بەلەتپەن زات ساتىپ الۋدان قولفونمەن اقشا تولەۋگە دەيىن

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 03:38:26 10/09/2019

 

    - اقشا تولەۋدەگى وزگەرىستەردەن ٴداۋىردىڭ وزگەرىسىنە كوز جىبەرگەندە

    ءتىلشىمىز حان شا شا

    استىق بەلەتى جونىندە ءسوز بولا قالسا كوپتەگەن جاستار ونى تۇسىنبەيدى. استىق بەلەتى، ماي بەلەتى، كەزدەمە بەلەتى سياقتىلارمەن قامداۋ - ساۋدا كووپەراتيۆىنە بارىپ تۇرمىستىق قاجەتتى بۇيىمداردى ساتىپ الۋ - اعا بۋىنداردىڭ ەسىنەن ءالى كوتەرىلگەن جوق. استىق جانە ماي بەلەتىمەن زات ساتىپ الۋدان ناق اقشا تولەۋگە، كارتوچكامەن ەسەپ ايىرۋعا، ودان قولفونمەن جىلجىمالى اقشا تولەۋگە دەيىن، جاڭا جۇڭگو قۇرىلعان 70 جىلدان بەرى زات ساتىپ الۋ، اقشا تولەۋ تاسىلىندە وراسان زور وزگەرىستەر تۋىلعانى انىق.

    ادامدار قامداۋ - ساۋدا كووپەراتيۆىنەن بەلەتپەن زات ساتىپ الۋدان ەرەن بازارلاردان قالاعانىنشا زات ساتىپ الۋعا، ودان ينتەرنەت ارقىلى «تاۋباۋ» تۇتىنۋىنا دەيىن كوپتەگەن كەشىرمەلەردى باستان وتكەردى، بۇگىنگى كۇنى، تاعى دا «ەكىلىك سيفردى جايمالاۋ» ارقىلى ناق اقشا تولەمەي - اق زات ساتىپ الاتىن داۋىرگە قادام باستى. وسى ون نەشە جىلدا ادامدار زات ساتىپ الۋ تاسىلىندەگى وزگەرىستەردەن مەملەكەتتىڭ ەڭسە كوتەرگەن، بايىعان، ودان قۇدىرەتتەنۋگە بەت العان داۋىرلىك وزگەرىسىنە كۋا بولدى.

    ازىق - تۇلىك، كيىم – كەشەكتىڭ ءبارى تۇگەلدەي «بەلەتپەن» ساتىپ الىناتىن

    «استىق، ماي، كەزدەمە دەگەندەر تۇگەلدەي بەلەتپەن ساتىپ الىناتىن، ال وسى بەلەتتەر اقشانىڭ ءبىر ءتۇرى رەتىندە بازاردا اينالىمعا تۇسەتىنىن وتكەن عاسىردىڭ 60 ـ، 70 ـ جىلدارىنداعى ادامدار ءالى ۇمىتا قويعان جوق» دەدى قالا تۇرعىنى حان جۇڭ ـ ي تىلشىگە. استىق بەلەتى ەلىمىزدىڭ ەرەكشە ەكونوميكالىق داۋىردە تاراتقان استىق ساتىپ الۋ كۋالىگى سانالدى دا، ول اقشامەن تەڭ رول اتقاردى. جوسپارلى شارۋاشىلىق داۋىرىندە زات توتەنشە تاپشى بولىپ، قامداۋ قاجەتسىنۋدى قاناعاتتاندىرا الماعاندىقتان، تەك بەلەتپەن ٴبولۋ ٴادىسى عانا قولدانىلىپ، ازىق - تۇلىك، كيىم - كەشەككە دەيىن تۇگەلدەي «بەلەتپەن» ساتىپ الىناتىن.

    «ول كەزدە ءبىر ءۇيلى جان ءۇي يەسىنىڭ قامداۋ كۋالىگىمەن بەلگىلەنگەن دۇكەندەردەن زات ساتىپ الاتىن. بەلەتتەن سىرت، استىق كىناشكاسى، قوسىمشا ازىق – تۇلىك كىناشكاسى، كومىر كىناشكاسى سياقتى ٴتۇرلى زات ساتىپ الۋ كىنەشكالارى تاراتىلعان. ۇلكەن، باعالى تاۋارلاردىڭ دا بەلەتى بولعان. ايتالىق، ۆەلوسيپەد، تىگىن ماشيناسى، قول ساعات سياقتىلاردىڭ دا وزىندىك بەلەتى بولعان» دەيدى حان جۇڭ ـ ي.

    «سول كەزدەگى زاتتىق ماتەريالدار قاتتى تاپشى جاعدايدا، بەلەت دەگەنىڭ اقشادان دا كۇشتى بولدى، ويتكەنى اقشاڭ بولعانىمەن قاجەتتى نارسەلەرىڭدى ساتىپ الا المايتىنسىڭ» دەيدى حان جۇڭ ـ ي. «1985 ـ ، 1986 ـ جىلدارعا كەلگەندە تۇرمىستىق بۇيىمدار ونشا تاپشى بولماعانىمەن، تەلەۆيزور، تىگىن ماشيناسى، ۆەلوسيپەد اۋەلگىدەي تاپشى بۇيىمدار سانالاتىن. ول كەزدە مەملەكەت جوسپارلى شارۋاشىلىقتى العا قويعاندىقتان، تۇرمىستىق بۇيىمداردى ٴبىرتۇتاس ساتىپ الىپ، ٴبىر تۇتاس ساتاتىن، تۇرمىستىق بۇيىمداردى بەلەتپەن ساتىپ العاندى بىلاي قويعاندا، ونى تەك قامداۋ - ساۋدا كووپەراتيۆىنەن عانا الاتىندىقتان، قامداۋ - ساۋدا كووپەراتيۆى دە ايتسا – ايتقانداي ‹مىقتى› ورىن ەسەپتەلەتىن. ول كەزدە ەلدىڭ ءبارى قامداۋ ـ ساۋدا كووپەراتيۆىندە تانىستارىنىڭ بولۋىن ارماندايتىن، ويتكەنى تانىسىڭ بولسا كەيبىر بازارلى نارسەلەردىڭ قاشان كەلەتىنىن ەرتەرەك بىلۋگە بولاتىن ەدى. قامداۋ - ساۋدا كووپەراتيۆىنىڭ قىزمەتكەرلەرى نەمەسە ٴتۇرلى بۇيىمدار سەرىكتىگىنىڭ ساتۋشىلارى بولۋ ول كەزدە ەلدىڭ قولى جەتپەيتىن كاسىپ سانالاتىن» دەيدى حان جۇڭ ـ ي وتكەندى ەسكە الىپ.

جاۋاپتى رەداكتور: جازيرا بولاتباي قىزى