ومىرگە تەرەڭ تامىر تارتىپ، اڭگىمەنى جاقسى ايتايىق

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 03:14:11 04/09/2020

    مويان: ورگانيزمدەر ۇزدىكسىز ٴوسىپ – جەتىلەدى، جازۋشى دا بۇدان قاعىس قالمايدى. جاستىق شاقتا جالىندى بولاتىنمىن، بويىمدى شابىت كەرنەپ، سەزىمگە بوي ۇرىپ، كوركەمونەر جاسامپازدىعىنا اسەرلى سەزىممەن كىرىسەتىنمىن. وقىعان كىتابىم مەن كەزدەسكەن ادامدارىمنىڭ كوبەيۋىنە جانە كەشىرمەلەرىمنىڭ مولىعۋىنا بايلانىستى، قۇبىلىستاردى كەمەلدى دە سىندارلى پوزيتسيامەن باقىلاپ جانە ٴتۇسىنىپ، ٴوزىم جازباق بولعان شىندىقتى جان – جاقتى، وبيەكتيۆ تۇردە باياندايتىن بولدىم.

    بۇرىن ٴتىل قولدانۋدا سۋرەتتەۋگە ٴمان بەرىپ، سىن ەسىمدى مولىنان پايدالانىپ، سەزىمدى اسىرەلەپ بەينەلەيتىنمىن. قازىر سىن ەسىمدى شەكتەن تىس قولدانۋ مەن سۋرەتتەۋدىڭ وقىرماننىڭ ۋاقيعانى تۇسىنۋىنە جانە كەيىپكەر سەزىمىن جەتكىزۋگە ورالعى بولاتىنىن، كەرىسىنشە قاراپايىمدىلىقپەن وقىرمان كوڭىلىنەن ورىن الۋعا بولاتىنىن ٴتۇسىندىم. ۋاقيعانى سۋرەتتەۋ دە وسىلاي، بۇرىن ءاربىر «قىزعىلىقتى» ۋاقيعانى بارىنشا اسىرەلەپ، كوبىنەسە جەرىنە جەتكىزىپ ايتقىم كەلەتىن، ال قازىر شىعارماشىلىقتا «ارىق سويلەپ سەمىز شىعاتىن» بولدىم، حەمينگۋايدىڭ «شال مەن تەڭىز» پوۆەستىندەگى قارت بالىقشىنىڭ ٴۇيىرلى اكۋلامەن ايقاسىن بەينەلەگەن سۋرەتكەرلىك ٴتاسىلىنىڭ ٴتىپتى دە اسەرلى ەكەنىن، وقىرمانعا كەڭ جاسامپازدىق ٴورىس جانە قيال كەڭىستىگىن سيلايتىنىن ٴتۇسىندىم.

    18 جاسىمدا ٴبىر قارت تەمىرشىگە شاكىرت بولدىم، تەمىر سوققاندا ۇستازىم ۇنەمى « قولىڭدى تومەن ۇستا»، قىسقىشتى قوس قولىڭمەن ۇستاعاندا قولىڭدى تومەن ۇستاساڭ، بالعا توسكە قويىلعان تەمىرگە بىركەلكى ۇرىلادى، ەگەر قولىڭدى بيىك ۇستاساڭ، بالعانىڭ توستەگى تەمىرگە جاناسۋى بىردەي بولماي، تەمىر تەگىس سوعىلىپ شىقپايدى دەپ ەسكەرتەتىن. مەن بۇل ٴسوزدى ەستەن شىعارىپ كورگەن ەمەسپىن، جۇمىس تىندىرۋ دا تەمىرشىلىكپەن شۇعىلدانۋمەن ۇقساس، كوڭىلىڭ ورنىققاندا عانا جۇمىسىڭدى ويداعىداي تىندىراسىڭ؛ كوڭىل كۇيىڭ بۇزىلىپ، ەسىڭ ەكەۋ ٴتۇسىڭ تورتەۋ بولسا، قولعا العان جۇمىسىڭ دا ماندىمايدى. تەمىر سوققاندا قولدى تومەن ۇستاعان سياقتى، شىعارماشىلىقتا دا بايسالدى بولۋ كەرەك.

    « وزىندىك تىلدىك ستيلدى سومداي ءبىلۋدى ومىرلىك ساباق ەتۋ كەرەك»

    ٴتىلشى: 100 جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى، كينو، تەلەۆيزور سياقتى جاڭا كوركەمونەر دانەكەرلەرى ارت – ارتىنان جارىققا شىعىپ، سيفرلانۋ، ينتەرنەت سياقتى جاڭا تاراتۋ تەحنيكاسى كۇننەن كۇنگە دامىدى، ادەبيەتتىڭ «اڭگىمەلەۋ» رولى بەلگىلى دارەجەدەن العاندا دىبىس – كەسكىن ونەرىنە جول بەردى، مۇنداي جاڭا دانەكەر جۇيەسى ادامدارعا مىناداي وي سالادى: ٴتىل – جازۋدىڭ باسىمدىعى نەدە؟ ادەبيەتتىڭ دارا باۋراعىشتىق قاسيەتى دەگەن نە؟

    مويان: اڭگىمەلەۋ - روماننىڭ ومىرگە كەلۋىندەگى ەڭ نەگىزگى سەبەپ، ٴبىراق اڭگىمەنى تارتىمدى ٴارى باۋراعىشتىق قاسيەتكە يە ەتىپ ايتا ٴبىلۋ دە ۇلكەن ونەر. مىسالى، بازارداعى ەكى حيكاياشى ۇقساس ٴبىر تاقىرىپتاعى اڭگىمەنى ايتسىن دەلىك، بىرەۋى تىڭدارمانىن ٴتىلسىم سىرعا جەتەلەپ، ۋاقيعانى كوزبەن كورىپ، قولمەن ۇستاعانداي اسەرلى ەتىپ بايانداسا تىڭدارمانى ٴتىپتى دە كوبەيەدى، ال ۋاقيعا جەلىسىن قۋالاپ جالاڭ تىلمەن سىپىرا بايانداعان اڭگىمەشىنىڭ تىڭدارمانىن زەرىكتىرەتىنى داۋسىز. كوركەمونەردىڭ باسقا تۇرىمەن سالىستىرعاندا ادەبيەتتىڭ ورنىن باسقانىڭ باسۋعا بولمايتىن سەبەبى، ونىڭ تىلدىك بوياۋى مەن اڭگىمەلەۋ شەبەرلىگىندە. لۋشۇننىڭ اڭگىمەلەرىن قايتالاپ وقىساڭ دا جالىقپايسىڭ، تاڭ، سۇڭ ٴداۋىرىنىڭ ولەڭدەرىن مانەرلەپ وقىساڭ ٴار جولى تىڭ سەزىمگە بولەنەسىڭ.

جاۋاپتى رەداكتور: گۇلدەن ماقسات قىزى