ومىرگە ىشكەرىلەي ارالاسىپ، بەرىلە تۋىندى جاراتايىق

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 03:58:14 21/03/2020

    لي ىر: ادەبيەتتىڭ رەال بولمىسىن قاستەرلەۋ كەرەك

    ءبىر روماندى 13 جىل بويى جازعانىما وقىرمان تۇگىلى ءوزىمنىڭ دە اقىلىم جەتپەيدى. ەڭ باستى سەبەبى، مەنىڭشە، كۇردەلى رەالدىقتى ءبىر جاقتى ەتۋدە بۇرىننان بار ادەبي ۇلگى السىزدىك ەتەدى. تىڭ رەالدىق جازۋشىعا جاڭا تالاپتار جۇكتەيدى. سوندىقتان جازۋشى وتكەن مەن بۇگىننەن عيبىرات الىپ، تىڭ جول ىزدەستىرگەنى ءجون.

    كەيىپكەردىڭ اتىن روماننىڭ تاقىرىبى ەتۋ كەيبىر دوستاردى تاڭعالدىرۋى مۇمكىن. بۇل فلاۋبەرت، تولىستوي، لۋشۇن سىندى جازۋشىلاردا ۇنەمى كەزىگەتىن ات قويۋ ءتاسىلى. بۇگىنگى جازۋشىلاردىڭ ءدوپ كەلگەن ماسەلەلەرى مەن ۇلى جازۋشىلاردىڭ ءدوپ كەلگەن ماسەلەلەرى ۇقساماعانىمەن، ءبىراق وتكەندەگى تاجىريبەلەردەن وڭاي – وسپاق قول ۇزۋگە بولمايدى. جازۋشى قاشان دا داستۇرگە تامىر تارتۋى ءارى ازدى – كوپتى ارلەۋى قاجەت. كەيدە جاڭا دەگەنىڭ كەرىسىنشە ەسكى، ال ەسكى دەگەنىڭ كەرىسىنشە جاڭا بولۋى مۇمكىن، مۇنىڭ ءبارى دە ەسكى مەن جاڭانىڭ وزگەرىسى سانالادى. كۇنى بۇگىنگە دەيىن ادەبيەتتىڭ رەال بولمىسىن قاستەرلەپ، كەيىپكەردى سومداۋعا ەرەكشە قىزىعامىن.

    «يىڭ ۋ اعاي» دەگەن كىتاپ تۇرمىسىمىزدا كەزدەسۋى مۇمكىن بولعان كوپتەگەن ادامدار مەن ىستەر جونىندە جازىلعان، مۇنىڭ ىشىندە زيالىلار، تۇرلىشە كاسىپپەن شۇعىلدانۋشىلار بار. ويتكەنى زيالىلاردى جازعاندىقتان كوپتەگەن وقىرماندار ونى زيالىلار جونىندەگى رومان دەپ سانايدى، بۇل، ارينە، ورىندى. مەنىڭ تۇسىندىرمەكشى بولعانىم، زيالىلاردى جازعان پروزانىڭ ءبارى دە تولىق قاندى زيالىلار پروزاسى بولۋى ەكىتالاي، ال زيالىلار جونىندە قالام تەربەلمەسە دە، زيالىلار پروزاسى بولۋى مۇمكىن. مەنىڭ قاراۋىمشا، «اكيۋدىڭ رەسمي ءومىر بايانى» ـ زيالىلار رومانى، ونىڭ جازعانى قىستاق ءومىرى ەدى، ال اQ بولسا كۇندىك ىستەۋمەن بىرگە، ءبيداي ورىپ، كۇرىش اقتاپ، قايىق ايدايتىن.

    ايتا بەرسەم، زيالىلار جايىندا قالام تەربەۋ سۇيىسپەنشىلىگىمدى ءتىپتى دە تەرەڭدەتە ءتۇستى. ولارمەن بولعان قارىم – قاتىناسىم تامىرىن تەرەڭگە جايدى. ولاردىڭ سۇيىسپەنشىلىگى، تاريحي سەزىمى، رەال قارىم – قاتىناسى ءبىزدىڭ تاريحىمىزبەن، رەالدىعىمىزبەن جانە بولاشاعىمىزبەن تامىرلاسىپ جاتقانداي. سوندىقتان دا وتە تابيعي تۇردە بار پەيىلىممەن ولار جونىندە قالام تەربەدىم. اڭگىمەلەرىمدەگى اكادەميك شۋاڭلين، پروفەسسور يۇن مۋ مەن جاڭ زىفاڭعا دەگەن قۇرمەت سەزىمىمدى كوپتەگەن وقىرمان بىردەن سەزىنەدى دەگەن ويدامىن.

    روماندى جازۋ ءۇشىن، جازۋشى بار زەيىن – زەردەسىن سارقا جۇمساۋىنا تۋرا كەلەدى، ويتكەنى، ول سەنىڭ دۇنيە جونىندەگى جالپى وي قيالىڭدى ايگىلەيدى. ءبىراق، بۇل قيالدىڭ ەڭ سوڭىندا ىسكە اسۋى – اسپاۋى وقىرماندارمەن قاتىسىپ جاتادى. بىلايشا ايتقاندا، ول – اۆتور مەن وقىرمان ورتاق ىسكە اسىراتىن جالپىلىق وي – قيال.

جاۋاپتى رەداكتور: گۇلدەن ماقسات قىزى