دەنەتاربيە بالانىڭ اقاۋسىز ەسەيىپ - ەرجەتۋىندە ماڭىزدى رول اتقارادى

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 03:36:17 20/11/2020

    دەنەتاربيە زاڭدىلىعىن، وقۋ - اعارتۋ زاڭدىلىعىن، ءوسىپ - جەتىلۋ زاڭدىلىعىن يگەرىپ، جالپىلىق باعالاۋ مەحانيزمىن كەمەلدەندىرىپ، مەكتەپتەردىڭ دەنەتاربيە قىزمەتىن جاپپاي كۇشەيتۋ جانە جاقسارتۋ كەرەك.

    جۋىردا يۇننان ولكەسىندە دالەل - ىسپات تىڭداۋ ءماجىلىسى وتكىزىلىپ، ورتا مەكتەپ ەمتيحانى دەنەتاربيە ءنومىرىن 50 نومىردەن 100 نومىرگە جوعارىلاتۋ ءىسى جونىندە تۇسىنىك بەرىلىپ، تۇتاس قوعامنىڭ نازارىن اۋداردى.

    قازىر دەنساۋلىق ٴبىرىنشى ورىندا تۇراتىن وقۋ ـ اعارتۋ يدەياسىنىڭ جەتەكشىلىگىندە مەكتەپ دەنەتاربيەسىنە بارعان سايىن ٴمان بەرىلىپ كەلەدى. كەيبىر جەرلەردە دەنەتاربيە ەمتيحانىنا ءمان بەرۋدەگى العاشقى ماقساتتى ٴتۇسىنۋ قيىن ەمەس. ەمتيحاننىڭ «قولباسشىلىق تاياقشاسىنىڭ» رولى ارقىلى ٴارقايسى جاقتىڭ دەنەتاربيەگە باسا ءمان بەرۋىن جەبەۋ، بالانى جان - جاقتى دامىتۋ كوزدەلگەن.

    دەنەتاربيە بالانىڭ ەسەيىپ - ەرجەتۋىندە ماڭىزدى مانگە يە. اتقاراتىن كوپ نەگىزدى رولى « دەنەنى قۋاتتاندىرۋ» عانا ەمەس. دەنەتاربيە ەمتيحانىنىڭ ماقساتى دەنەتاربيەنىڭ ءاربىر بالانىڭ ەسەيىپ - ەرجەتۋىمەن شىنايى توعىسۋىن جەبەۋ، مەكتەپ اۋلاسىندا دەنەتاربيەگە كوڭىل بولەتىن، دەنەتاربيەنى قىزۋ سۇيەتىن ورتا قالىپتاستىرۋ بولىپ تابىلادى.

    مەكتەپ دەنەتاربيە تاربيەسىن كۇشەيتىپ جانە جاقسارتىپ، دەنەتاربيە ەمتيحانىنىڭ رولىنا باسا نازار اۋدارۋدان سىرت، دەنەتاربيە ساباعىن جاقسى وتكىزۋ، دەنەتاربيە وقىتۋشىلارىن تولىقتاپ، كۇشەيتۋ، الاڭ، جابدىق قۇرىلىسىن جاقسارتۋ، قوعامدىق بايلىقتى ٴبىر تۇتاس جوسپارلاۋ، بىرىكتىرۋ سياقتى جاقتاردا كۇش سالىپ، ولقىلىقتاردى تولىقتاپ، قامتاماسىز ەتۋدى كۇشەيتۋ كەرەك. بۇل مازمۇندار جونىنەن بيىل 10 ـ ايدا باسىپ تاراتىلعان «جاڭا داۋىردەگى مەكتەپتەردىڭ دەنەتاربيە قىزمەتىن جاپپاي كۇشەيتۋ جانە جاقسارتۋ جونىندەگى پىكىردە» ايقىن باعدار كورسەتىلدى، بۇل مەكتەپتەردىڭ دەنەتاربيە قىزمەتىنە قويىلعان جۇيەلى تالاپ سانالادى.

    نەگىزگى ساتىداعى ءبىر دەنەتاربيە زەرتتەرمەنى بىلاي دەدى: قازىر ەمتيحان الىنادى ەكەن، كەيىن ەمتيحان الماسا دا بولادى. قازىرگى باعالاۋ جۇيەسىنەن باستاپ كىرىسۋ كەرەك، ەمتيحان - وقۋشىلاردىڭ دەنە قۋاتىنىڭ اقاۋسىزدىعىن جەبەۋدىڭ، وقۋشىلاردىڭ جان - جاقتى دامۋىن ىلگەرىلەتۋدىڭ تىكە قوزعاۋشى كۇشى. جاستار مەن ورەندەردىڭ دەنەتاربيە قىزمەتىنىڭ وتكەن تاجىريبەلەرىنەن قاراعاندا، ورتا مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ دەنەتاربيە ەمتيحانى سوڭعى جىلداردان بەرى كۇشەيگەندىكتەن، ورتالاۋ مەكتەپتىڭ 3 - جىلدىعىندا جانە ورتا مەكتەپتىڭ 1 - جىلدىعىندا وقيتىن وقۋشىلاردىڭ دەنساۋلىق دەڭگەيى باسقا جىلدىقتاردان جاقسى بولدى. ءبىر جاعىنان، بۇل ەمتيحاننىڭ «سۇيمەن رولىن» ايگىلەدى. ەندى ٴبىر جاعىنان، «ەمتيحان بەساسپاپ ەمەس» دەگەندى دە تۇسىندىرەدى. بۇل ارقىلى مەكتەپ دەنەتاربيەسىنىڭ دامۋىن ىلگەرى كوتەرۋ ٴۇشىن ءىس ءبىتىرۋ تۇرعىسىنان تياناقتاندىرۋ، بالانىڭ دەنەتاربيە قيمىلىنا قاتىناسۋ اۋەسىن شىن مانىندە قوزعاۋ كەرەك.

    قايتكەندە دەنەتاربيە ارقىلى بالانىڭ جان - جاقتى جەتىلۋىنە شىنايى كومەكتەسۋگە ٴارى ونى بالانىڭ ومىرلىك بايلىعىنا اينالدىرۋعا بولادى؟ بۇل تۇرعىدان ىشكەرىلەي زەرتتەۋ كەرەك. قايتكەندە ادىلدىككە، جاريالىلىققا كەپىلدىك ەتۋگە بولادى دەيتىن العى شارت استىندا دەنەتاربيە ەمتيحانى سىندى مازمۇندى شىعار ءتۇيىن ەتۋدەن جازباي، دەنەتاربيە زاڭدىلىعىن، وقۋ - اعارتۋ زاڭدىلىعىن، ءوسىپ - جەتىلۋ زاڭدىلىعىن يگەرىپ، تۇتاس تۇلعالىق باعالاۋ مەحانيزمىن كەمەلدەندىرىپ، مەكتەپتەردىڭ دەنەتاربيە قىزمەتىن جاپپاي كۇشەيتىپ جانە جاقسارتىپ، دەنەتاربيە ارقىلى ٴاربىر بالانىڭ ەسەيىپ ـ ەرجەتۋىنە مۇمكىندىك جاراتۋ كەرەك.

جاۋاپتى رەداكتور: جازيرا بولاتباي قىزى