اتتانىسقا كەلىپ، استا – توك اس – سۋ ىسىراپشىلدىعىن باتىل تەجەيىك

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 05:17:47 03/09/2020

    اسحانا باسقارۋ ءتۇزىمىن ءالى دە كەمەلدەندىرۋ كەرەك. «اسحانانىڭ كەيبىر باسقارۋ تۇزىمدەرى ۇيلەسىمسىز بولعاندىقتان، وبيەكتيۆتىك جاقتان ىسىراپشىلدىق قۇبىلىسى كوبەيۋدە» ـ دەدى بەيجيڭدەگى ءمالىم سەرىكتىكتىڭ قىزمەتكەرى گاۋ لاڭ. مەكەمە اسحاناسىندا اس بۇيىرتقاندا جارتى كىسىلىك السادا بولاتىن قىزمەت وتەلمەگەندىكتەن، كەيدە ءبىر كىسىلىك الىپ العانىڭىزبەن تولىق تاۋىسا الماي قالاسىز. ايتالىق، ەڭ كوزگە كورنەتىنى، كۇرىش، تەك ەكى، ءۇش سارىلىك ولشەم ۇلەسى بار، قازىر كوپتەگەن قىزمەتكەرلەردىڭ اسقا بولعان تابەتى تومەندەگەندىكتەن، قولىنداعى تاماق اسىپ قالىپ جاتىر». «جيناپ الۋ ورنىندا، اسقان تاماقتىڭ ءۇيىلىپ، قوقسىققا توگىلىپ جاتقانىن كورەسىز، ادامدى اشىندىرادى» ـ دەدى گاۋ لاڭ.

    ۇيدە تاماقتانۋدا ۇنەمشىلدىك دارىپتەلۋ كەرەك. «تۇرعىندار ۇيىنەن كۇنىنە شىعارىلاتىن قوقسىق پەن اسىپ قالعان تاماق ىسىراپشىلدىعى قۇبىلىسى ءالى دە ءبىرشاما جالپىلىق جاعداي بولىپ وتىر» ـ دەدى بەيجيڭ قالاسى چاۋياڭ رايونى ورتا تازالىعى قىزمەت وتەۋ ورتالىعىنىڭ 2 ـ تازالىق اۆتوكولىك الاڭى رەستۋران، اسحانا قوقسىعىن تاسىمالداۋ بانىنىڭ بانجاڭى حۋ فۋشياڭ. ىندەتتەن ساقتانۋ – تىزگىندەۋ مەزگىلىندە، ادامدار اۋاشالانىپ ۇيدە تاماقتاناتىن بولدى. كەيبىرەۋلەر سىبانا اس دايىنداۋعا ادەتتەنىپ، داستارقانعا تاماق كەلگەننەن كەيىن بىرنەشە پارشا سۋرەت ءتۇسىرىپ بولعان سوڭ تولىق اۋىز تيىلمەي، ىسىراپ ەتۋدە، ال، ەندى بىرەۋلەر سىرتتان تاماق العىزىپ جاتىر، سىرتتان تاماق جەتكىزۋ ورنىندا، اس مولشەرى ءىس جۇزىندىك مولشەردەن اسىپ كەتكەندىكتەن، بۇيىرتقان تاعامداردىڭ دەنى قورابى اشىلماي قوقسىققا تاستالۋدا.

    جۇڭگو عىلىم اكادەمياسى جاعىراپيا عىلىمى جانە بايلىقتى زەرتتەۋ ورنى سياقتى ورگاندار بەيجيڭ، شاڭحاي، چىڭدۋ، شاڭحاي، لحاسا سىندى 4 قالانىڭ 366 اسحاناسىنا ناق مايداندا تەكسەرۋ – زەرتتەۋ جۇرگىزگەندە، اس – سۋ كاسىبىندە كىسى باسىنا تۋرا كەلەتىن ازىق – تۇلىكتىڭ ىسىراپ بولۋ مولشەرى 93 گرامنان جوعارى، اس – سۋ ىسىراپشىلدىق مولشەرى %11.7 بولعانىن بايقاعان. ەسەپتەۋگە قاراعاندا، ەلىمىزدىڭ قالالارىنداعى اس – سۋ كاسىبىندە تەك ۇستەلدەگى ازىق – تۇلىكتىڭ ىسىراپ بولۋ مولشەرى 17 ميلليون دا 18 ميلليون تونناعا جەتىپ، بۇل 30 ميلليون دا 50 ميلليون ادامنىڭ ءبىر جىلدىق تۇتىناتىن ازىق – تۇلىگىمەن دەڭگەيلەس كەلەدى ەكەن. مۇنىڭ ىشىندە، ۇلكەن رەستۋران، ساياحاتشىلار شوعىرى، ساۋدا باس قوسۋى سياقتى ورتاداعى اس – سۋ ىسىراپشىلدىعى «اۋىر اپات رايونعا» اينالعان.

    «ەلىمىزدىڭ جان سانى كوپ، ءار ءبىر ادام ءبىر تۇيىردەن ىسراپ ەتەتىن بولسا، ادام شوشىنارلىق مولشەر تۋىلىپ، ەلىمىزدىڭ استىق وندىرىسىنە نەداۋىر زور قىسىم تۇسىرەدى، سونىمەن بىرگە، اس – سۋ ىسىراپشىلدىعى سالدارىنان زور مولشەردە قوقىر – قوقسىق پايدا بولىپ، ەكولوگيالىق ورتاعا ءبىرشاما زور كەرى ىقپال جاسايدى» - دەدى جاۋ پيڭ.

    ساناققا قاراعاندا، ەلىمىزدە ءار جىلى 35 ميلليون توننا استىق ىسىراپ بولادى ەكەن، بۇل سان جۇڭگونىڭ استىق جالپى ءونىم مولشەرىنىڭ %6 ىنە جۋىق دەگەن ءسوز.

جاۋاپتى رەداكتور: گۇلدەن ماقسات قىزى