ەل ءىشى ءىرى اينالىمى نەگىزگى تۇلعا بولعان، ەل ءىشى جانە حالىقارا سىندى قوس اينالىم ءوزارا ءبىرىن – ءبىرى جەبەيتىن جاڭا دامۋ جاعدايىن جەدەل قالىپتاستىرۋ كەرەك

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 02:45:12 09/08/2020

بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمىنىڭ ساۋدا جانە دامۋ ءماجىلىسى جاريالاعان «2020 – جىلعى دۇنيە ءجۇزى قارجى قوسۋ دوكلادىندا» مەجەلەنۋىنشە، بيىل تۇتاس جەر شارىنىڭ شەتەل تىكە قوساتىن قارجى (FDI) ۇقساس مەزگىلدەگىدەن %40 كە تاياۋ قۇلدىراعان، بۇل دا وسى ساننىڭ 2005 – جىلدان بەرى تۇڭعىش رەت ءبىر تريلليون امەريكا دوللارىنان تومەندەۋى بولدى.

    ىشكى اينالىم جاعىنان الىپ قاراعاندا، ەلىمىز ەكونوميكاسى دامۋ تاسىلىندە بۇرىلىس جاساۋ، اسىرەسە، ەكونوميكالىق قۇرىلىمدى ساپالىلاندىرىپ، ارتۋ قوزعاۋشى كۇشىن اۋىستىرۋدىڭ شەشۋشى مەزگىلىندە تۇرعاندىقتان، ەكونوميكالىق دامۋ بەتالىسى جاقسى، الايدا قۇرىلىمدىق، تۇزىلىستىك، پەريودتىق ماسەلەلەردىڭ ءوزارا شىرما –شاتۋ بولۋىنان تۋىنداعان قيىنشىلىقتار مەن سايىستارعا، ىندەت جاعدايىن قوسساڭىز، كەزەكتە ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق اينالىمى ءبىرشاما ۇلكەن قىسىمعا ءدوپ كەلىپ وتىر دەۋگە بولادى.

    «الدىڭعى جارتى جىلداعى ەكونوميكانىڭ، تۇتىنۋدىڭ، قارجى قوسۋدىڭ جەدەل ارتۋى سياقتى باستى كورسەتكىشتەر ءالى دە قۇلدىراۋ ساتىسىندا تۇر، ىندەت سوققىسىنىڭ زيانى ءالى دە بۇكىلدەي تولىقتانعان جوق، ەكونوميكانىڭ قالىپتى ورەگە قايتا ورالۋىن جەبەۋ ءۇشىن ءالى دە كوپتەگەن قۇلشىنىستاردى قاجەت ەتەدى». مەملەكەتتىك ساناق مەكەمەسىنىڭ اقپارات مالىمدەمەشىسى ليۋ ايحۋا بىلاي دەيدى: دۇنيە ەكونوميكاسىنىڭ قايتادان قالپىنا كەلۋىندە قيىنشىلىق اۋىر، ەل ءىشى قاجەتىنىڭ قالپىنا كەلۋى ءالى دە بەلگىلى شەكتەمەگە ۇشىراپ وتىر، كاسىپورىنداردى ورنىقتىرىپ، كاسىپتەنۋگە كەپىلدىك ەتۋ قىسىمى ءالى دە ءبىرشاما اۋىر، ءالى دە تومەن شەكتە ويلاۋدان جازباۋىمىزدى قاجەت ەتەدى.

    دامۋ ورايىنان كوز جىبەرگەندە، جاڭا ءبىر كەزەكتى عىلىم – تەحنيكا توڭكەرىسى مەن كاسىپ وزگەرىسى ەندى – ەندى ەڭسە كوتەرىپ، تۇتاس جەر الەمدىك تىڭ كارتانى قايتادان قالىپتاستىرىپ، الەمدىك ەكونوميكالىق قۇرىلىمدى قايتا سومداۋدا. عىلىم – تەحينكادا جاڭالىق جاراتۋ سىندى وسى بۇيدانى كىم قولىنا الا السا، سول ورايدى الدىمەن قولعا كەلتىرىپ، باسىمدىلىققا جەتىپ، باسەكە مەن دامۋدىڭ ىرىقتىلىق ۇقىعىن ءوز قولىندا مىقتاپ ۇستاي الادى.

    دەگەنمەن ماماندار بىلاي دەپ قارايدى، كەزەكتەگى ەكونوميكالىق جاعداي ءالى دە كۇردەلى دە قاتاڭ بولعانىمەن، الايدا ىندەت سياقتى سىرتقى سوققى ەلىمىز ەكونوميكاسىنىڭ ۇزاق ۋاقىت جاقسارۋى سىندى نەگىزگى بەتالىستى وزگەرتە المايدى، ەلىمىز ەكونوميكاسىنىڭ توزىمدىلىگى كۇشتى. ىندەتتەن ساقتانۋ – تىزگىندەۋ جاعدايىنىڭ ۇزدىكسىز جاقسارۋىنا ىلەسە، جۇمىستى، ءوندىرىستى، ساۋدانى، بازاردى قالپىنا كەلتىرۋ ءتارتىپتى ىلگەرىلەتىلىپ، ەلىمىزدىڭ ەكىنشى ماۋسىمدىق ەكونوميكالىق ارتۋى مەجەدەگىدەن كورنەكتى جاقسارىپ، ەكونوميكانىڭ دامۋىندا ورنىقتى جاقسارۋ بەتالىسى جارىققا شىعىپ، ىندەتتەن ساقتانۋ – تىزگىندەۋ مەن ەكونوميكانى قالپىنا كەلتىرۋ جاعىندا دۇنيەنىڭ الدىڭعى لەگىندە كەلەدى.

جاۋاپتى رەداكتور: گۇلدەن ماقسات قىزى