كيەلى مەكەنگە تياناقتاپ، وقىتۋ ارمانىن ىسكە اسىردى

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 04:15:32 01/11/2019

  

    - قورعاس اۋدانى اقسۋ ورتا مەكتەبىنىڭ مەڭگەرۋشىسى لي شياۋليان تۋرالى

 

    ءتىلشىمىز ياڭ جيڭ - ي حابارلايدى. قورعاس اۋدانىنىڭ مەكتەپ باسشىلارى اراسىنداعى تۇڭعىش اسپيرانت، قورعاس اۋدانىنىڭ مەكتەپ باسشىلارى اراسىنداعى بىردەن - ءبىر جوعارى اتاق العان ەرەكشە وقىتۋشى.... سان رەت «بىرىنشىلىككە» قول جەتكىزگەن ايەل مەكتەپ مەڭگەرۋشىسى لي شياۋليان «نازىك ءتۇيىن جەڭىس پەن جەڭىلىستى بەلگىلەيدى» دەيتىن قاتاڭ ۇستانىمدا بولىپ، اقسۋ ورتا مەكتەبىن دامىتۋدىڭ تىڭ داستانىن جازدى، اقىل - پاراساتى مەن قان - تەرىن وقۋ - اعارتۋ ىستەرىن گۇلدەندىرۋگە ارنادى.

    تاريحي وي ورىسپەن مەكتەپ ىستەرىن ورىنداۋ

    2015 -جىلى 8 - ايدا لي شياۋليان قىرۋار ۋاقىت جۇمساپ قورعاس اۋدانىنداعى تاريحي كىتاپتاردى وقىدى، قاتىستى ماماندارمەن بىرگە چيڭ پاتشالىعى داۋىرىندەگى ىلەدە ىرگەسى قالانعان 9 قالانىڭ ەسكى جۇرتىن ارالادى، سول جىلى ول چيڭشۇيحى ءتۇيىندى ورتا مەكتەبىنە جوتكەلگەن سوڭ (كەيىن كوشىرىلىپ اقسۋ ورتا مەكتەبى دەپ اتالدى)، ونىڭ بارلىق قۇلشىنىستى زەرتتەۋى مەكتەپتىڭ جاڭا ورنىن قۇرىلىستاندىرۋ ءۇشىن ىستەلدى. لي شياۋلياننىڭ بايىرعى 9 قالا جونىندە جازىلعان تاريحي ەستەلىگىن تىڭداساڭىز، ونى كادىمگى تاريحشى ەكەن دەپ ويلايسىز. وسىنداي تاريحي ءبىلىمى، تاريحي كوز اياسى بار مەكتەپ مەڭگەرۋشىسى مەكتەپ ىستەرىن قالاي ىستەيدى ەكەن؟

    اقسۋ ورتا مەكتەبى ۇزاق تاريحقا يە، ونىڭ توركىنى 1910 - جىلى چيڭ پاتشالىعى شۋانتۇڭ جىلناماسىنىڭ 2 - جىلى قۇرىلعان اقسۋ ساۋات اشۋ مەكتەبىندە جاتىر، 9 بايىرعى قالانىڭ ءبىرى بولعان اقسۋ قالاسى چيڭ پاتشالىعىنىڭ تاريحى مەن شەكارا قۇرىلىسىندا ماڭىزدى رول اتقارعان. تاريح پەن مادەنيەتتى مەكتەپ قۇرىلىسىنا ءسىڭىرۋ ءۇشىن، چيڭشۇيحىعا اۋىسىپ بارعان كۇننىڭ ەرتەڭىندە لي شياۋليان قاسات قار قىمتاپ، اياق ءىزى دە تۇسپەگەن جاڭا مەكتەپ قۇرىلىسىن كوزدەن كەشىردى ءارى وزگەرتۋگە ءتيىستى قۇرىلىستاردى ەستەلىككە الدى. بۇل كۇندەرى وزگەشە تاريحقا يە وسىزاماندانعان ورتا مەكتەپ مەنمۇندالاپ تۇر. ءتىلشى مەكتەپتىڭ وقىتۋ عيماراتىنىڭ 2 - قاباتىنداعى زالعا اقسۋ ورتا مەكتەبىنىڭ دامۋ، وزگەرۋ تاريحي كەستەسى، 100 لەكسيا مىنبەسى بار جۇڭگونىڭ ايگىلى تاريحشىسى يان چۇڭنياننىڭ «اقسۋ ورتا مەكتەبىنە» ءوز قولىمەن جازعان ارناۋ ءسوزى، 1951 - جىلى 10 - ايدىڭ 1- كۇنى جۇڭگو حالىق بانكەسى باسىپ تاراتقان تۇڭعىش توپتاعى، بەتىنە «اقسۋ قالاسىنىڭ» سۋرەتى باسىلعان 50 يۋاندىق حالىق اقشاسى كورمەگە قويىلعانىن كوردى. ەلىمىزدىڭ ايگىلى پەداگوگى گو يۋانميڭ مىرزا مەكتەپ تاريحىنان حاباردار بولعان سوڭ، «اقسۋ ورتا مەكتەبى» اتتى تاقىرىپتا «ءمورالدى ۇرپاق تاربيەلەۋ» دەگەن ارناۋ ءسوز جازىپ، مەكتەپ پەن وقىتۋشى - وقۋشىلارعا تارتۋ ەتتى.

جاۋاپتى رەداكتور: گۇلدەن ماقسات قىزى