دۇنيە ءجۇزىنىڭ بيىك شىڭىنا ەرلىكپەن شىعۋ

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 05:19:01 04/10/2019

 

    1960 - جىلى 5 - ايدىڭ 25 - كۇنى جۇڭگو شىڭشىلدار اترەتىنىڭ مۇشەلەرى ۋاڭ فۋجوۋ، گۇڭبۋ (زاڭزۋ)، چۇي يىنحۋا دۇنيە جۇزىندەگى ءبىرىنشى بيىك شىڭ − چوڭمالاڭما شىڭىنا سولتۇستىك قاپتالدان ءساتتى شىقتى. جۇڭگو شىڭشىلدار اترەتى ادامزاتتىڭ چوڭمالاڭما شىڭىنا سولتۇستىك قاپتالدان 1 - رەت شىعۋداي ۇلى ءىسىن ورىنداپ، جۇڭگوعا داڭق اپەردى.

    دۇنيە جۇزىندەگى ەڭ بيىك شىڭدى بويسۇندىرۋ − جاڭا جۇڭگونىڭ دەنە تاربيە ىستەرىنىڭ قارىشتاپ دامۋىنىڭ شاعىن كورىنىسى. جاڭا جۇڭگو قۇرىلعاننان كەيىن، دەنە تاربيە ىستەرى جوقتان بار بولىپ، السىزدەن كۇشەيىپ، تەز، اقاۋسىز دامۋ جولىنا ءتۇستى. 1952 - جىلى 6 - ايدىڭ 10 - كۇنى ماۋ زىدۇڭ جۇڭحۋا مەملەكەتتىك دەنە تاربيە باس قوعامىنىڭ قۇرىلۋىنا وراي: «دەنە تاربيە قيمىلىن دامىتىپ، حالىقتىڭ دەنە قۋاتىن كۇشەيتەيىك» دەگەن ارناۋ ءسوز جازىپ بەردى. وسى 12 ارىپكە دەنە تاربيە قىزمەتىنىڭ ءتۇبىرلى باعىتى جيناقتالىپ، ەلىمىزدىڭ دەنە تاربيە ىستەرىنىڭ دامۋىن بارىنشا ىلگەرىلەتتى.

    ءار دارەجەلى پارتكوم مەن ۇكىمەتتىڭ ۇيىمداستىرۋى مەن اتتانىسقا كەلتىرۋىندە، قالىڭ بۇقارا دەنە تاربيە قيمىلدارىنا بەلسەنە قاتىناستى، زاۆودتار، مەكتەپتەر، اسكەري بولىمدەر، ورگاندار، سونداي - اق اۋىل - قىستاقتاردىڭ بارلىعىندا ءتۇرلى دەنە تاربيە ارەكەتتەرى جاپپاي ورىستەتىلدى. از ۇلتتاردىڭ ءداستۇرلى دەنە تاربيە ارەكەتتەرى دە باي مازمۇنمەن ورىستەتىلە باستادى.

    بۇقارالىق سيپاتتى دەنە تاربيە قيمىلدارىنىڭ قارىشتاي دامۋى باسەكەلىك دەنە تاربيە دەڭگەيىنىڭ وسۋىنە مىعىم نەگىز قالادى. توپ - توپ تاڭداۋلى سپورتشىلار، جاتتىقتىرۋشىلار جاپالى جاتتىعۋ مەن قايىسپاي سايىسۋ ارقىلى ۇزدىكسىز تۇردە رەكوردتار جاڭالاپ، اق تاڭداقتاردى تولتىردى، زىلتەمىر، جەڭىل اتلەتيكا، ۇستەل دوپ، سۋدا ءجۇزۋ، شىڭعا شىعۋ سياقتى تۇرلەردە كورنەكتى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزدى.

    1959 - جىلى 4 - ايدا رۇڭ گوتۋان گەرمانيانىڭ دورتمۇند قالاسىندا وتكەن 25 - كەزەكتى دۇنيە جۇزىلىك ۇستەل دوپ جۇلدە تالاسۋ جارىسىندا ەرلەردىڭ جەكە سايىس ءتۇرىنىڭ اعا جۇلدەگەرلىگىن ەرلىكپەن جەڭىپ الىپ، جۇڭگوعا تۇڭعىش دۇنيە جۇزىلىك اعا جۇلدەگەرلىكتى الىپ بەردى.

    دەنە تاربيە ىستەرىنىڭ دامۋى جاڭا جۇڭگونىڭ قارىشتاپ دامۋىنىڭ، گۇلدەنۋىنىڭ ماڭىزدى بەلگىسىنە اينالدى. نەشە بۋىن دەنە تاربيە ساڭلاقتارىنىڭ قايراتتانا ۇمتىلىپ، ىنتىماقتاسا سايىسىپ، بيىك شىڭعا ەرلىكپەن شىعۋدىڭ ناتيجەسىندە، جۇڭگونىڭ دەنە تاربيەسى دۇنيە جۇزىنە ارشىندى قاداممەن بەت الدى، دۇنيە جۇزىندەگى دەنە تاربيەدە قۇدىرەتتى ەل بولۋعا قاراي العا تارتۋدا.

    (شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 9 - ايدىڭ 20 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور: گۇلدەن ماقسات قىزى