تارىم وزەنى الابىنداعى 15 ميلليون مۋ توراڭعى ورمانى جايقالا ءتۇستى

  • كەلۋ قاينارى: شينجياڭ گازەتى تورابى
  • 05:24:24 09/06/2018

    تۇتاس الاپقا ەكولوگيالىق سۋ جەتكىزىلدى

 

    ءتىلشىمىز ليۋ دۇڭلاي 6 - ايدىڭ 5 - كۇنى كورلادان حابارلايدى. 5 - ايدىڭ 4 - كۇنى تۇستە مارالباسى اۋدانى چۇچۇرگا توراڭعى ورمانى وڭىرىندە ىستىق جالىن بەتكە ۇرسادا ءبىراق اعاشتار باي - باياعىسىنداي جايقالىپ تۇر. ورمان وڭىرىنە قاراي اعىپ جاتقان وزەننىڭ بەتىندە كۇمىس تولقىن وينايدى. تۇتاس تارىم وزەنى الابىنا ەكولوگيالىق سۋ جەتكىزىلىپ، كەڭ كولەمدى توراڭعى ورمانى تىرشىلىك تىنىسىنا قايتا يە بولدى.

    تارىم وزەنى الابىن باسقارۋ مەكەمەسى پارتكومىنىڭ شۋجيى توقتى احمەت تىلشىگە بىلاي دەدى: بيىل 5 - ايدىڭ 25 - كۇنىنە دەيىن ءبىز ياركەن وزەنى الابىنداعى ءتۇيىندى توراڭعى ورمانى وڭىرىنە 35 ميلليون 600 مىڭ تەكشەمەتر ەكولوگيالىق سۋ جەتكىزدىك. بيىل ءبىز تارىم وزەنى الابىنداعى ءتۇيىندى توراڭعى ورمانى وڭىرىنە ءبىر ميلليارد 200 ميلليون تەكشەمەتر ەكولوگيالىق سۋ جەتكىزبەكشىمىز.

    تارىم وزەنى الابىن جالپىلىق جونگە سالۋ ارقىلى تارىم وزەنىنىڭ تومەنگى اعارىنداعى ەكولوگيالىق سۋ مولشەرى بارعان سايىن مولايدى، ءبىر مەزگىل قۇرىپ جوعالۋعا شاق قالعان جاسىل ءدالىزدىڭ تىرشىلىك تىنىسى قايتا قالپىنا كەلدى. وسى نەگىزدە، 2016 - جىلى شينجياڭ تۇتاس الاپتاعى ءتۇيىندى توراڭعى ورمانى وڭىرىنە ەكولوگيالىق سۋ جەتكىزە باستاعان بولاتىن. بۇل ەكولوگيالىق سۋ ەندىگارى تارىم وزەنىنىڭ تومەنگى اعارىمەن عانا شەكتەلمەي، قايتا تۇتاس الاپتى ەندەي ءوتىپ، كولەمىنىڭ كەڭەيە تۇسەتىندىگىنەن دەرەك بەرەدى.

    تارىم وزەنىنىڭ نەگىزگى قاينارىنىڭ ءبىرى بولعان ياركەن وزەنى كليماتتىڭ جانە ادامزات ارەكەتىنىڭ ىقپالىنا ۇشىراعاندىقتان، ايىرىقتام قيما بەتىنەن ەكى وزەننىڭ قۇيا بەرىسىنە دەيىنگى ارالىقتاعى 320 كيلومەتر كەلەتىن وزەن ارناسىندا تالاي جىلدان بەرى سۋ تارتىلىپ، وزەننىڭ تومەنگى اعارىنداعى كولەمدى توراڭعى ورمانى مەن وسىمدىكتەر قۇرىپ - جوعالۋعا اينالدى. قازىر وزەنگە سۋ كەلىپ، جاسىل القاپ قۇم اراسىنان «قايسارلىقپەن» قايتا بوي كوتەردى.

    شايار اۋدانى مەملەكەت باسقارۋىنداعى 2 - مال فەرماسىنداعى ءشول دالاداعى تاس جولدىڭ بويىنداعى توراڭعىلار الدەقاشان قۋراپ قالعان، ال سول ماڭدا قازىرگە دەيىن شولگە شىداپ كەلگەن توراڭعىلاردىڭ تەرەڭدە جاتقان تامىرىنا وزەن سۋى اقىرىنداپ جەتكىزىلە باستادى.

    اۋات اۋدانىنداعى اشمە كولىنىڭ بۇرىنعى بەينەسى بىرتىندەپ قالپىنا كەلدى. 2017 - جىلى ەكى شيحۋ كولىنىڭ سۋىنان دا مول ەكولوگيالىق سۋ وسى اراعا ءبىر جولدا جەتكىزىلدى. سول كەزدە، ياركەن وزەنى، اقسۋ وزەنى، حوتان وزەنى، حايدۋ - كونچى وزەنى جانە تارىم وزەنى سياقتى وزەندەر ءوز الاپتارىنداعى توراڭعى ورمانىنا ەكولوگيالىق سۋ جەتكىزە باستادى. سۋ بايلىعى ءبىر تۇتاس باسقارىلدى، وزەن ارناسى تازالاندى، ەكولوگيالىق تيەك اعىتىلدى، ماشينالى قۇدىقتار بەكىتىلدى، ادامزات قوعامىنىڭ سۋدان پايدالانۋ مولشەرى قاتاڭ مەڭگەرىلدى. وسى قيمىلداردىڭ اتقارىلۋىمەن، تارىم وزەنى الابىنداعى 15 ميلليون مۋ توراڭعى ورمانىنىڭ تىرشىلىك جاعدايى بىرتىندەپ جاقساردى، وسى توراڭعى ورمانى جۇڭگوداعى توراڭعى ورمانى جالپى اۋماعىنىڭ %90ىن ۇستايدى.

جاۋاپتى رەداكتور: جازيرا بولاتباي قىزى