ازاماتتىق ىستەر زاڭناماسى تۇرمىسىمىزدى ءتىپتى دە ارلەندىرەدى

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 08:50:28 18/07/2020

سوندىقتان، ازاماتتىق زاڭنامانى قۇراستىرۋ - استە، ادەتتەگى زاڭدىق توپتاما جاساۋ ەمەس، قايتا قازىر اتقارىلىپ وتىرعان ازاماتتىق ىستەر زاڭىنىڭ ولشەمدەرىن جۇيەلىلەندىرۋ، ارناعا ءتۇسىرۋ ارقىلى ازاماتتىق ىستەر زاڭ جۇيەسىنىڭ «قان تامىر جٷلگەسىن اشىپ»، زاڭ تارماقتارىن «ىشكەرىلەي وڭدەۋدى» جۇزەگە اسىرۋ بولىپ تابىلادى. ءىس جۇزىندىك جاعدايعا ۇيلەسپەيتىن بەلگىلەمەلەرگە وزگەرىس ەنگىزىپ، كەمەلدەندىرىپ، ەكونوميكالىق، قوعامدىق ومىردە جارىققا شىققان جاڭا جاعدايلار، جاڭا ماسەلەلەر جونىندە باعىتتامالى جاڭا بەلگىلەمەلەر بەلگىلەۋ سياقتى جۇيەلىلەندىرۋ، ارناعا ءتۇسىرۋ ارقىلى ازاماتتىق زاڭنامانىڭ ‹‹ 2<1 + 1 » ونىمدىلىگىن ساۋلەلەندىرۋگە بولادى.

    زاڭ ءداۋىر تالابىنا ساي كەمەلدەنسە جونگە سالا الادى، جونگە سالۋ اۋقىمعا ۇيلەسسە تابىستى بولادى. ەكونوميكا، قوعام ۇزدىكسىز دامىپ، تۇرمىس فورماسى ۇزدىكسىز وزگەرىپ، قوعامدىق قاتىناستار ۇزدىكسىز رەتتەلۋدە، وسىعان ساي قوعامدىق قاتىناستاردى رەتتەيتىن ازاماتتىق ىستەر زاڭى دا داۋىرمەن بىرگە العا ىلگەرىلەۋى قاجەت. بۇگىنگى جۇڭگونىڭ ازاماتتىق ىستەر زاڭناماسىن 21 ـ عاسىرداعى ينتەرنەت، جوعارى عىلىم - تەحنيكا داۋىرىندەگى ازاماتتىق ىستەر زاڭناماسىنىڭ ۋاكىلى دەۋگە بولادى. ازاماتتىق زاڭ جيناعىنىڭ ەڭ كورنەكتى ءتۇيىنى، اتاپ ايتقاندا، «سالاۋاتتىق ۇقىقتى» دەربەس قۇراستىرىپ، ءداستۇرلى ۇلى قۇرلىق زاڭ جۇيەسىنىڭ «مال - مۇلىكتى ماڭىزدى ورىنعا قويىپ، ادامعا جەڭىل قارايتىن» جۇيەلىك كەمىستىگىن تولىقتاۋ. سونىمەن بىرگە 21 - عاسىرداعى ينفورماتسيالانعان قوعامدىق جاعدايداعى سالاۋاتتىق ۇقىقتى قورعاۋدىڭ ەرەكشە قۇنىن ايگىلەۋ.

