汉文 ىلە اقپارات تورابىنا حوش كەلدىڭىزدەر!
شينجياڭ ونەركاسىبىنىڭ ەنەرگيا ۇنەمدەۋ ءىسىن قالاي ءساتتى ورىنداعاندىعىنا نازار
2022-06-22 16:34:03     كورىلىم:رەت كەلۋ قاينارى:تيانشان تورى  جاۋاپتى رەداكتور:گۇلدەن ماقسات قىزى

انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ءتىلشىسى ما ينيڭ


6 - ايدىڭ 13 - كۇنىنەن 6 - ايدىڭ 19 - كۇنىنە دەيىن − مەملەكەت بويىنشا ەنەرگيا ۇنەمدەۋ ۇگىت اپتالىعى، بيىلعى نەگىزگى تاقىرىبى − ”جاسىل، تومەن كومىر قىشقىل گازدى بولۋ، ەنەرگيا ۇنەمدەۋدى الدىمەن جولعا قويۋ“. قازىر شينجياڭ جاسىل جوبالاۋدى، جاسىل تەحنيكا مەن تەحنولوگيانى، جاسىل ءوندىرىستى، جاسىل باسقارۋدى، جاسىل قامداۋ تىزبەگىن بار كۇشپەن ىلگەرىلەتىپ، جاسىل دامۋ ۇستانىمىن ءونىمنىڭ تۇتاس ومىرشەڭدىك پەريودىنا ساباقتاستىرىپ، ءداستۇرلى جاساۋ كاسىبىنىڭ جاسىل تيپكە قاراي جاڭالانۋ دەڭگەيىن جوعارىلاتۋىن قولداۋ تەبىنىن ارتتىرىپ، ەنەرگيا ۇنەمدەۋ ءىسىن ءساتتى ورىنداۋ ارقىلى ”جاسىل دامۋدىڭ“ تۇپكى بوياۋىن ايشىقتادى.

جاسىل جاساۋ جۇيەسى العاشقى قادامدا ورنادى

6 - ايدىڭ 14 - كۇنى ءۇرىمجى ەكونوميكالىق، تەحنيكالىق اشۋ رايونىنا (توۋتۇنحى رايونى) ورنالاسقان ناايسى ءۇرىمجى شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ جاڭا زاۆودى ءوندىرىسى سەحىندا جۇمىسشىلار ءوندىرىلىپ بولعان كىر جۋۋ سۇيىقتىعىن قوراپتاپ، بەلگى جاپسىرىپ جاتتى. ”ءبىز وسىمدىك وربىمەسى سياقتى تابيعي زاتتاردى ءوندىرىس شيكىزاتى ەتىپ، ءتۇرلى اكتيۆتىك دارىلەردەن جانە قوسىمشا دارىلەردەن پايدالانۋدى ازايتتىق، ونىڭ ۇستىنە ونىمدەرگە پروتەينازا جانە ليپازا سياقتى تابيعي قۇرامداردى قوسىپ، ءداستۇرلى كىر جۋۋ سۇيىقتىعىمەن سالىستىرعاندا، سۋ بايلىعىن ۇنەمدەۋ جاعىن %40 جوعارىلاتتىق“، - دەدى ناايسى ءۇرىمجى شەكتى سەرىكتەستىگى تەحنيكا ورتالىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ران لۇڭ.

شينجياڭنىڭ مەملەكەت دارەجەلى جاسىل زاۆودتارى تىزىمىندە ناايسى ءۇرىمجى شەكتى سەرىكتەستىگى قاتاردان كورىندى. ”جاسىلدىق“ بۇل سەرىكتەستىكتىڭ ەڭ ۋاكىلدىك سيپاتقا يە ”بەلگىسىنە“ اينالدى.

ناايسى ءۇرىمجى شەكتى سەرىكتەستىگى ونىمدەردى ءوندىرۋ بارىسىندا گاز جيۋ تۇتىگىن ورنالاستىرۋ ارقىلى بىلعانىش گازدى جينادى ءارى اكتيۆتەنگەن كومىردى سورۋ قوندىرعىسى ارقىلى ءبىر جاقتى ەتىپ، بىلعانىش گازدى تازارتۋ مولشەرىن %100كە جەتكىزدى. سەرىكتەستىك لاس سۋدى ءبىر جاقتى ەتۋ پۋنكتىن قۇرىپ، لاس سۋدى اينالمالى پايدالانۋ مولشەرىن جوعارىلاتىپ، ونەركاسىپ لاس سۋىن شىعارماۋدى جۇزەگە اسىردى.

