ءوزارا تىعىز ۇشتاسپادى، دامۋى كەنجە قالدى. تاڭداۋلى ءداستۇرلى مادەنيەتتەردىڭ ءتۇسى سولعىنداپ، جاڭا، وزىق مادەنيەتتەر تەرەڭ تامىر تارتا الماي، كەلەڭسىز مادەنيەتتەر ۇرىمتال جەردەن ۇرىنىپ كىردى، سوندىقتان قازىرگى كەزەڭدە وركەنيەتتى اۋىل سالتىن قالىپتاستىرۋ مىندەتى توتەنشە اۋىر. 

جاۋاپتى رەداكتور: جازيرا بولاتباي قىزى