سامعاي بەر، ”پامير قىرانى!“

  • كەلۋ قاينارى: شينجياڭ گازەتى تورابى
  • 09:29:55 24/06/2020

    مۇنداي شەكارا قورعاۋ تۇرمىسىن چىراق تا 10 جىلدان استام ۋاقىت باستان كەشىردى. كەيىن كەلە تاۋعا بارىپ - كەلەتىن جول جوندەلدى، شەكارا قورعاۋشىلاردىڭ ايلىق قوسىمشا قاراجاتى دا جوعارىلاتىلدى.

    2017 - جىلى ۇكىمەتتىڭ قولداۋىندا، راسكام قىستاعى تاۋ قويناۋىنداعى ءشول دالادان ەكى قاتار قىزىل كەرپىشتى، سارى داۋالدى جاڭا ۇيلەر سالدى. قىستاقتاعى 141 وتباسى تاۋ قويناۋىنىڭ ساي - سالاسىنان جاڭا قونىسقا كوشىپ كەلىپ، سۋ، ەلەكتر، ينتەرنەت جەتكىزىلگەن قولايلى تۇرمىس كەشىردى. سول جىلى شينجياڭ ءۇستىرت قورعانىس رايونىنداعى شەكارا قورعاۋشىلارعا موتوتسيكل سەپتەپ بەردى، ايلىق قوسىمشا قاراجاتتارىن دا اناعۇرلىم ءوسىرىپ، شەكارانى شارلاۋ جولىنان اسحانا، جاتاقپەن تولىق قامداعان كەزەكشىلىك مىندەتىن وتەۋ قىزمەت پۋنكتىن سالدى، بيىل تاياۋ ماڭعا دا حابارلاسۋ سيگنالى جەتكىزىلەدى. ”سول كەزدە شەكارانى شارلاپ جۇرگەندە وتباسىنداعىلارمەن بايلانىس جاساي الماي قالۋدان ەندىگارى الاڭدامايتىن بولامىز“، - دەدى چىراق.

    2018 - جىلى ەرلى - زايىپتى ەكەۋى بىردەي شەكارا كۇزەتشىسى بولعان چىراق وتباسى كەدەيلىكتەن ارىلدى. شەكارا كۇزەتۋ قىزمەتى ءباز - باياعىسىنداي قاسيەتتى بولعانىمەن، ەندىگارى بۇرىنعىداي جاپالى بولمايتىن بولدى. چىراقتىڭ ورتالاۋ مەكتەپتە وقىپ جاتقان ۇلكەن قىزى بولاشاقتا اسكەر بولىپ، اكەسىنىڭ شەكارانى كۇزەتىپ، جەر - سۋدى قورعاۋ ىسىنە مۇراگەرلىك ەتپەكشى.

    شەكارانى قورعاۋدان سىرت، چىراق جاڭا قىستاققا كوشىپ كەلگەننەن كەيىن تىڭنان جەر اشۋمەن دە قاربالاستاپ كەتتى. ءشول دالانىڭ بار الابى تاس بولعاندىقتان قىستاق تۇرعىندارى تاياۋ ماڭنان توپىراق تاسىپ اكەلىپ، قۇبا ءشول جەرلەردى قۇنارلاندىردى، ءبيداي، ارپا جانە بۇرشاق سياقتى داقىلداردى ەكتى، 80 مىڭ تۇپكە تاياۋ تەرەك، ءۇستىرت تالى، الما اعاشى، ورىك اعاشى ءار وتباسىنىڭ ەگىنجايى توڭىرەگىن قورشاپ، جاڭا جاپىراقتار جايقالىپ، تۇتاس قىستاقتا تىڭ تىرشىلىك لەبى ەستى.

    ”10 جىلدان كەيىن، وسى ءشول دالا جاسىل القاپقا اينالادى. سول كەزدە تاۋ قويناۋىندا وتتەگى مولشەرى جوعارىلايدى، جەل ازايادى. ءبىز تاۋدى قورعاساق، تاۋ دا ءبىزدى قورعايدى“، - دەدى چىراق.

    ”راسكام“ تاجىك تىلىندە ”كەن“ دەگەن ماعىنادا، قىستاقتىڭ ماڭىنداعى تاۋ قويناۋىندا بۇرىندارى كەن كوپ بولاتىن. ەكولوگيانى قورعاۋدىڭ كۇشەيۋىنە ىلەسە، جەرگىلىكتى ورىن 2018 - جىلى بارلىق كەندى جاپتى ءارى قازۋ قۇرىلعىلارىن الىپ تاستادى.

    ماڭىزدى شەكارالىق اۋدان جانە جاراتىلىستىق قورىق بولعان تاشقورعان تاجىك اۆتونوميالى اۋدانىنىڭ جەر - سۋدى قورعاۋ جاۋاپكەرشىلىگى مەن ەكولوگيا جولى جەرگىلىكتى تۇرعىندارعا جەتكىلىكتى جۇمىستانۋ ورايىن جاراتتى. تاشقورعاندا 8000عا تاياۋ شەكارا قورعاۋشىسى، ورمان كۇزەتشىسى جانە جايلىم كۇزەتشىسى بار.

    ”بۇل ارادا ولاردىڭ كۇزەتەتىنى تەك تاۋ عانا ەمەس، ونان دا ماڭىزدىسى، وتباسى جانە وتانى“، - دەدى گۇلزار.

    (شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 6 - ايدىڭ 22 - كۇنى ۇرىمجىدەن بەرگەن حابارى)
جاۋاپتى رەداكتور: گۇلدەن ماقسات قىزى