كۇركەشەدەن كۇللى الەمگە

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 10:43:50 06/07/2018

    تەبىرەندىم دە 1978–جىلى رەفورمانىڭ باس جٶبالاۋشىسى دىڭ شياۋپيڭ جٶلداستىڭ «عىلىم–تەحنيكا _ ءبىرىنشى وندىرگىش كۇش»، جۇڭگودا جٶعارىلاپ وقۋ ءتۇزىمىن قايتا جٶلعا قويۋ كەرەك، زيالىلاردىڭ، دارىندىلاردىڭ رولىن تولىق ساۋلەلەندىرۋ ارقىلى وندىرگىش كۇشتەردى ازات ەتۋ، جۇڭگودا بازار شارۋاشىلىعىن جٶلعا قويىپ، ەكونوميكانى وزەك ەتۋ ارقىلى مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرىپ، وسىزاماندانعان مەملەكەت قۇرۋ كەرەك،–دەگەن ۇلى نۇسقاۋىنىڭ بۇگىنگى رەالدىققا اينالعانىن سالىستىرا ويلاي باستادىم...

    ءوزىمنىڭ سوناۋ 1970–جىلدارداعى بالالىق داۋىردەگى باستان كەشكەن، كوزبەن كورگەن، قولمەن ىستەگەن، جەر كۇركەدە جاساعان كۇندەرىم مەن قازىرگى كورگەن كۇندەرىم، ىستەگەن ىستەرىم، تاماشا تۇرمىسىم، مىنگەن كولىگىم ءبارى–ءبارى مۇلدە ەكى دۇنيە سياقتى. اراسىنداعى پارىقتاردى سالىستىرۋعا باتىلىم بارمايدى. ءتىپتى 40 جىلدىڭ الدىنداعى كۇندەردى قازىرگى كۇنمەن سالىستىرساڭ سەنگىڭ كەلمەيدى. ال سەنبەيىن دەسەڭ ءبارى دە بۇلتارتپاس شىندىق. 40 جىلدىڭ الدىندا جاياۋ ءجۇرىپ نەشە كيلومەتر جەر كەزىپ، تەزەك تەرىپ، وتىن شاۋىپ، جاماۋ–جاماۋ كيىم كيىپ، جۇپىنى تۇرمىس كەشىپ، ارەڭ تىرشىلىك كورىپ جۇرگەن ەدىك. قازىر سول كۇندەردى ويلاعاندا بۇگىنگى كۇنگە ءماز بولىپ، مىڭ العىس، مىڭ راقىمەت ايتۋعا حاقىلىسىڭ.

    ەندەشە وسى العىس، راقىمەتتەردى كىمگە ايتۋ كەرەك؟ دەگەن سۇراققا كەلگەنىمدە جاۋابى ۇلى، داڭقتى، دۇرىس جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى دەپ تۇجىرىمدادىم. ويىم وسى اراعا كەلگەندە ۇشاق بيكەلەرىنىڭ سىڭعىرلاعان داۋىسى ۇشاقتىڭ ءۇرىمجى اۋەجايىنا قونۋعا قۇلديلاعانىن، بۇل ۇشاقتاعى شىنجىن اۋەجايىنا جالعاستى ساپارلايتىن جٶلداستاردىڭ ۇشاقتاعى ءۇرىمجى اۋەجاي T 3 بەكەتىنەن ۇشاققا وتىراتىنىن ەرەكشە ىلتيپاتپەن ۇقتىرىپ، شىنايى نيەتپەن ساپارىمىزعا ءسات تىلەدى.

    ءبىز وتىرعان ۇشاق ءۇرىمجى اۋەجايىنان كوتەرىلدى. لەزدە ءۇرىمجى قالاسىنىڭ كەلبەتىنە كەڭىستىكتەن كوز تاستادىم. 1980–جىلداردا مەن شينجياڭ ۋەنيۆەرسيتەتىنەن وقىعام. سول كەزدە ءۇرىمجى قالاسىنىڭ ەڭ بيىك عيماراتى سەگىز قابات ەدى. كوشە اۆتوبوزدارى تىركەمەلى ۇزىن سۇيرەتكى ءتارىزدى. تاكسي دەگەن تۇسكە كىرمەيتىن، كەي كەزدەرى مەديتسينا ۋەنيۆەرسيتەتىندەگى ساباقتاستاردى كورىپ قايتقاندا كوشە اۆتوبوزدارى توقتاپ قالىپ، جاياۋ قايتاتىنبىز. قالتامىزدا ءبىر يۋان اقشا دا قالماي، قىز ساباقتاستاردان تاماق بەلەت سۇراعان كۇندەرىمىز دە بولعان–دى...

    ەندى مىنە، قازىرگى كوز الدىمداعى ءۇرىمجى قالاسىنان 40 جىلدىڭ الدىنداعى ءۇرىمجىنى كورۋ مۇمكىن ەمەس! ساۋلەتتى الۋان ۇلگىدەگى، الۋان رەڭدەگى جارقىراعان ءزاۋلىم عيماراتتار بوي تالاسا قاز–قاتار كوتەرىلگەن، تارام–تارام جٶلدار مەن ورمەكشىنىڭ تورىنداي ايقاسقان كەڭىستىك جٶلداردا زىمىراعان الۋان فورماداعى اۆتوكولىكتەر قايشالىسىپ جاتىر.

    پا، شىركىن! وسىناۋ سان جەتپەيتىن تۇراقتى مۇلىكتىڭ قۇنىن قانداي قۇدىرەتتى كۇش جاراتتى ەكەن دەشى! ايتا بەرسەڭ بۇل عيماراتتار مەن جول–قۇرىلعىلار، سان جەتپەيتىن اۆتوكولىكتەر حالىقتىق ءوندىرىستىڭ (GDP) ءبىر تارماعى ياعني تۇراقتى مۇلىك قارجىسى عانا، ال حالىقتىق ءوندىرىستىڭ (GDP) قوعام دامۋى (وقۋ–اعارتۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ، قوعامدىق ىستەر، مەملەكەت قورعانىسى، عىلىم–تەحنيكا) سياقتى جاقتارعا قوسىلىپ جاتقان ۇسىنىلىمدارعا سان جەتكەندى قويىپ، مي جەتپەيدى. حالىقتىق ءوندىرىستىڭ 3–ءتۇرى جان باسىندىق كىرىسى جونىنەن ايتساق 40 جىلدىڭ الدىندا ديقان، مالشىلار كۇنىنە 10 نومىرگە جۇمىس ىستەيتىن. جىل سوڭىندا جاراتقان ءونىم قۇنى ءبىر ءنومىر 10 تيىن بولاتىن (مەن دە وراق ورىپ 10 ءنومىر الاتىن ەدىم).

جاۋاپتى رەداكتور: گۇلدەن ماقسات قىزى