وسى ارادان شىت جاڭا تۇرمىسقا قادام تاستادىم

  • كەلۋ قاينارى: شينجياڭ گازەتى تورابى
  • 09:53:49 08/11/2018

    − شينجياڭنىڭ حوتان، قاشقار ايماقتارىنداعى كاسىپتىك شەبەرلىككە تاربيەلەۋ، باۋلۋ ورتالىعىنان كورگەن - بىلگەندەرىمىز

    شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ تىلشىلەرى رۇڭ چيحان، ساۋ جىحىڭ

 

    ۇشقارىلىق پەن لاڭكەستىك حالىقارالىق ماسەلە، اۋەلى، دۇنيە جۇزىلىك قيىن ماسەلە، كوپتەگەن ەل ءوز ەلىنىڭ ءىس جۇزىندىك جاعدايىنا بايلانىستىرىپ، مۇنى ءبىر جايلى ەتۋدىڭ ءادىس - امالدارىن بەلسەنە قاراستىرۋدا.

    شينجياڭ، اسىرەسە، وڭتۇستىك شينجياڭداعى 4 ايماق - وبلىس كەزىندە لاڭكەستىكتىڭ زيانىنا ءبىرشاما اۋىر ۇشىراپ، ءدىني ۇشقارىلىق اۋىر دارەجەدە سىنالاپ كىرىپ، كەدەرگىلىك جاساعان. جەرگىلىكتى ۇكىمەت «سوققى بەرۋ مەن ساقتانۋدى ۇشتاستىرۋ، ساقتانۋدى نەگىز ەتۋ» پرينسيبىنە تاباندى بولىپ، كاسىپتىك شەبەرلىككە تاربيەلەۋ، باۋلۋ قىزمەتىن ورىستەتىپ، ۇشقارى يدەيانىڭ ىقپالىنا ۇشىراعان ءارى زاڭعا قايشى جەڭىلدەۋ قىلمىستىق ارەكەت وتكىزگەن ادامدار ءۇشىن يدەياسىن وزگەرتەتىن جانە شەبەرلىك ۇيرەنەتىن مىنبە ازىرلەپ، زورلىقتى كۇش لاڭكەستىك ارەكەتتەرىن تۋىلۋدان ىلگەرى جويدى.

    شەتەلدەگى كەيبىر اقپارات قۇرالدارى بۇرمالاپ «تۇرمە»، «جازا لاگەرى» اتاعان وسى كاسىپتىك شەبەرلىككە تاربيەلەۋ، باۋلۋ ورتالىقتارى تەگى قانداي؟ بۇل تاربيەلەنۋشىلەردە نەندەي وزگەرىس تۋدىردى؟ تاياۋدا تىلشىلەر حوتان، قاشقار سياقتى جەرلەردەگى تاربيەلەۋ، باۋلۋ ورتالىقتارىنا بارىپ، كوپتەگەن تاربيەلەنۋشىگە جانە وقىتۋشىعا تىلشىلىك ىستەپ، ولاردىڭ وسى اراداعى ۇيرەنۋ، تۇرمىس جانە قىزمەت جونىندەگى اسەرلەرىن تىڭدادى.

    «وسى ارادا مەن تۇرمىسقا دەگەن سەنىمىمدى قايتا تاپتىم»

    20 - عاسىردىڭ 90 - جىلدارىنان بەرى، ەل ءىشى - سىرتىنداعى ۇلتتىق بولشەكتەۋشى كۇشتەر، ءدىني ۇشقارى كۇشتەر، زورلىقتى كۇش لاڭكەستەرى شينجياڭدا نەشە مىڭ زورلىقتى كۇش لاڭكەستىك دەلوسىن جوسپارلاپ ءارى ۇيىمداستىرىپ، تۋدىرىپ، قىرۋار جازىقسىز بۇقارانىڭ قازا بولۋىنا سەبەپ بولدى. ءدىني ۇشقارى يدەيا تۇرمىستىڭ بارلىق جاعىنا ىقپال جاساپ، ءار ۇلت حالقىنىڭ ورتاق يگىلىكتەنىپ وتىرعان جاراسىمدى تۇرمىس ءتارتىبىن ءبۇلدىردى، ەڭ نەگىزگى تىرشىلىك ۇقىعى، سالاماتتىق ۇقىعى، دامۋ ۇقىعى بەتالدى اياققا تاپتالدى.

    «ۇشقارىلىق يدەياسى تۇرمىسىمدى ويراندادى». قاشقار قالاسى كاسىپتىك شەبەرلىككە تاربيەلەۋ، باۋلۋ ورتالىعىندا تاربيەلەنىپ جاتقان باھارگۇل ەركىن قايعىسىن جاسىرا الماي، ءوزىنىڭ باقىتسىز «تۇرمىسىن» اڭگىمەلەدى.

    مۇندا باھارگۇل ءوزىنىڭ زاڭسىز باس قۇراعاندىعىن ايتىپ وتىر. 15 جاسقا تولعان جىلى، اكەسى زورلىقپەن ونى وقۋدان شىعارىپ الىپ، وزىنەن 40 جاس ۇلكەن « زاڭسىز احۇنعا» (ءدىني وقىتۋشى - قىزمەتكەر ەمەس) ۇزاتقان، زاڭسىز ءدىني قيمىل وتكىزىپ، «نەكە» وقىعاننان كەيىن، زورلىقپەن نيقاپ، بۋرقا كيىپ، وسى ەر ادامنىڭ جەتىنشى ايەلى بولعان.

جاۋاپتى رەداكتور: جازيرا بولاتباي قىزى