تۋ يوۋيوۋ ءبىر تال ءشوپ ارقىلى دۇنيەنى وزگەرتتى

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 03:23:31 30/05/2019

 وندا ەرمەننەن ايىرىپ الىنعان بۇل سۇيىقتىقتى ادام دەنەسىنە ىستەتسە، حاۋىپسىز ءارى ءونىمى كورنەكتى بولا ما؟ مۇنى تەز ارادا دالەلدەۋ ءۇشىن تۋ يوۋيوۋ مەن ونىڭ كاسىپتەستەرى تۇڭعىش توپتاعى ەرىكتىلەر بولىپ، تۇڭعىش تاجىريبەنى ءوز دەنەسىندە جۇرگىزدى. ول كەزدە ءدارىنىڭ حاۋىپسىزدىك دارەجەسىن جانە كلينيكالىق ءونىمىن باعالاۋ ءتارتىبى ءالى بەكىتىلمەگەندىكتەن، بۇل ولاردىڭ جۇڭگوشا دارىلەردىڭ بەزگەكتى ەمدەۋدەگى ءونىمىن تۇرقتاندىرۋ ءۇشىن قولدانعان بىردەن – ءبىر ءادىسى ەدى. تۋ يوۋيوۋ مەن ونىڭ كاسىپتەستەرىنىڭ ءوز دەنەسىندە جاساعان سىناعى ءساتتى بولعان سوڭ ولار حاينانعا قايتا بارىپ، ناق مايدان سىناعىنا كىرىستى. ەرمەننەن ايىرىپ العان سۇيىقتىقتى بەزگەك قوزدىرعىشپەن جۇعىمدالعان 21 ادامنىڭ دەنەسىندە سىناق ەتكەندە، بەزگەك اۋرۋىن ەمدەۋدەگى كلينيكالىق ءونىمىنىڭ وتە كورنەكتى بولعاندىعىن، اسىرەسە، ناۋقاستىڭ دەنە قىزۋىنىڭ لەزدە باسىلىپ، قانىنداعى بەزگەك قوزدىرعىشتىڭ تەز جوعالعانىن بايقادى. تۋ يوۋيوۋ كەيىنگى ساتىدا ەرمەننەن ناۋقاس ەمدەۋدە ءونىمى كورنەكتى اكتيۆ قۇرامدى ايىرىپ شىعىپ، ولاردىڭ حىميالىق قۇرامىن تۇراقتاندىرماقشى بولدى. 1972 – جىلى تۋ يوۋيوۋ مەن ونىڭ كاسىپتەستەرى ەرمەننەن مولەكۋلالىق فورمولاسى C15 H22 O5 پەن تاڭبالاناتىن اكتيۆ قۇرامدى ايىرىپ شىعىپ، وسى ءتۇسسىز كريستال زاتتى ارتەاننۋين دەپ اتادى. مىنە وسىلايشا ولار ءبىر تال شوپتەن بەزگەك اۋرۋىن ەمدەيتىن شيپالى ءدارىنى اقىرى ايىرىپ شىقتى. تۋ يوۋيوۋ بىلاي دەيدى: «ارتەاننۋين – تىرشىلىك اينالىمىنىڭ ءارقانداي كەزەڭىندەگى بەزگەك قوزدىرعىشتى جوعالتا الادى». تۋ يوۋيوۋ جەتەكشىلىك ەتكەن زەرتتەۋ گرۋپپاسى ەڭ العاشىندا تابلەتكالى ءدارىنى كلينيكالىق ەمدەۋدە قولدانىپ، ناتيجەسى كوڭىلدەگىدەي بولماعان سوڭ ارتەاننۋين تازارتىلماسىنان جاسالعان كاپسولدان پايدالانۋداي جاڭا تاسىلگە وزگەرتتى. وسىدان باستاپ بەزگەكتى ەمدەيتىن جاڭا ءدارىنى جاساۋدىڭ جٶلى اشىلدى.

    تۋ يوۋيوۋ ارتەاننۋين زەرتتەۋىنىڭ ەندىگى جەردە حالىقارانىڭ تۇراقتاندىرۋىنا يە بولارىن ويلاپ تا كورمەگەن ەدى. 2011 – جىلى 9 – ايدا تۋ يوۋيوۋ «نوبەل سيلىعىنا باعدار نۇسقاعىش» اتالعان راسىك سيلىعىن الدى. بۇل جۇڭگونىڭ بيومەديتسينا سالاسى ەنشىلەگەن دۇنيە جۇزىلىك ەڭ جوعارى سيلىق ەدى. سودان باستاپ ادامزاتتىڭ بەزگەككە توتەپ بەرۋ جولىندا جاڭا ءبىر بەلەس جارىققا شىقتى.

    «عىلمي زەرتتەۋ جولىندا تىنباي ىزدەنۋدى عانا كوكسەيتىن»، شىنشىل، دەسە دە، قوعامدىق قارىم – قاتىناسقا شەبەر ەمەس ەدى

    تۋ يوۋيوۋ راسىك سيلىعىنا يە بولعاننان كەيىن ءبىر تالاي اقپارات دانەكەرلەرىنىڭ تىلشىلەرى ونىمەن سۇحباتتاسقاندا، ونىڭ كىشى پەيىلدىلىگى جانە ۇستامدىلىعى ولارعا تەرەڭ اسەر قالدىرادى. ءبىر ءتىلشى ودان: «ءسىز قالايشا اكادەميك دارەجەسىنە كوتەرىلمەگەنسىز؟» دەپ سۇراعاندا، ول: «ءوتىنىش ەتكەنمىن، ءبىراق بەكىتىلمەدى» دەپ جاۋاپ بەرەدى. ءتىلشى ودان تاعى: «سونداي كوپ قيىندىقتاردى باستان كەشىرىپ، وسىنداي زور ۇلەس قوسقاندا قانداي سيلىق الدىڭىز؟» دەپ سۇراعاندا، ول:«1979 – جىلى مەملەكەتتىڭ 2 – دارەجەلى تاپقىرلىق سيلىعىن الدىم.

جاۋاپتى رەداكتور: گۇلدەن ماقسات قىزى