سامعاي بەر، ”پامير قىرانى!“

  • كەلۋ قاينارى: شينجياڭ گازەتى تورابى
  • 09:29:55 24/06/2020

    

 شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ تىلشىلەرى جاڭ جۇڭكاي، گاۋ حان، حۋ حۋحۋ، سۋ چۋان - ي

 

    پامير ۇستىرتىندەگى تاشقورعان تاجىك اۆتونوميالى اۋدانىندا ”دۇنيە جۇزىندەگى ەڭ بيىك مەملەكەت قاقپاسى“ حونجىراپ شەكارا وتكەلىمەن جانە ”مۇزتاۋ اتاسى“ مۇزتاع شىڭىمەن اتالعان 2 جول بار. حونجىراپ جولى مەن مۇزتاع جولىنىڭ قيىلىسقان جەرىندە بيىكتىگى 30 مەتردەي ”پامير قىرانى“ ءمۇسىنى قاسقايىپ تۇر.

    قارلى تاۋدىڭ ۇشار باسىندا ەركىن سامعاعان تاۋ قىرانى − تاجىكتەرىڭ توتەمى. تاشقورعاندا 33 مىڭداي تاجىك ۇلتىنىڭ تۇرعىنى ءومىر سۇرەدى، ولار ”پامير قىرانى“ اتالعان. تەڭىز دەڭگەيىنەن ورتاشا 4000 مەتر بيىكتىكتەگى تاشقورعان تاجىك اۆتونوميالى اۋدانىنىڭ ءبىر وزىندە بيىك ءۇستىرت، سۋىق ءوڭىر، شەكارا بويىنا ورنالاسۋ سىندى سيپات بار، ەلىمىزدەگى تاجىك ۇلتى تۇرعىندارىنىڭ باسىم كوپشىلىگى وسى جەردە تۇرادى.

    ”پامير قىرانى“ ءمۇسىنىنىڭ جانىندا تۇرىپ اينالاعا كوز تاستاساڭىز، جان - جاعىڭىزدان تۇگەل تاۋ كورىنەدى. كۇنلۇن تاۋى، قاراقۇرىم تاۋى، گيندۋكۋش تاۋى... كەدەيلىك قالىڭ تاۋمەن استاسىپ، مىڭداعان جىلدان بەرى جەرگىلىكتى تۇرعىنداردى قىسپاققا الىپ كەلگەن ەدى.

    2019 - جىلى كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ شايقاسىنىڭ ”ەڭ سوڭعى ءبىر كيلومەترگە“ قادام تاستاۋىنا مەڭزەس، تاشقورعان تاجىك اۆتونوميالى اۋدانى كەدەيلىك قالپاعىن الىپ تاستاۋدى جۇزەگە اسىردى. قازىرگى تاڭدا، وپتيكالىق كابەلدى وتباسىلارىنا جەتكىزۋ جانە ءىرى جەلىلىك ەلەكتردى تاۋعا جەتكىزۋ سياقتى حالىققا ءتيىمدى ينجەنەريالار ءتارتىپتى ىلگەرىلەپ، ”جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام ورناتۋدا بىردە - ءبىر ۇلتتى قاتاردان قالدىرۋعا بولمايدى“ دەگەن ۋادە پامير ۇستىرتىندە گۇل اشىپ، جەمىس بەرىپ، ادام مەن تاۋدىڭ قارىم - قاتىناسىندا ءداۋىر بولگىشتىك وزگەرىس تۋىلۋدا.

    تاۋ اسۋ: الپەشتەۋدەن قالعان تۇيە

    ”تۇڭ“ دەگەن ءسوز تاجىك تىلىندە ”تاۋ شاتقالى“ دەگەن ماعىنادا، داتۇڭ اۋىلى تاشقورعانداعى شارت - جاعدايى ەڭ ماشاقاتتى اۋىل - قالاشىقتاردىڭ ءبىرى، 2200 نەشە شارشى كيلومەتر كەلەتىن قاراستى اۋماعىنىڭ بارلىعى دەرلىك تاۋ بولىپ كەلەدى.

    49 جاستاعى دۇر جارمان بۇرىن داتۇڭ اۋىلى اقتۇبەلاڭگار قىستاعىندا تۇرعان، قىستاق تاۋ شاتقالىنا ورنالاسقان، ۇيلەر تاۋ ەتەگىنە جايعاسقان، تاۋى بيىك، جەرى تار بۇل جەردە كۇندىز ماندىتىپ كۇننىڭ كوزىن كورۋ قيىن ەدى.

جاۋاپتى رەداكتور: گۇلدەن ماقسات قىزى