اقپارات ناعىز شىندىقتى ارقاۋ ەتۋى كەرەك

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 04:39:16 14/05/2018

كەيدە جەرگىلىكتى ورىنداعى باسشىلار ەسكەرمەي، سەزە الماي جۇرگەن حالىق اراسىنداعى ءىشىنارا كومەسكى تۇيىندەردى ەلگەزەك، قىراعى تىلشىلەر وپ–وڭاي بايقاپ كورە الاتىنى بار. دەگەنمەن، مۇنداي ۇرىمتال ماسەلەلەردە ءتىلشىنىڭ كوزقاراسى مەن باسشىلاردىڭ پىكىرى ءوزارا توعىسىپ، ۇندەسىپ وتىرعانى ءجون. ادەتتە ءتىلشى بىرەر ماڭىزدى جەتىستىك نەمەسە كەلەلى قوعامدىق قيمىلدار جونىندەگى سەنىمدى مالىمەتكە يە بولعان سوڭ، پارتيا ىسىنە، باعىت–ساياساتىنا ادال بولۋ پرينسيبىن تابان تىرەر تياناق ەتە وتىرىپ، ءوز كوزقاراسىن بۇكپەسىز تۇردە ءدال ورتاعا قويۋى، فاكتتى نەگىز ەتۋى، حاباردى ءىس جۇزىندىك جاعدايمەن قابىستىرىپ جازۋعا شەبەر بولۋى شارت. اسىرەسە، ناق مايدانعا بارىپ جاعداي يەلەگەندە، بۇيكۇيەزدىككە سالىنباي، ەنجارلىققا بوي ۇرماي، ءىستىڭ جاي–جاپسارىن تاپتەشتەي وتىرىپ ەگجەي–تەگجەيلى ۇعىسۋى، نىسانا ەتكەن وبيەكتيۆ بولمىستىڭ شەشۋشى سيپات الاتىن–المايتىندىعىن الدىن–الا ەسكەرۋى، سىڭار ەزۋلىككە استە جول بەرمەۋى قاجەت. كەي–كەزدە ءتىلشى قىم–قۋىت قوعامدىق ومىردە ءبىر ماسەلە جونىندەگى تۇرلىشە كوزقاراستار مەن پىكىرلەردى، ونىڭ ۇنامدى، ۇنامسىز جاقتارىن دا جٶلىقتىرادى. اۋەلى كەي ماسەلەلەر تۋرالى قينالماي–اق تۇجىرىم جاساي بەرەدى.

    احۋال يەلەپ، ماتەريال توپتاۋ بارىسىندا ءتىلشىنىڭ كۇردەلى، قايشىلىقتى ماسەلەلەرگە تاپ بولاتىن شاعى دا بولادى. مۇندايدا ءتىلشى بارىنشا بايسالدى پوزيتسيادا بولۋى، كەزىككەن ناقتى ماسەلەگە بۇرىنعى تاجىريبە–ساباق بويىنشا نەمەسە ات ءۇستى تۇردە اسىعىس–ۇسىگىس تۇجىرىم جاساي سالۋدان اۋلاق بولۋى، ەڭ ابزالى حابارلاماقشى بولعان نىسانانىڭ استارىنا ىشكەرىلەي ءۇڭىلىپ، قايتا–قايتا وي ەلەگىنەن وتكىزىپ، ءار قايسى جاقتى ءوزارا سالىستىرىپ بارىپ ۇيعارىم جاساعان ورىندى. سوندا عانا شىندىققا جاناساتىن، وقىرماندى باۋراپ سەندىرە الاتىن كوزقاراستى ورتاعا قويۋدىڭ، حاباردى جاندى، تارتىمدى ەتىپ جازۋدىڭ ءساتى تۇسەدى. ەگەر، ءتىلشىنىڭ جازعانى شىندىقتان الشاقتايتىن بولسا، وندا ول سىلدىر ءسوز ۇيىندىسىنە، ءنارسىز، قۇنارسىز حابارعا اينالىپ، وقىرماندى باۋراۋ قۋاتىنان ايىرىلادى.

    كەزەكتە ەكونوميكالىق قۇرىلىم جوسپارلى بازار شارۋاشىلىعىنان سوتسياليستىك بازار شارۋاشىلىعىنا قاراي بەت العانى بەلگىلى، ەكونوميكانىڭ ارتۋى دا بۇرىنعى بىتىراندىلىقتان شۇعىرلانۋعا قاراي ويىسىپ وتىر. وسى سەبەپتەن دە ەكونوميكالىق قىزمەتتە جاڭا جاعدايلار مەن تىڭ ماسەلەلەر جارىققا شىقتى. سوندىقتان، تىلشىلەر ماسەلەگە تالداۋ جاساعاندا، قوعامدىق تەكسەرۋ جۇرگىزگەندە ماسەلەگە، ءسوزسىز، ماركيستىك تانىم نازارياسى بويىنشا وي جۇگىرتۋى قاجەت. ماسەلەگە ات ءۇستى قاراۋعا استە بولمايدى. وتە–موتە رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋ باعىتىنا تاباندى بولۋ جاعىن ۇگىتتەگەندە، كاسىپورىنداردىڭ شەتەل قارجىسىن باۋراۋ قۋاتى، جۇمىسقا ورنالاستىرۋ، ەكسپورت سوماسىنىڭ ارتۋى سىندى كىسىنى قۋانتارلىق جاعىن ءتۇيىندى حابارلاۋمەن بىرگە، ءىشىنارا كاسىپورىنداردىڭ تەحنيكالىق قۋاتىنىڭ ءالسىز، ورتانى الاستاۋى اۋىر، ال، ەندى ءبىر ءبولىم كاسىپورىنداردىڭ قىزمەت وتەۋ ورتاسىنىڭ ناشار، ۇستەمە قىزمەت وتەۋى ءجيى، جۇمىسشى–قىزمەتكەرلەردىڭ زاڭدى ۇقىق–مۇددەسىنە تولىق كەپىلدىك ەتۋى جەتەرسىز بولۋداي ءتيىمسىز ماسەلەلەرگە دە زەر سالىپ، ونى عىلمي تۇرعىدا سارالاي ءبىلۋ كەرەك. ەكونوميكالىق قۇرىلىم رەفورماسىنىڭ تاجىريبە–ساباقتارىن تانىستىرعاندا دا وبيەكتيۆ شىندىق شىعار ءتۇيىن ەتىلگەنى ابزال.

جاۋاپتى رەداكتور: گۇلدەن ماقسات قىزى