نىلقى اڭعارىنداعى بايىرعى جۇرتتار 2018 -جىلدىق مەملەكەتتىك 10 ءىرى ارحەولوگيالىق بايقاۋدىڭ قاتارىنا ەندى

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 03:58:07 19/04/2019

   

    ءتىلشىمىز لۋجۇڭ حابارى. جۋىقتا مەملەكەتتىك مادەني مۇرالار مەكەمەسى 2018-جىلدىق مەملەكەتتىك 10 ءىرى ارحەولوگيالىق بايقاۋ جونىندەگى العاشقى سارالاۋ ناتيجەسىن جاريالادى. نىلقى اۋدانى جىرىنتاي اڭعارىنداعى بايىرعى جۇرتتار ارحەولوگيالىق نىسانى وسى تىزىمدىكتەن ورىن الدى.

    جىرىنتاي اڭعارىنداعى بايىرعى جۇرتتار نىلقى اۋدانى كوكحۇتقىر موڭعۇل ۇلتتىق اۋىلىنىڭ شىعىسىنا، ىلە وزەنىنىڭ ءۇش ۇلكەن تارماعىنىڭ ءبىرى ەسەپتەلەتىن قاس وزەنىنىڭ سولتۇستىك جاعالاۋىنا ورنالاسقان. بايىرعى جۇرتتىڭ كولەمى شامامەن 80 مىڭ شارشى مەتر، قازىرگى ارحەولوگيالىق قازبالاردىڭ جاعدايىنان الىپ قاراعاندا، بايىرعى جۇرت وسىدان 3 مىڭ دا 3 مىڭ 600 جىل ىلگەرگى مەزگىلگە تۋرا كەلەدى، كەزەكتە بۇل وبلىسىمىزدا بايقالعان ەڭ بايىرعى، ەڭ كولەمدى، قولا ءداۋىرىن نەگىز ەتكەن بايىرعى جۇرت شوعىرى ەسەپتەلەدى. 2018 -جىلى 5 -ايدان 11 -ايعا دەيىن شينجياڭ مادەني مۇرالاردى ارحەولوگيالىق زەرتتەۋ ورنى مەن جۇڭگو حالىق ۋنيۆەرسيتەتى سەلبەسىپ، نىلقى اۋدانى جىرىنتاي اڭعارىنداعى بايىرعى جۇرتتارعا ءۇش رەت ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىسىن جۇرگىزىپ، 2 مىڭ شارشى مەتردەن استام جەردى قازىپ، 17 ءۇي ورنىن، ەكى جەرتولەنى، ەكى اقىمدى انىقتاپ، ورتەڭ، ساكى، مەتال قورىتۋ ورىنى، كومىر ۇيىندىلەرى سياقتى 200 دەن استام مادەني مۇرا ۇلگىسىن بايقاپ، 1000 نان استام مادەني مۇرا ۇلگىسىن جيناپ الدى. شينجياڭداعى مادەني مۇرالاردى ارحەولوگيالىق زەرتتەۋ ورنى ارحەولوگيا ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى، نىلقى اۋدانى جىرىنتاي اڭعارى بايىرعى جۇرتىنىڭ ارحەولوگيالىق قازبالارىنا جاۋاپتى رۋان چيۋرۇڭ تىلشىگە: «جىرىنتاي اڭعارىنداعى بايىرعى جۇرتتارعا 3 جىل ارحەولوگيالىق تەكسەرۋ، بارلاۋ جانە قازۋ جۇمىسىن جۇرگىزۋ ارقىلى ءبىرسىپىرا ماڭىزدى ارحەولوگيالىق تابىستارعا قول جەتكىزدىك. جىرىنتاي اڭعارىنداعى جۇرتتاردان ءۇش جىلدان بەرى 37 ءۇي جانە جەرتولەنىڭ ورنى سياقتىلاردان 300 دەن استامىن قازىپ انىقتادىق. مۇنان سىرت تاعى ءبىر كولەمدى ەسكەرتكىش تەكشەسى بايقالدى، ءبىر ارحەولوگيالىق قازىندىلاردان وسى شوعىرلى بايىرعى جۇرتتاعىلاردىڭ قونىستانۋ جاعدايىنا كوز جەتكىزگەندەي بولدىق. وسى ارالىقتا ارحەولوگتار بايىرعى جۇرتتان تاعى قولا داۋىرىنە ءتان 6 جەرتولەنىڭ ورنىن، كومىر ىستەتكەن بەلگىلەرى جانە 2 مىڭنان استام كومىرگە اينالعان تارى ءدانىن تاپتى. جوعارىدا ايتىلعان تابىستارىمىز شينجياڭ ءوڭىرىنىڭ قولا داۋىرىندەگى قولا قورىتۋ تەحنولوگياسىن، سونىمەن قاتار ەرتە كەزدەگى جۇڭگو مەن باتىس مادەنيەتىنىڭ الماسۋىن زەرتتەۋدە كەلەلى ءمان الادى. جىرىنتاي اڭعارىنان بايقالعان قازىرگە دەيىن دۇنيەدە كومىردى ەڭ ەرتە پايدالانعان دەرەكتەر ادامزاتتىڭ كومىر ىستەتۋ تاريحىن نەشە مىڭ جىل ىلگەرىلەتتى. بايىرعى جۇرتتاردان تابىلعان كوپ مولشەردەگى كۇل، كومىر ۇگىندىلەرى، كومىر پارشالارى، كومىر ۇرالارى جانە جانار زاتقا كومىر بايلىعىن پايدالانۋ سىندى وسى كاسىپ بايىرعى جۇرتتىڭ بارلىق بارىسىنان كورىنىس تابادى. بۇل جاعدايلار مۇنان 3 مىڭ 600 جىل بۇرىن جىرىنتاي اڭعارىنداعىلار كومىردىڭ ەرەكشەلىگىن جەتە تانىعاندىعىن ءارى وندىرىستىك تۇرمىستىڭ ءار سالاسىندا كەڭىنەن پايدالانعانىن اڭعارتادى. مۇنداي جاڭا ەنەرگيانى بايقاۋ مەن ودان پايدالانۋ ادامزاتتىڭ ەنەرگيا پايدالانۋ تاريحىندا تىڭ بەلەستىك ءمان الادى ءارى بۇل دۇنيە جۇزىلىك سيپاتقا يە كەلەلى ارحەولوگيالىق بايقاۋ ەسەپتەلەدى.

جاۋاپتى رەداكتور: گۇلدەن ماقسات قىزى