”لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ، ۇشقارىلىقتى الاستاۋ جانە ادامدىق ۇقىقتى قامتاماسىز ەتۋ“ حالىقارالىق زەرتتەۋ - تالقى ءماجىلىسى ۇرىمجىدە اشىلدى

  • كەلۋ قاينارى: شينجياڭ گازەتى تورابى
  • 03:02:53 09/09/2019

    شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 9 - ايدىڭ 6 - كۇنى ۇرىمجىدەن بەرگەن حابارى (ءتىلشى ليۋ بيڭ). جۇڭگو ادامدىق ۇقىقتى زەرتتەۋ قوعامى باس بولىپ ۇيىمداستىرعان، باتىس - وڭتۇستىك ساياسي - زاڭ داشۋەسى ادامدىق ۇقىقتى زەرتتەۋ شۋەيۋانى، شينجياڭ داشۋەسى ساياسي جانە الەۋمەتتىك باسقارۋ شۋەيۋانى ۇستىنە الىپ وتكىزگەن ”لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ، ۇشقارىلىقتى الاستاۋ جانە ادامدىق ۇقىقتى قامتاماسىز ەتۋ“ حالىقارالىق زەرتتەۋ - تالقى ءماجىلىسى 9 - ايدىڭ 6 - كۇنى ۇرىمجىدە اشىلدى. فرانسيا، ءۇندىستان، تۇركيا، اۋعانستان، جۇڭگو سياقتى 18 مەملەكەت پەن حالىقارالىق ۇيىمنان كەلگەن 60تان استام مامان، وقىمىستى لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ، ۇشقارىلىقتى الاستاۋ بارىسىنداعى ادامگەرشىلىك جانە ادامدىق ۇقىقتى قورعاۋ، لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ، ۇشقارىلىقتى الاستاۋدى سالىستىرىپ زەرتتەۋ جانە حالىقارالىق سەلبەستىك سياقتى تاقىرىپتاردى توڭىرەكتەي وتىرىپ زەرتتەۋ - تالقى ورىستەتىپ، اۋىس - كۇيىس جاسادى.

    ورتالىق كوميتەت ۇگىت ءبولىمىنىڭ ورىنباسار باستىعى جياڭ جيانگو اشىلۋ سالتىندا ءسوز سويلەپ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: 20 - عاسىردىڭ 90 - جىلدارىنان بەرى، لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق الەمدە ءورشىپ، ۋشىعىپ، ادامزات قوعامىنا اۋىر اپات اكەلدى. تولىقسىز ساناققا نەگىزدەلگەندە، 2018 - جىلى الەمدە 1127 رەت لاڭكەستىك شابۋىلداۋ دەلوسى (وقيعاسى) تۋىلىپ، 13 مىڭنان استام ادام ولگەن، تۋىلعان مال - مۇلىك زيانىن مولشەرلەۋ مۇمكىن ەمەس. دۇنيە جۇزىندەگى كوپتەگەن مەملەكەتتەر سياقتى، جۇڭگو لاڭكەستىكتىڭ، ۇشقارىلىقتىڭ زالالىنا تەرەڭ ۇشىرادى. لاڭكەستىك، ۇشقارىلىق سىندى وسى دۇنيە جۇزىلىك جالپىلىق اپاتتى جويىپ، حالىق ءومىرىنىڭ حاۋىپسىزدىگىن قورعاپ، حالىقتىڭ تىنىش، بەرەكەلى قوعامدىق ورتادا تۇرمىس كەشىرۋىنە مۇمكىندىك جاساۋ دۇنيە جۇزىندەگى ءارقانداي ءبىر جاۋاپكەرشىلىك ارقالايتىن ۇكىمەتتىڭ، ءسوز جوق، بەتپە - بەت كەلەتىن جانە شەشەتىن ەلەۋلى ماسەلەسى.

    جياڭ جيانگو مىنالاردى ءبىلدىردى: لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ، ۇشقارىلىقتى الاستاۋ كۇرەسى ادامزاتتىڭ ادىلدىگى مەن سۇرقيالىقتىڭ، وركەنيەت پەن جابايىلىقتىڭ بەلدەسۋى، حالىقارالىق قوعامنىڭ ورتاق جاۋاپكەرشىلىگى. حالىقارالىق قوعام ورتاق ولشەمدە تاباندى بولىپ، تۇرلىشە مادەنيەت ءداستۇرىنىڭ، قۇن كوزقاراسىنىڭ، ويلاۋ ءتاسىلىنىڭ جانە ساياسي ءتۇزىمنىڭ قورشاۋىنان اسىپ ءوتىپ، لاڭكەستىكتىڭ، ۇشقارىلىقتىڭ ”قوس ولشەمى“نە ايقىن تۋ ۇستاي وتىرىپ قارسى تۇرىپ، لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋدىڭ، ۇشقارىلىقتى الاستاۋدىڭ ورتاق تانىمى مەن بىرىككەن كۇشىن ىشكەرىلەي قالىپتاستىرۋ كەرەك؛ جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي ىستەۋگە تاباندى بولىپ، «بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى ۋستاۆى»نا جانە باسقا دا حالىقارالىق زاڭداردىڭ پرينسيپتەرىنە، ولشەمدەرىنە بويسۇنۋ نەگىزىندە، ءار ەل حالىقتارىنىڭ لاڭكەستىككە، ۇشقارىلىققا قارسى تۇرۋ جولىن ءوزى تاڭداۋ ۇقىعىنا قۇرمەت ەتىپ، ءوزىنىڭ ەركىن باسقالارعا زورلاپ تاڭۋعا قارسى تۇرۋ كەرەك؛ ادامدىق ۇقىقتى قامتاماسىز ەتۋگە تاباندى بولىپ، قاتىستى قىزمەتتەردىڭ زاڭمەن جونگە سالۋ ارناسىندا جۇرگىزىلۋىنە شىنايى كەپىلدىك ەتىپ، ازاماتتاردىڭ ءدىني سەنىم ەركىندىگى مەن ۇلتتىق عۇرىپ - ادەتىنە قۇرمەت ەتىپ، ءوڭىر، ۇلت، ءدىن سياقتى سەبەپتەردى نەگىز ەتكەن ءارقانداي كەمسىتۋ تاسىلدەرىنە تيىم سالىپ، لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ، ۇشقارىلىقتى الاستاۋ سەبەبىنەن تۋىلاتىن ازاماتتاردىڭ نەگىزگى ۇقىعىن شەكتەۋ قۇبىلىستارىنىڭ الدىن باتىل الۋ كەرەك؛ ىنتىماقتاسۋعا، سەلبەسۋگە تاباندى بولۋ كەرەك، جۇڭگو ءارقايسى جاقپەن بىرگە بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى ۋستاۆىنىڭ باس ماقساتى مەن پرينسيپتەرىن وزەك ەتكەن لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ، ۇشقارىلىقتى الاستاۋ جانە ادامدىق ۇقىقتى قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسىن قورعاپ، ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قول ۇستاسا تۇلعالاۋدى قالايدى.

جاۋاپتى رەداكتور: جازيرا بولاتباي قىزى