جاڭا جاسىل قوزعالتقىش ورناتقان كاسىپورىندار اناعۇرلىم كەڭ اشىلماعان بازارعا قاراي ءورىس اشتى.

2021 - جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن، شينجياڭنىڭ جاسىل جاساۋداعى باستاماشى كاسىپورنى − شينجياڭ جينفىڭ عىلىم - تەحنيكا جارنا شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ بۇكىل الەمدەگى جالپى اگراگاتتار سيىمدىلىعى 86 گيگاۆاتتان اسىپ، جىلدىق ەلەكتر تاراتۋ مولشەرى شامامەن 193 ميلليارد 200 ميلليون كيلوۆات ساعات بولىپ، وت ەلەكترىمەن سالىستىرعاندا، ءار جىلى كومىر قىشقىل گازىنىڭ شىعارىلۋىن 161 ميلليون توننا ازايتتى. كومىر قىشقىل گازىن شىعارمايتىن جابدىق، كومىر قىشقىل گازىن شىعارمايتىن ەنەرگيا، كومىر قىشقىل گازىن شىعارمايتىن كاسىپ سالاسى، كومىر قىشقىل گازىن شىعارمايتىن قالا سىندى 4 ۇلكەن وزەكتى قۋات قۇرىلىسى ارقىلى جينفىڭ عىلىم - تەحنيكا جارنا شەكتى سەرىكتەستىگى جوعارعى، تومەنگى اعار كاسىپورىندارىن بىرلەستىرىپ، جاسىل كاسىپ سالاسى تىزبەگىن بىرگە قۇرىپ قالماستان، تاعى ءبىر بەكەتتىك جەتكىزۋشى جاقتىڭ كومىر قىشقىل گازىن شىعارماۋدى شەشۋ جوباسىن ازىرلەپ، ءار سالانىڭ، ءار كاسىپتىڭ جاسىل، تومەن كومىر قىشقىل گازدى دامۋىنا قۋات ۇستەپ، ونىڭ كاسىپتەگى باستاماشى ورنىن بارعان سايىن بەكەمدەدى.

”كەزەكتە، ءبىز شينجياڭنىڭ ونەركاسىبىن دامىتۋ ءىس جۇزىندىگىنە ۇيلەسەتىن جاسىل جاساۋ جۇيەسىن العاشقى قادامدا ورناتتىق“. اۆتونوميالى رايوندىق ونەركاسىپ جانە ينفورماتسيالاندىرۋ مەڭگەرمەسى ەنەرگيا ۇنەمدەۋ جانە جالپىلىق پايدالانۋ باسقارماسىنىڭ 3 - دارەجەلى تەكسەرۋ - زەرتتەۋشىسى شياۋ ليلي بىلاي دەپ تانىستىردى: ”13 - بەسجىلدىقتان“ بەرى، رايونىمىز سانعا، ساپاعا جانە ونىمدىلىككە تەڭ ءمان بەرۋگە تاباندى بولىپ، كاسىپورىنداردىڭ جاسىل زاۆود، جاسىل قامداۋ تىزبەگىن قۇرۋىنا جانە جاسىل ونىمدەردى اشۋىنا قولداۋ كورسەتىپ، جاسىل باقشا رايونى قۇرىلىسىن ىلگەرىلەتىپ، 5 توپتا اۆتونوميالى رايوننىڭ جاسىل جاساۋدان ۇلگى كورسەتۋ ورنىن جەتىلدىردى ءارى ۇزدىكتەرىن تاڭداپ، ونەركاسىپ جانە ينفورماتسيالاندىرۋ مينيسترلىگىنە جولداپ، اۆتونوميالى رايوننىڭ جاسىل جاساۋ جۇيەسى قۇرىلىسىنىڭ گۇلدەنىپ - كوركەيۋىن ىلگەرىلەتتى.

قازىرگە دەيىن، رايونىمىز اۆتونوميالى رايون دارەجەلى جاسىل زاۆودتان جالپى 136سىن (72سى مەملەكەت دارەجەلى)، اۆتونوميالى رايون دارەجەلى جاسىل قامداۋ تىزبەگىنەن جالپى 7سىن (5ى مەملەكەت دارەجەلى) قۇرىپ، اۆتونوميالى رايون دارەجەلى جاسىل جوبالاۋ ونىمدەرىنەن 46سىن (45ى مەملەكەت دارەجەلى) اشىپ، جاسىل باقشا رايونىنان 9ىن (7سى مەملەكەت دارەجەلى) قۇرۋدى ىلگەرىلەتىپ، جوعارى ءونىمدى، تازا، تومەن كومىر قىشقىل گازدى، اينالمالى جاسىل جاساۋ جۇيەسىن قالىپتاستىردى.