    ۇزدىكسىز مازالايتىن تەلەفوندارعا قالاي توتەپ بەرۋ كەرەك؟ كەسكىن اپپاراتىمەن جاسىرىن سۋرەتكە ءتۇسىرىپ السا ونى قالاي ءبىر جاقتى ەتۋ كەرەك؟ AI ارقىلى بەت الپەت اۋىستىرۋ، باسقالاردىڭ داۋىسىن جالعاننان جاساۋ ۇقىققا قول سۇققاندىق ەسەپتەلە مە؟ وسى داۋىردە جاساپ جاتقان ادامدار ءدوپ كەلۋى مۇمكىن بولعان وسى ماسەلەلەردىڭ بارىنە ازاماتتىق ىستەر زاڭناماسىنان جاۋاپ تابۋعا بولادى. وسى جاعىنان العاندا قۇزىرلى ءارى قاتاڭ وسى ازاماتتىق زاڭناما ينفورماتسيالاعان ءداۋىردىڭ «تۇرمىستىق قىبلاناماسى» ەمەس پە؟

    زاڭنىڭ جاسالۋى، كەمەلدەنۋى ءوز ءداۋىرى مەن مادەنيەتىنىڭ نارىنەن ايىرىلا المايدى. ازاماتتىق ىستەر زاڭناماسىندا جاڭادان بەلگىلەنگەن «نەكەدەن اجىراسۋدىڭ ۇستامدى مەزگىلى» جۇرت نازارىن اۋداردى جانە بۇل جونىندە قىرۋار تالقى دا بولدى، مۇنداي «ءتۇزىم جوباسىنىڭ» ءوزى جۇڭگونىڭ ءداستۇرلى مادەنيەتىندەگى ەرلى - زايىپتىلاردىڭ جاراسىمدىلىعىن دارىپتەيتىن، وتباسىنىڭ قۇنىن قاستەرلەيتىن مادەنيەت كوزقاراسىن ايگىلەدى. بۇدان سىرت ازاماتتىق ىستەر زاڭناماسىندا « تاماشا وتباسى سالتى» ارناۋلى بايىمدالدى، سونىمەن بىرگە، ساۋدا مەن ەر - ايەل تەڭدىگى بارىسىندا وتباسىنىڭ تاتۋلىعىن قورعاۋدىڭ قۇن بەتالىسى اناعۇرلىم كورنەكتىلەندى. وسى تەكتەس بەلگىلەمەلەر جۇڭگونىڭ تاڭداۋلى ءداستۇرلى مادەنيەتىنەن ءنار الىپ، «جۇڭگوشا ەرەكشەلىكتى» ايگىلەپ قانا قويماي، دۇنيە جۇزىلىك ازاماتتىق ىستەر سالاسىندا زاڭ شىعارۋ دا قاستەرلەۋگە تاتيتىن باعالى بايلىق جانە تاجىريبە بولىپ تابىلادى.

    زاڭنىڭ ومىرشەڭدىك قۋاتى اتقارۋدا. بولاشاقتا ازاماتتىق زاڭ جيناعىنىڭ اتقارىلۋى - ەلىمىزدىڭ زاڭ - ءتۇزىم قۇرىلىسى سالاسىنداعى ءىرى ءىس، بۇل زاڭ شىعارۋ، ءادىليا، زاڭ اتقارۋ سياقتى بۋىندار مەن تارتىپتەردە بەينەلەنەنىپ قانا قالماستان، ءاربىر ازاماتتىڭ، ءاربىر ازاماتتىق ىستەر زاڭدىق تۇلعاسىنىڭ وعان قاتىسۋىن، زاڭعا قۇرمەت ەتۋىن، ەرەجەگە بويسۇنۋىن قاجەت ەتەدى. ورتاق قۇلشىنساق بولعانى جۇڭگوشا ەرەكشەلىككە يە، ءداۋىر ەرەكشەلىگىن ايگىلەيتىن، حالىقتىڭ تىلەگىن بەينەلەيتىن وسى زاڭ جيناعى، ءسوز جوق، ەڭ زور ونىمدىلىگىن ساۋلەلەندىرە الادى، زاڭمەن باسقارىلاتىن جۇڭگو قۇرىلىسى، ءسوز جوق، تاعى دا تىڭ بەلەسكە كوتەرىلەدى.

    ماقالانى «حالىق گازەتىنەن» اۋدارعان:  سەرىك سابىر ۇلى

جاۋاپتى رەداكتور: جازيرا بولاتباي قىزى