مادەنيەتتى جالعاستىرۋدىڭ، جاڭالىق اشۋدىڭ تەتىگى ادامعا سۇيەنۋدە ( تىڭ تولعانىس)

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 04:53:53 25/10/2019

    لي گۋاڭچۇن

    

    مادەنيەت - ءبىر مەملەكەتتىڭ، ءبىر ۇلتتىڭ جانى. جۇڭحۋانىڭ تاڭداۋلى ءداستۇرلى مادەنيەتى - جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ رۋحاني جان تامىرى، سوتسياليستىك وزەكتى قۇن كوزقاراسىنىڭ ماڭىزدى قاينارى ءارى دۇنيە ءجۇزى مادەنيەتىندە تابان تىرەپ تۇرۋىمىزدىڭ بەرىك نەگىزى. جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋى سىندى جۇڭگو ارمانىن جۇزەگە اسىرۋ جابدىق دەڭگەيىندە باسەكەلەسە وزۋدى، ءتۇزىم جۇيەسىندە كەمەلدەندىرۋدى قامتىپ قالماستان، جۇڭحۋا مادەنيەتىنىڭ كوركەيىپ -گۇلدەنۋىنەن قول ۇزە المايدى.

    مادەنيەتتىڭ نەگىزگى تۇلعاسى - ادام، جالعاستىرۋ دانەكەرى دە ادام. ەلىمىزدىڭ ءداستۇرلى يدەيا، مادەنيەت قاينارى بولعان قوعامدىق ءومىر - ادامداردىڭ يدەيالىق كوزقاراسى، ادەت - سالتى، تۇرمىس ءتاسىلى سياقتىلاردىڭ شوعىرلى بەينەلەنۋى. باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: جۇڭحۋانىڭ تاڭداۋلى ءداستۇرلى مادەنيەتىنىڭ جاسامپازدىقپەن تۇرلەنۋىن، جاسامپازدىقپەن دامۋىن ىلگەرىلەتۋ كەرەك. «جاسامپازدىقپەن بۇرىلىس جاساۋدى، جاسامپازدىقپەن دامۋدى» ناقتى تياناقتاندىرۋدىڭ تەتىگى ادامدارعا سۇيەنۋدە جاتىر.

    باتىل جاۋاپكەرلىك ارقالايتىن مادەنيەت قايراتكەرلەرىنە سۇيەنۋىمىز كەرەك. «مادەنيەتتىڭ وزگەرۋى، كوركەيۋى جانە قۇلدىراۋى قوعامدىق جاعدايعا، ساياسيعا قاتىستى». مادەنيەتتى دامىتۋ ءۇشىن جاۋاپكەرلىك ارقالايتىن ءبىر توپ مادەنيەت قايراتكەرلەرى مەملەكەت تاعدىرىنىڭ وزگەرىسىن سەزىنىپ، ءداۋىردىڭ الدىڭعى لەگىندە تۇرىپ، زامانا جارشىسى بولىپ، ءجۇز ميلليونداعان حالىق ءۇشىن، ۇلى وتان ءۇشىن دابىل قاعىپ، دەم بەرۋى كەرەك. ولار مادەنيەتتى قىزۋ ءسۇيىپ، تاباندىلىقپەن جالعاستىرۋى، حالىقتىڭ مادەنيەتكە دەگەن قاجەتى مەن تىلەگىن تەرەڭ سەزىنىپ، تاڭداۋلى ءداستۇرلى مادەنيەتتەن مەيلىنشە ءنارلى اقىل -پاراسات الىپ، جاسامپازدىق ارقىلى كلاسسيك شىعارمالاردى جانداندىرىپ، داۋىرمەن تىعىز توعىسىپ، ءداۋىر مەن حالىق ءۇمىتىن اقتايتىن مادەنيەت سارا تۋىندىلارىن جاراتىپ، باۋراۋ قۋاتىمەن مادەنيەتتى ادام تاربيەلەپ، ۇدىرە العا تارتۋ بارىسىندا سالت -ساناعا جەتەكشىلىك ەتىپ، جۇمساق ءارى ءۇن - ءتۇنسىز اسەرمەن رۋحتى سومداۋى كەرەك. تەگىن ۇمىتپاۋ، سىرتتان قابىلداۋ، بولاشاققا بەت الۋ ارقىلى تاڭداۋلى ءداستۇرلى مادەنيەتتى كەشەدەن كەلەشەككە ۇلاستىرۋعا مۇمكىندىك جاراتۋ قاجەت.

    ورەلى ونەرپازدارعا سۇيەنۋىمىز كەرەك. حالىق اراسىندا تامىر تارتقان قىرۋار قولونەرشىلەر - مادەنيەتتىڭ مۇراگەرى بولىپ، سالت -سانانى، ازىق - تۇلىك پەن كيىم - كەشەك مادەنيەتىن، كوركەمونەرلىك شەبەرلىكتى، كەستە، ويۋ - ورنەكتەردى ۇرپاقتان - ۇرپاققا امانات ەتىپ كەلەدى. مەيلى اۋىز ادەبيەت جاراتقان «ۋجى جىرلارى» بولسىن، الدە «سارى قامقا» اتانعان نانجيڭدەگى يۇنجين بولسىن، مەيلى «ەرتە زامانعى سيمفونيا» اتانعان شي - ان بايىرعى مۋزىكاسى بولسىن، الدە قايماعى بۇزىلماعان حالىق ءانى، حالىق جىرى، حالىقتىق ادەبيەت -كوركەمونەر مايەگى بولسىن ءبارى دە مادەنيەتتىڭ جالعاسۋىنىڭ كۇرە تامىرى بولىپ لۇپىلدەۋدە. استە، نەمقۇرايدى قاراۋعا بولمايتىنى - قالا - قالاشىقتانۋدىڭ، بازارلانۋدىڭ، توراپتانۋدىڭ دامۋىنا بايلانىستى، كوپتەگەن بايىرعى ونەر تۇرلەرى ءتۇرلى سەبەپتەردەن جوعالىپ كەتۋ حاۋپىنە تاپ بولعاندىقتان، «بەيزاتتىق مادەني مۇرالاردى» قورعاۋ ساياساتىن جاپپاي تياناقتاندىرۋ كەزەك كۇتتىرمەي وتىر.

جاۋاپتى رەداكتور: جازيرا بولاتباي قىزى