جاسىل تيپكە بۇرىلىس جاساپ، دارەجەسىن جوعارىلاتۋ قادامى تەزدەدى

قازىر جاسىل دامۋ ۇستانىمىن ءتىپتى دە كوپ كاسىپورىن قابىلداي باستادى، ءبىر توپ ءداستۇرلى كاسىپ تىڭنان تۇلەۋ وزگەرىسىن باستان كەشىرگەننەن كەيىن، جاسىل جاساۋ قاتارىنا قوسىلدى.

قۇمىل جوعارى جاڭا تەحنيكا كاسىپ سالاسىن اشۋ رايونى وڭتۇستىك بولىك اينالمالى ەكونوميكالىق كاسىپ سالاسى باقشاسىندا شينجياڭ لانجيە ورتانى قورعاۋ عىلىم - تەحنيكا شەكتى سەرىكتەستىگى قارجى قوسىپ قۇرعان جاراقسىز مايدى قايتا وڭدەپ، اينالمالى پايدالانۋ جانە جاراقسىز، كونە قوراپ كۇبىسىن جيناپ الۋ، زارارسىزداندىرىپ ءبىر جاقتى ەتىپ، جالپىلىق پايدالانۋ نىسانى تۇلعالىق ينجەنەريا قۇرىلىسى كەزەڭىنە ءوتتى، نىسان سالىنىپ بولعاننان كەيىن، مەجەمەن جىلىنا 40 مىڭ توننا جاراقسىز مينەرال مايدى ءبىر جاقتى ەتەدى، ونىمدىك نەگىزگى مايدان 31 مىڭ توننانى قالپىنا كەلتىرىپ ايىرادى.

مەملەكەت دارەجەلى جاسىل باقشا رايونى رەتىندە، قۇمىل جوعارى جاڭا تەحنيكا كاسىپ سالاسىن اشۋ رايونى ەنەرگيادان پايدالانۋ، بايلىقتان پايدالانۋ، كاسىپ سالاسىن دامىتۋ سياقتى جاقتاردا جالپى بارىستىق جاسىل تيپتى بولۋدى تالاپ ەتىپ، ونەركاسىپتى دامىتۋ مەن ەنەرگيا ۇنەمدەپ، لاس زاتتاردىڭ شىعارىلۋىن ازايتۋدى ءوزارا جەبەيتىن، ءوزارا ۇشتاساتىن دامۋ جاڭا ۇلگىسى جونىندە ءۇرتىس ىزدەنىس جاسادى.

باقشا رايونى جەل ەلەكتر جابدىقتارى كاسىپ سالاسى تىزبەگىن، ەرەكشە اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرىن جىنتىكتەي مانەرلەۋ كاسىپ سالاسى تىزبەگىن، بەيمەتال بايلىقتاردى ىشكەرىلەي مانەرلەۋ − وسى زامانعى قۇرىلىس ماتەريالدارى − قالدىق كەندى پايدالانۋ كاسىپ سالاسى تىزبەگىن، قاتتى جاراقسىز زاتتاردى جيناپ الۋ جانە قايتالاي پايدالانۋ كاسىپ سالاسى تىزبەگىن، بىلعانىش سۋدى جيناپ الۋ جانە جالپىلىق پايدالانۋ كاسىپ سالاسى تىزبەگىن، باقشا رايونىنداعى كاسىپورىنداردىڭ اۋماقتىق اينالمالى ەكونوميكا كاسىپ سالاسى تىزبەگىن قۇردى.

ونەركاسىپتىڭ جاسىل دامۋ جاڭا ارناسىن جەدەل قالىپتاستىرىپ، جاساۋ كاسىبىنىڭ باسەكەلىك جاڭا ابزالدىلىعىن جەتىلدىرۋ ءۇشىن، اۆتونوميالى رايون ساياساتتىق قولداۋ مەن جەتەكشىلىك ەتۋدى كۇشەيتتى. بيىل جىل باسىنان بەرى، اۆتونوميالى رايوندىق ونەركاسىپ جانە ينفورماتسيالاندىرۋ مەڭگەرمەسى كاسىپورىنداردىڭ ونەركاسىپ جانە ينفورماتسيالاندىرۋ مينيسترلىگىنىڭ جاسىل جاساۋ جۇيەسىن شوعىرلاندىرۋ نىسانىنان 14ىنە قول جەتكىزىپ، جىلىنا 813 مىڭ توننا ولشەمدى كومىر، 13 ميلليون 748 مىڭ 600 تەكشەمەتر سۋ ۇنەمدەۋدى جۇزەگە اسىرىپ، 4 ميلليون 786 مىڭ 300 توننا قاتتى جاراقسىز زاتتى جالپىلىق پايدالانۋىنا قولداۋ كورسەتتى.

