«جۇڭگو ادەبيەتىنىڭ كوركەمدىگىن اناعۇرلىم كوپ وقىرماندارعا جەتكىزسەم دەيمىن»

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 04:49:16 22/11/2019

    ال ونىڭ حانزۋ ءتىلىن ۇيرەنۋ بەكىمىنە كەلۋىنە سەبەپ بولعان ورتا مەكتەپتەگى مۇعالىمى بولاتىن. بۇل مۇعالىم جايشىلىقتا تىم قاتاڭ، كەم سوزدىلەۋ بولعانىمەن، ءبىراق ول جۇڭگوعا ساياحاتتاپ كەلگەننەن كەيىن، وقۋشىلارىنا جۇڭگوعا ساياحاتتاۋ بارىسىنداعى كورگەن – بىلگەندەرىن بارىنشا كوڭىلدەنە جەتكىزىپ، جۇڭگو جونىندە جاقسى سوزدەر ايتادى. بۇل رەلينكونى وسىنشالىق تارتىمدى بولاتىن تەگى قانداي مەملەكەت ەكەن دەپ تاڭ – تاماشا قالدىرادى دا، وسىلايشا سوناۋ شالعاي شىعىستاعى وسى ەلگە ونىڭ اڭسارى بىردەن اۋادى.

    وسىنداي قىزىعۋشىلىقپەن رەلينكو حانزۋ ءتىلىن ۇيرەنۋدى باستايدى. العاشقى كۇنى – اق ول حانزۋ تىلىنە وسىنشالىق قىزىعارىن ويلاماعان ەدى، مىنە، وسى قىزىعۋ كۇنى بۇگىنگە دەيىن جالعاسىپ كەلەدى. رەلينكو:«مەنىڭ كوزقاراسىمشا حانزۋ ءتىلى - الەمدەگى ەڭ كوركەم ءتىل. حانزۋ تىلىندە سويلەگەنىمدە ءاربىر ءارىپ بەينە قوزعالىستاعى دىبىس بەلگىسىنە ۇقساپ كەتەدى» دەيدى.

    حانزۋ ءتىلىن ۇيرەنگەننەن كەيىن، رەلينكو جۇرە كەلە جۇڭگو ادەبيەتىمەن تانىسا باستايدى. تاڭ ءداۋىرىنىڭ ولەڭدەرى تۇڭعىش رەت «جۇڭگو ادەبيەتىنىڭ ىقپالىنا ابدەن ۇشىراتقانى» ونىڭ ەسىنەن كەتپەيدى. رەلينكو:«شاعىن ءبىر شۋماق ولەڭدەگى قىسقا قايىراتىن سويلەمدەر ەسىمدە تاماشا كوركەم سۋرەتتەر قالدىرعانداي بولىپ، مەنى بىردەن باۋراپ الا جونەلدى» دەيدى. وسىلايشا حانزۋ ءتىلىن جاقسى ۇيرەنىپ، جۇڭگو ادەبيەتىن زەرتتەۋ ارمانى ونىڭ كوكىرەگىنە تەرەڭ ۇيالايدى.

    رەلينكو: «ۋنيۆەرسيتەتتەگى كەزىمدە نەگىزىنەن زاڭ عىلىمىن ۇيرەنسەم دە، حانزۋ ءتىلىن ۇيرەنۋگە جۇمساعان ۋاقىتىم كاسىپتىك ساباقتاردى ۇيرەنگەنىمنەن الدەقايدا كوپ بولدى» دەدى. ول تاعى دا: «زاڭ فاكۋلتەتىنىڭ ەمتيحانىنا ەجەلدەن ءتۇنى بويى ازىرلىك كورگەن ەمەسپىن، الايدا حانزۋ ءتىلىن ۇنەمى تاڭعى ساعات ءۇش، تورتتەرگە دەيىن ۇيرەنسەم دە مۇلدە شارشامايتىنمىن، حانزۋ ءتىلى جونىندەگى اناعۇرلىم كوپتەگەن بىلىمدەردى ۇيرەنىپ الۋ ءۇشىن اشقاراقتانا وقيتىنمىن» دەيدى. ۋنيۆەرسيتەتتى تامامداعان سوڭ رەلينكو پاريجىدەگى 7 – ۋنيۆەرسيتەتكە كەلىپ حانزۋ ءتىلىن ۇيرەنۋدى جالعاستىرادى ءارى وندا قىرۋار جۇڭگو ادەبيەتى، تاريحى جانە فيلوسوفياسىمەن تانىسادى.

    1985 – جىلى رەلينكو وقۋ سيلىق قاراجاتىنا يە بولادى دا بەيجيڭ ۋنيۆەرسيتەتىنە كەلىپ وقۋعا تۇسەدى. بەيجيڭدە وقىعاندا كۇندەرىن قاربالاستىقپەن وتكىزىپ ءوزىن الۋەتتەندىرە تۇسەدى، ءتورت جىل بارىسىندا ول جۇڭگو كلاسسيكالىق ادەبيەتىنە قۇلاي كىرىسەدى. رەلينكو جۇڭگونىڭ كلاسسيكالىق شىعارمالارىندا تەرەڭ اقىل – پاراسات پەن باي مادەني ىشكى مايەك ساقتالعان دەپ قارايدى. ول:«بۇرىنعىنى بىلگەندە عانا، قازىرگى مەن بولاشاقتى اناعۇرلىم جاقسى تۇسىنۋگە بولادى، جۇڭگونىڭ كلاسسيكالىق ادەبيەتىن زەرتتەۋ، زەردەلەۋ ارقىلى ادامدارعا وسى زامانعى جۇڭگونى تۇسىندىرۋگە بولادى» دەيدى. وسىلايشا رەلينكونىڭ ءومىرى جۇڭگونىڭ كلاسسيك ادەبيەتىمەن ايىرىلماستاي قابىسا تۇسسە، جۇڭگو كلاسسيكالىق ادەبيەتى دە ونىڭ ومىرلىك زەرتتەۋ تاقىرىبى مەن قۇشتارلىعىنا اينالادى.

جاۋاپتى رەداكتور: جازيرا بولاتباي قىزى