انا ءتىلى ساباعىنىڭ ساباقحاناداعى ونىمدىلىگىن جوعارىلاتۋ جونىندەگى ويلارىم

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 03:10:51 18/07/2018

    نازيگۇل ءالى قىزى

    

    انا ءتىلى ساباعى جۇڭحۋانىڭ ءداستۇرلى وزىق مادەنيەتىن جانە ۇلتىمىزدىڭ ادەبيەتى مەن مادەنيەتىن تانىستىراتىن، تاريح قويناۋىنان سىر شەرتەتىن، ۇرپاقتاردى ەڭبەكشىلدىككە، وتانشىلدىققا، عىلىم – ءبىلىم ۇيرەنۋگە، مۇراتتى، ءمورالدى، مادەنيەتتى، ءتارتىپتى بولۋعا باستايتىن ورەلى عىلىم. ەندەشە، جاڭا داۋىردە باستاۋىش مەكتەپتەردەگى انا ءتىلى ساباعىن وتەتىن وقىتۋشىلارىمىز قايتكەندە وقۋ – وقىتۋ تالابىنان شىعا الادى؟ وقىتۋ ساپاسىن قايتكەندە جوعارىلاتا الادى دەگەن كوپشىلىك كوڭىل ءبولىپ وتىرعان ماسەلەلەر تۋرالى جيناقتاعان تاجىريبەلەرىمدى كاسىپتەستەرىممەن ورتاقتاسۋدى ءجون كوردىم.

    بىرىنشىدەن، انا ءتىلى وقىتۋشىلارىندا كاسىپتىك ءمورال، كاسىپتىك ءبىلىم قورى بولۋى كەرەك. وقىتۋشىدا وسكەلەڭ ساياسي يدەيالىق ساپا بولۋى وقىتۋشىنىڭ ەڭ اۋەلى دايىندايتىن بىردەن ءبىر شارتى بولماق. مىسالى، ءسوز سويلەۋى، كيىم كيىنىسى، قيمىل – ارەكەتى، ادامدار ارا قارىم – قاتىناسى ولشەمگە تۇسكەن بولۋى كەرەك. ءبىلىمدى، جارامدى ۇرپاق تاربيەلەۋدە وقىتۋشىدا مول كاسىپتىك قابىلەت بولۋمەن بىرگە، تاريح، جاعىراپيا، ساياسات، ەكونوميكا، فيلوسوفيا، پيسحولوگيا، پەداگوگيكا، لوگيكادان دا مول ءبىلىم قورى بولۋى وتە قاجەتتى. انا ءتىلى وقىتۋشىسى ساباق ءوتۋ بارىسىندا عىلمي، جۇيەلى، ءونىمدى ورنالاستىرۋ جاساۋى، وقىتۋ ءادىس – شارالارىن، وقىتۋ قۇرالدارىن قاجەتكە ساي تاڭداپ، ودان ۇتىمدى پايدالانىپ وتىرۋى، وقۋشىلاردىڭ وبىرازدى ويلانۋ ورەسىن كەڭەيتىپ، تىلدىك بىلىمدەردى ۇيرەنۋگە بولعان قۇشتارلىعىن جەبەپ وتىرۋعا شەبەر بولۋى ءتيىس.

    ەكىنشىدەن، انا ءتىلى وقىتۋشىلارى جاڭا ساباق رەفورماسىنىڭ تالابىن تولىق ءتۇسىنىپ، يگەرە ءبىلۋى كەرەك. ۇزاق ۋاقىت ءداستۇرلى وقىتۋ داعدىسىنان ءالى دە تولىق ارىلا الماي، جاڭا ساباق رەفورماسىن تەز ارادا مەڭگەرىپ كەتە الماۋ ماسەلەسى ءارى كوپ مەديالى وقىتۋ قۇرالدارىنان تولىق پايدالانا الماۋ ماسەلەسى اۋىل – قىستاق مەكتەپتەرىندە ءالى دە ساقتالىپ كەلەدى. ونىڭ ۇستىنە انا ءتىلى وقىتۋشىلارىنىڭ كاسىپتىك ءبىلىم ورەسى ءبىر كەلكى ەمەس، سوندىقتان وقىتۋشىلاردا وزدەرىنە قاتاڭ تالاپ قويىپ، ءومىر بويى ۇيرەنۋ يدەياسىن ورناتۋى، تىلدىك بەينەلەۋ قابىلەتىن جەتىلدىرۋى، جاڭالىققا جاناسىپ، جاڭا ساباق رەفورماسىنىڭ ماڭىزدىلىعى مەن عىلميلىعىن امالياتقا قاراي ۇيلەستىرۋدى مۇقيات زەرتتەپ وتىرۋى ءتيىس.

    ۇشىنشىدەن، وقۋشىلاردىڭ دۇرىس، عىلمي ۇيرەنۋ ءادىسىن يگەرۋىنە شىنايى كوڭىل ءبولۋ كەرەك. انا ءتىلى وقىتۋشىلارى وقۋشىنىڭ ەڭ الدىمەن ۇيرەنۋ پوزيتسياسىن، ۇيرەنۋ ساناسىن، ۇيرەنۋ باعىتىن ايقىنداپ الۋىنا كومەكتەسىپ، ولاردىڭ ۇيرەنۋ مازمۇنىن زەرتتەۋ، اناليز جۇرگىزۋ، قورىتىندى جاساي ءبىلۋ داعدىسىن قالىپتاستىرۋىنا كومەك كورسەتە ءبىلۋى ءتيىس.

    تورتىنشىدەن، ساباقحانا وقىتۋىنا رەفورما جاساپ، وقۋشىلاردىڭ دەربەس وي جۇگىرتۋىنە ءتيىمدى شارت – جاعداي ازىرلەۋى ءتيىس. انا ءتىلى وقىتۋشىسى وقىتۋشى مەن وقۋشى اراسىنداعى بايلانىستىڭ دەموكراتيالى، تەپە – تەڭ، ءوزارا سەلبەستىككە يە بولۋىن جۇزەگە اسىرا ءبىلۋى، وقۋشىلارمەن سىرلاسا ءبىلۋى، ساباقتان سىرتقى ۋاقىتتا تالقى جۇرگىزىپ، پىكىر بىرلەستىرۋمەن بىرگە، ولاردىڭ جان دۇنيەسىن، كوڭىل كۇيىن، اۋەسىن، سەزىمىن، ىنتاسىن اڭعارۋعا شەبەر بولۋى، وقۋشىلارمەن قويۋ سۇيىسپەنشىلىك ورناتىپ، ولاردىڭ ويىن بەينەلەۋىنە، ءوز وي – پىكىرلەرىن جەتكىزۋىنە باتىل يدەيالىق كۇش ورناتۋىنا قول ۇشىن بەرۋى ءارى وقۋشىلاردىڭ ساباقحانادا پىكىر جۇرگىزىپ، ءوزارا تالقى الىپ بارۋىنا تاماشا ورتا جاراتىپ وتىرۋى كەرەك.

جاۋاپتى رەداكتور: جازيرا بولاتباي قىزى