كۇركەشەدەن كۇللى الەمگە

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 10:43:50 06/07/2018

سوندا ديقان، مالشىنىڭ ءبىر كۇندىك تابىسى ءبىر يۋان بولاتىن. قازىر كۇنىنە ءبىر يۋانعا جۇمىس ىستەيتىن ادام جەر شارىندا جٶق شىعار! ءتىپتى، وسى كۇنگى بالالار جەردە ءبىر يۋان جاتسا، ەڭكەيىپ الۋدى نامىس كورەدى. قازىر كەي ادامداردا اقشا قۇنسىزداندى دەگەن جاڭساق تانىم بار. بۇعان دا سەنبەيتىن دالەلىم بار. امالياتتا اقشا مۇلدە قۇنسىزدانعان جٶق. ماسەلەن، سول كەزدە ءبىر كيلوگرام ۇن 30 تيىن بولاتىن. قازىر 3 يۋان بولدى. ۇن باعاسى 10 ەسە وسكەنى راس، قوي 12 يۋان بولاتىن. قازىر 800–1000 يۋانعا باردى. ءبىر ادامنىڭ جىلدىق نورماسى عىلمي ولشەمدە 200 كيلو ۇن. وسىلاي ەسەپتەگەندە ءبىر قويدىڭ اقشاسىمەن ءبىر ادامنىڭ ءبىر جىلدىق نورماسىن شەشىمدەۋگە بولادى. اقشانىڭ قازىر كوپ بولسا دا جەتىسپەۋى قۇنسىزدانۋىنان ەمەس، قايتا ادامداردىڭ تۇتىنۋ كوزقاراسىنىڭ جوعارىلاۋىنان. ايتالىق 40 جىلدىڭ الدىندا كيىم جىرتىلعانشا كيىلەدى ءارى جاماپ كيە بەرەدى. قازىر ولاي ەمەس جانە قازىر ادامداردىڭ ينفورماتسياسى (قولفون)، قاتىناس كولىگى (موتا، ماشينا، ۇشاق) سياقتى تۇتىنۋى جٶعارى، بۇنىڭ سىرتىندا ساياحاتتاۋ، رەستوراندا قوناق كۇتۋ سياقتى جوعارى ساپالى قوعامدىق تۇتىنۋ جٶعارىلاپ كەتكەندىكتەن وسى قۇبىلىستاردى تانىپ جەتە الماعان ادامدار اقشا مۇلدە قۇنسىز دەپ جاڭساق تانىپ ءجۇر. ەگەر تۇتىنۋدى لايىقتى تەڭشەسە، قازىرگى تۇرمىس وتە تاماشا.

    مىسالى مەن قازىر ايىنا 8 مىڭ يۋان ەڭبەكاقى الامىن. 1980–جىلدارى ەڭبەكاقى 130 يۋان كەزىندە ەكى ايلىق ەڭبەكاقىمدى جيىپ ءبىر قىزىلتۋ ماركالى ۆەلوسيپەدتى ارەڭ العام، قازىر ءبىر ايلىق ەڭبەكاقىعا 800 يۋاندىق ۆەلوسيپەدتەن 10 ىن الۋىما بولادى. وسىلاردى ويلاپ وتىرعاندا:

    _ مىرزا، ءسىز قانداي سۋسىن ىشەسىز؟–دەگەن ۇشاق بيكەشىنىڭ ءىلتيپاتتى ءۇنى نازارىمدى اۋداردى.

    _ كوفە،–دەدىم بيكەنىڭ ءىلتيپاتىنا. بيكە ءبىر ستاكان كوفەنى الدىمداعى تەكشەگە قويىپ،–مىرزا اسىقپاي تۇتىنىڭىز،–دەپ كۇلىپ قويدى دا باسقا جٶلاۋشىعا ءىلتيپاتىن بىلدىرە باستادى.

    پاي شىركىن! قانداي تاماشا دامۋ دەسەڭىزشى، ۇشاق ەكرانىندا: ۇشاق قارقىنى ساعاتىنا مىڭ كيلومەتر، جەردەن بيىكتىگى 10 مىڭ مەتر، سىرتقى تەمپەراتۋرا نولدەن تومەن 50 گرادۋس دەگەن جازۋلار جولاۋشىلارعا ۇشاقتىڭ ءدال قازىرگى ينفورماتسياسىن مالىمدەپ تۇر. الدىمداعى ءبىر ستاكان كوفە مۇلدە شايقالمايدى. پا شىركىن، قانداي اسەرلى جاعداي؟ عىلىم–تەحنيكانىڭ قۇدىرەتى–اي دەشى! قۇستاردىڭ ساعاتتىق قارقىنى دا 100 كيلومەتردەن اسپايدى. ال مىنە ءبىزدىڭ ساعاتتىق قارقىنىمىز مىڭ كيلومەتردە كەلەمىز. ويلاساڭ سەنگىڭ كەلمەيدى، كوزىڭ جەتپەيدى. ءبىراق كوز الداعى جاعداي رەالدىق. تەبىرەنگەنىم سونشالىق ويىم ونان ارى شارىقتاي بەردى...

    ءالى ەسىمنەن كەتپەيدى. 1985–جىلى قىستىق دەمالىستان شينجياڭ ۋەنيۆەرسيتەتىنە قايتقانىمدا بەلەتكە ارەڭ ءىلىنىپ، شاۋەشەكتەن ۇرىمجىگە اراعا ءبىر قونىپ، اۆتوبۋزدا 2 كۇن تىك تۇرىپ كەلگەنىم. سول كەزدە 500 كيلومەتر جولدى 2 كۇن جۇرەمىز، جاپاسىن، ازابىن ايتپاعاندا قىمباتتى ۋاقىتىمىزدان 2 كۇن ىسىراپ بولاتىن. ال بۇگىن 6 مىڭ كيلومەترگە 6 ساعاتتا جەتپەكپىز...

جاۋاپتى رەداكتور: گۇلدەن ماقسات قىزى