اتتانىسقا كەلىپ، استا – توك اس – سۋ ىسىراپشىلدىعىن باتىل تەجەيىك

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 05:17:47 03/09/2020

    زاڭ شىعارۋدى كۇشەيتىپ، باقىلاۋ – باسقارۋدى كۇشەيتىپ، ۇتىمدى شارا قولدانىپ، باياندى مەحانيزم ورناتىپ، استا – توك اس – سۋ ىسىراپشىلدىق ارەكەتىن باتىل تيۋدىڭ « قاتاڭ تەجەمىن » قالىپتاستىرۋ كەرەك.

    بيىل 1 – ايدا جياڭسۋ «جياڭسۋ ولكەسىنىڭ استىق اينالىمى ەرەجەسىن» شىعارىپ، اۋدان دارەجەلىدەن جوعارى جەرگىلىكتى حالىق ۇكىمەتتەرى مەن قاتىستى تاراۋلاردىڭ استىقتى ايالاۋ، استىقتى ۇنەمدەۋ جونىندەگى ۇگىت – تاربيەنى كۇشەيتۋىن بەلگىلەدى؛ 7 – ايدا چۇڭچيڭ زاڭ شىعارىپ، مادەنيەتتى تاماقتانۋدى العا قويىپ، تاماقتى ىسىراپ ەتۋگە تيىم سالدى.

    «جەر – جەردىڭ ءامالياتىنا بىرلەستىرىپ، ارناۋلى زاڭ جاساۋدى جەدەلدەتۋ كەرەك. زاڭ اتقارۋ كۇشتەرىن شوعىرلاندىرىپ، تاراۋلاردىڭ ۇشتاسۋ اۋقىمىن قالىپتاستىرىپ، زاڭدىق قامتاماسىزداندىرۋ تورابىن نىعايتۋ كەرەك» جۇڭگو حالىق ۋنيۆەرسيتەتى زاڭ ينستيتۋتىنىڭ پروفەسسورى ليۋ جۇنحاي بىلاي دەدى: ورگان، مەكەمە، كاسىپورىن، اس – سۋ سەرىكتىگى، مەكتەپ سياقتىلارعا قاراتا باقىلاۋ نەگىزگى تۇلعاسىن ءدال بەلگىلەۋ كەرەك. ىسىراپشىلدىق قۇبىلىسىنا ەسكەرتۋ بەرۋ، اشىق جاريالاۋ، سوگىس ايتۋ، اقشالاي ايىپ سالۋ سياقتى كوپ ءتۇرلى تاسىلدەر قولدانىپ، ىسىراپشىلدىقتى جازالاۋدىڭ زاڭدىق جۇيەسىن كەمەلدەندىرۋ كەرەك.

    ۇگىت – تاربيەنى كۇشەيتىپ، ۇنەمشىلدىكتى شىنايى جەتىلدىرىپ، قاراپايىم دا ۇنەمشىل بولۋداي «جۇمساق ورتا» قالىپتاستىرۋ كەرەك. از بولماعان قالا تۇرعىندارى ءشي قالپاق كيىپ، بالاق – جەڭدى ءتۇرىنىپ، وراق سىلتەپ، شىلىڭگىر ىستىقتا قارا تەرگە مالىنىپ، اتىز باسىندا شارۋالارمەن بىرگە جۇمىس ىستەسە، ءبىر شىنى كەسپە، ءبىر ءتۇيىر ءداننىڭ وڭاي – وسپاق قولعا كەلمەيتىنىن شىنايى سەزىنەر ەدى.

    «ۇنەمشىلدىكتى بالالاردان باستاۋ كەرەك، مۇنى قاراپايىم دا ۇنەمىشل بولۋداي تاماشا ءمورال تاربيەسىمەن باستان ـ اياق ساباقتاستىرۋ كەرەك» ـ دەدى حۇڭ تاۋ. ۇقىپتى، ۇنەمشىل بولۋدى قوعامدىق ءمورال قۇرىلىسىنىڭ ماڭىزدى جاعى ەتىپ، وقۋشىلاردىڭ يدەيا، ءمورال تاربيەسىنىڭ وقىتۋ جۇيەسىنە ەنگىزۋ كەرەك. سونىمەن بىرگە، قالا تۇرعىندارى، ساۋدا قايراتكەرلەرى سياقتى توپتارعا قاراتا، ءوز باسىنان كەشىرۋ، تيپتىك جەتەكتەۋ سياقتى تاسىلدەردى قولدانىپ، ۇنەمشىلدىك ۇستانىمىن ساناعا ۇيالاتۋ كەرەك.

    ماماندار مىنالاردى ءبىلدىردى: كەزەكتە ىشكى سۇرانىستى كەڭەيتۋ، تۇتىنۋدى جەبەۋ دارىپتەلگەن جاعدايدا، كەيبىرەۋلەر«ۇقىپتى دا ۇنەمشىل بولۋ، ىسىراپشىلدىققا قارسى تۇرۋ» دەگەنگە نەمقۇرايدى قارايدى، ءتىپتى، ىسىراپشىلدىقتى تۇتىنۋدى جەبەۋ، ىشكى سۇرانىستى كەڭەيتۋ دەپ ويلايدى. بۇل تۇزەتۋگە ءتيىستى كوزقاراس. «تۇتىنۋ مەن ىسىراپشىلدىقتىڭ ماندىك پارقى بار. تۇتىنۋدى جەبەۋ بۇقارانى تاماشا تۇرمىسقا ۇزدىكسىز تالپىنۋعا شابىتتاندىرادى، ىسىراپشىلدىق بايلىقتى سارىپ ەتەدى، تۇتىنۋدى سىلتاۋراتىپ ىسىراپشىلدىققا سالىنۋ، ايىقپاس قوعامدىق حاۋىپ توندىرەدى»،- دەدى  لي گوشياڭ.

جاۋاپتى رەداكتور: گۇلدەن ماقسات قىزى