«بەتاشاردىڭ» تاربيەلىك ءمانى جونىندە

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 03:55:30 05/12/2018

 

    جاڭاتاي قابدىكەرىم

 

    باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ از ۇلت مادەنيەتى جونىندە: «…از ۇلتتاردىڭ مادەنيەت ٴورىسى تار، بازاردىڭ ەكونوميكالىق قاقتىعىسىنا توتەپ بەرۋ قۋاتى ءالسىز، ٴىشىنارا بەيزاتتىق مۇرالاردىڭ جەمىرىلۋى وتە اۋىر. قولدا باردا قادىرىن بىلمەي، ايىرىلىپ قالعان سوڭ سانىمىزدى قاعىپ قالاتىن جايىت بولماۋ كەرەك. از ۇلت مادەنيەتى جۇڭحۋا ۇلتىمىزدىڭ ورتاق يگىلىكتەنەتىن بايلىعى، قايسى ٴبىر ۇلتقا، قايسى ٴبىر وڭىرگە عانا تاۋەلدى بايلىق ەمەس. ٴبىز مادەنيەتتىڭ الۋان تۇرلىلىگىنە قۇرمەت ەتۋىمىز، اۋەلى جۇڭگونىڭ وزىندىك مادەنيەتىنىڭ الۋان تۇرلىلىگىن قورعاۋىمىز كەرەك…» – دەگەن پاراساتتى پايىمى اڭعارلى جاندى ويلاندىرماي قويمايدى. راس، ايىرىلعان اسىلدارىمىز از بولعان جوق، قولدا باردىڭ قادىرىن ءبىلىپ، قورعاپ قالۋ بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ بورىشى.

    پارتيامىز بەن ۇكىمەتىمىز بەيزاتتىق مۇرالارىمىزدى قورعاپ، سارا سالت – سانالارىمىزدى ساقتاپ قالۋعا مۇمكىندىكتەر جاساپ، مەرەكە – قيمىلدارىمىزدى وتكىزۋگە وراي جاراتىپ، قارجىلاي دا، ۇيىمداستىرۋ جاعىنان دا قولداۋ كورسەتىپ وتىرعان بۇگىنگى كۇنى، ارينە، كونەنىڭ ٴبارى كوشەلى دەپ جىعىلا جابىسىپ الماساق تا، وتكەننەن مۇراعات، وركەنگە ۇلاعات بولاتىنداي سالت – ءداستۇرىمىزدىڭ ءبىرى «بەتاشار» جونىندە توقتالۋدى ءجون كوردىك. ويتكەنى بەتاشاردىڭ مازمۇنىنداعى كىسىلىككە، ادەپتىلىككە، يبالىلىققا، ۇنەمشىلدىككە، مەيىرىمدىلىككە، جاراسىمدىلىققا، ۇلكەندەردى، وتە – موتە، قارتتاردى قۇرمەتتەۋگە ۇيرەتەتىن ەتيكالىق ەرەكشەلىگى – وسى زامانعى زاڭمەن دە، سوتسياليستىك ٴتالىم – تاربيەمەن دە وتە ۇندەسەدى. بەرتىنگى وتىز جىلدىق قاۋىرت اينالىسقان تاريحىمدا ٴوزىم جازعان مىڭعا تاياۋ «بەتاشار» ٴماتىن قورىمدا ساقتالىپتى. «ەرتە تۋعانىڭدى قايتەيىن، اقىل تاۋىپ بەرمەسەڭ، ەرتە تۇرعانىڭدى قايتەيىن، شىدەرلى اتتى كورمەسەڭ» دەگەن بار ەمەس پە. مەن دە ارتىما قايرىلىپ بىلگەنىمدى ايتاتىن جەرگە كەلگەندەيمىن.

    بەتاشار جىرى – مەيىرىمدىلىك مەكتەبى، ٴتالىم – تاربيە تەكشەسى، ادەپتىلىك الىپپەسى

    قازىرگە دەيىن ٴار باسپانىڭ ٴتۇرلى نىساندارى مەن كەزىندەگى ٴار اۋدانعا دەيىن جينالعان «ٴتورت توپتاماداعى»، بەرىسى «شالعىن» مەن «مۇرادا» جارىق كورگەنى بولىپ توپانى دا مول، تومدارى دا سوم، تالاي سورەنىڭ قابىرعاسىن قالىڭداتىپ ٴتىزىلىپ تۇر. الىسى اۋىز ادەبيەتىنەن بەرمەن، بەرىسى جازبا اقىندارعا جالعاسىپ، جەكە مۇراعاتتاردا سارعايىپ جاتقانى قانشاما. ٴبىراق ٴبارىنىڭ دە ۆاريانتى كوپ بولعانىمەن، مازمۇنى قارايلاس، ٴداستۇرلى شۋماقتار قايتالانىپ وتىرادى. ولەڭ قۇرىلىسى – 7 – 8 بۋىندى شۇبىرتپالى (كەيدە قارا ولەڭ نەمەسە ەرىكتى) ۇيقاس ۇلگىسىندە، تەرمە – تولعاۋ تەكتەس تاقپاقتاپ كەلەدى. ٴالحيساسىندا كەلىننىڭ كەلگەن ٴشۇيىنشىلى شات حابارىن شارشى توپقا جاريالاپ، بەت اشۋعا ازىرلەنگەنىن مەڭزەپ، تىڭداۋشى توپتى تىنىشتىققا شاقىرادى. ىلە كەلىننىڭ توركىنىنىڭ تەكتىلىگىن، كورگەندى اۋىلدان شىققان كەلىستى دە، كەلبەتتى كوركىن ماراپاتتاپ تانىستىرادى.

جاۋاپتى رەداكتور: گۇلدەن ماقسات قىزى