مەنىڭ ءتىل ۇيرەنۋ جانە جازۋشىلىق جولىم

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 04:55:13 23/07/2019

    اكپار ءماجيت ۇلى

    

    شەشەم مەنىڭ ءتىل ۇيرەنۋىمە جاڭا ءبىر جول اشىپ بەردى، سودان باستاپ حانزۋ ٴتىلى دەيتىن ءبىر الەمگە قادام تاستاپ، كەلە – كەلە جازۋشى بولىپ شىقتىم.

    اكە – شەشەمنىڭ تاباندىلىقپەن قولداۋى مەنى بۇگىنگە جەتكىزدى، بۇل اتا – اناما ماقتانىش، وزىمە داڭق سيلادى.

    ول كەزدە ءومىر ەسىگىن ءالى اشپاعان مەن وسىنىڭ بارلىعى كەيىن ءتىل ۇيرەنۋىمە باستاما بولاتىنىن قايدان بىلەيىن. شەشەم 4 – كلاس وقىپ جۇرگەن كەزدە اۋىلىمىز ازات بولۋدىڭ الدىندا عانا تۇرىپتى. ءبىر كۇنى تۇندە تۇتقيىل اتىلعان مىلتىق داۋىسىنان سەزىكتەنگەن ناعاشى اتام شەشەم مەن ناعاشى اعامدى الدىمەن اۋلاداعى سابان اراسىنا جاسىرىپتى، ونان سوڭ شەشەمدى ناعاشى اعاما ارقالاتىپ، توراڭعى ورماننىڭ سىرتىنداعى بۇرگەندى جىنىسقا جاسىرىپتى. ناعاشى اتام ناعاشى اعاما: «ەلسىزگە قاراي قاشىڭدار، قانشا ۇزاپ كەتسەڭدەر سونشا جاقسى، بىرنەشە كۇننەن كەيىن الاساپىران باسىلعان سوڭ قايتىپ كەلىڭدەر» دەپ تاپسىرادى. تۇنىمەن اتىلعان مىلتىق داۋىسى تاڭ اتا باسىلادى. شەشەمدى ارقالاعان ناعاشى اعام ءۇش كۇن، ءۇش ءتۇن بوي تاسالاپ، ازىعى دا، سۋسىنى دا تاۋسىلىپ، امالسىز قايتىپ كەلەدى. بۇل كەزدە شاعىن اۋدان ورتالىعى تىنىشتالىپ، قالعان – قۇتقان گومينداڭ ارمياسى توز – توز بولىپ قاشىپ جوعالعان ەكەن.

    1949 – جىلى قىركۇيەكتىڭ سوڭىندا ازاتتىق ارميا چارقىلىق اۋدان ورتالىعىنا كىرىپ، ءاربىر وتباسىنا دەيىن ۇگىت، اتتانىسقا كەلتىرۋ قىزمەتىن باستايدى. وقىتۋشى ايەل بوساناتىن بولعاندىقتان شەشەم ۋاقىتشا باستاۋىش مەكتەپ وقىتۋشىسى بولىپ بەلگىلەنىپ، 1 – جىلدىققا ساباق بەرە باستايدى. ول كەزدە حات ساۋاتى بارلار شۇعىل قاجەت بولعاندىقتان شەشەم اۋداندىق ۇكىمەتكە اۋىسىپ، نەگىزگى ساتىنىڭ ۇگىت جانە ايەلدەر قىزمەتىن ىستەيدى. شەشەم اۋداندىق ۇكىمەتتىڭ كوللەكتيۆ جاتاعىندا ءتورت حانزۋ بويجەتكەنمەن، اسىرەسە، 17 جانە 15 جاستاعى حۋناندىق اپەكە – سىڭلىلەرمەن بىرگە تۇرىپ، حۋنان اكسەنتىن ۇيرەنىپ الىپتى.

    انام تۋادا تاباندى كىسى ەدى. ول ازاتتىق ارمياعا جول باستاۋشى، اۋدارماشى بولادى. ەڭ العاشقى مىندەت ءاربىر وتباسىنا بارىپ ەر ادامنىڭ بار – جوعىن سۇراستىرۋ بولادى، ۇيدە ەر ادام بولماسا ازاتتىق ارميا بۇقارانىڭ اۋلاسىنا كىرە المايدى، بۇل ءتارتىپ ەكەن. كەيىندەپ ول جەرگىلىكتى قىزمەت اترەتتەرىنىڭ باۋجيا ءتۇزىمىن اۋدارىپ تاستاۋ، جەر مايىن ازايتىپ، زورەكەرلەرگە قارسى تۇرۋ سياقتى ءبىرقىدىرۋ قىزمەتتەرىنە قاتىناسادى. كوپ وتپەي اۋدان قالاشىعىنداعى جاستار مەن وقۋشىلار ۋاكىلى بولادى. 1952 – جىلى قىركۇيەكتە شينجياڭ مال شارۋاشىلىق رايونى ىشكى ولكەلەرگە ەكسكۋرسيا ۇيىرمەسىن جىبەرمەك بولىپ، شەشەم سول ۇيىرمەنىڭ مۇشەسى بولادى. ول كەزدە چارقىلىقتا بىردە – ءبىر تاس جول جوق، ەكسكۋرسيا ۇيىرمەسى سوناۋ شالعايداعى ۇرىمجىگە جينالۋى كەرەك ەدى. سونىمەن ازاتتىق ارميا جۇك اۆتوموبيلىن جىبەرىپ، شەشەمدى الدىمەن قاراشارىگە اپارىپ، ونان سوڭ ول ارادان ءتورت كۇندىك جول ءجۇرىپ ماشينامەن ۇرىمجىگە بارادى. ۇشى – قيىرسىز تارىم شولىنەن ول كەزدە ساۋدا كەرۋەنى ءبىر ايدا ارەڭ وتەدى ەكەن. ولار جولعا شىققان كەزدە باندىلار تولىق جويىلىپ بىتپەگەن ازاتتىقتىڭ العاشقى كەزى بولعاندىقتان، مۇزداي قارۋلانعان ازاتتىق ارميا جاۋىنگەرلەرى ساقاداي ساي تۇرادى ەكەن. جۇك اۆتوموبيل اترەتى قۇمدى شولدە توقتاۋسىز ءجۇرىپ، ٴبىرىنشى كۇنى تەك 20 كيلومەتر عانا جول باسادى. تۇتاس اۆتوموبيل اترەتىندە ايەل زاتىنان شەشەم عانا ەكەن. ازاتتىق ارميانىڭ جاقسىلىعىن، وزىنە ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ، قامقورلىق تانىتقانىن، سول جۇرگەننەن مول ءجۇرىپ، قۇمدى ءشول باسىپ، جارىم ايدان كەيىن عانا قاراشارىگە جەتكەنىن شەشەم بۇگىنگە دەيىن تەبىرەنە ەسكە الىپ وتىرادى .

جاۋاپتى رەداكتور: جازيرا بولاتباي قىزى