كەزەكتە رايونىمىز ”حلورلى ءسىلتى كاسىبىنىڭ ناعىز وندىرىسىندە بىلعانىش سۋ شىعارماۋ“، ”ۇگىندى كومىردى شيكىزات ەتىپ، تەز ەريتىن سارى گۋمۋس قىشقىل كالي ورگانيكالى تىڭايتقىشىن دايىنداۋ“ سياقتى ەل ىشىندە الدا تۇراتىن كوشىرۋگە، جالپىلاستىرۋعا بولاتىن جاسىل جاساۋدىڭ ءبىر قىدىرۋ تيپتىك ۇلگىسىن قالىپتاستىردى.

جاسىل، تومەن كومىر قىشقىل گازدى كاسىپ سالاسى شوعىرىن كۇش سالا قۇردى

سۋ شينجياڭنىڭ دامۋداعى جان تامىرى، جاسىل دامۋ بارىسىندا سۋدان پايدالانۋ مولشەرىن جوعارىلاتۋ ماڭىزدى قىزمەت، وسىنى ۋاكىل ەتكەن ەنەرگيا ونىمدىلىگىن باسقارۋ جاعىندا شينجياڭ ۇزدىكسىز جاڭا ناتيجەگە قول جەتكىزدى.

مەملەكەتتىك ەنەرگيا توبى شينجياڭ حيميا ونەركاسىبى شەكتى سەرىكتەستىگى كومىردەن ولەفين الۋ جالپى تەحنولوگيا بارىسى جۇيەسىن ساپالىلاندىرۋ ارقىلى كومىردەن پولي ولەفين الۋ نىسانى بويىنشا ەنەرگيا مەن بايلىقتان پايدالانۋ ونىمدىلىگىن جوعارىلاتىپ، كومىردەن الىناتىن پولي ولەفين ونىمدەرىن ءوندىرۋدىڭ وزىندىك قۇنىن تومەندەتىپ، جاسىل ءوندىرىس جاڭا ۇلگىسىن تۇلعالادى.

”2020 - جىلى 7 - ايدىڭ 9 - كۇنىنەن قازىرگە دەيىن، سەرىكتەستىك لاس سۋدىڭ ’شىعارىلۋىن نولگە تاياتۋدى‘ جۇزەگە اسىرىپ قانا قويماي، سۋ ونىمدىلىگىن دە كاسىپ ىشىندەگى الدىڭعى دەڭگەيگە جەتكىزدى“. مەملەكەتتىك ەنەرگيا توبى شينجياڭ حيميا ونەركاسىبى شەكتى سەرىكتەستىگى حاۋىپسىز، سالاماتتى ورتانى قورعاۋ ءبولىمىنىڭ ەنەرگيا باسقارۋشىسى چىن شياۋدۇڭ مىنالاردى ءبىلدىردى: ”كومىردەن پولي ولەفين الۋدىڭ جاسىل شەشۋشى تەحنولوگيا جۇيەسىن شوعىرلاندىرۋ جانە ونىڭ دارەجەسىن كوتەرىپ، ساپالىلاندىرۋ“ نىسانىن اتقارۋ ارقىلى ەنەرگيا جانە سۋ بايلىعى سىندى ەكى ءتۇردىڭ وزىنەن وزىندىك قۇنى 2020 - جىلى 200 ميلليون يۋان اينالاسىندا ۇنەمدەلدى. سەرىكتەستىك 2019 - جىلى، 2020 - جىلى، 2021 - جىلى ءۇرتىس 3 كەزەك مۇناي جانە حيميا ونەركاسىبى كاسىبىنىڭ ەنەرگيا كوپ جۇمسالاتىن ءتۇيىندى ونىمدەر بويىنشا ”ەنەرگيا ونىمدىلىگىندەگى باستاماشى ۇلگى كاسىپورىن“ اتاعىن الىپ، ەنەرگيا ونىمدىلىگى دەڭگەيى كاسىپ سالالاردىڭ الدىنا شىقتى.

كەزەكتە اۆتونوميالى رايوندىق ونەركاسىپ جانە ينفورماتسيالاندىرۋ مەڭگەرمەسى ەنەرگيا ۇنەمدەيتىن جاڭالاۋ نىسانىنان جالپى 148ىن ىلگەرىلەتىپ، جىلىنا 916 مىڭ 900 توننا ولشەمدى كومىر، 21 ميلليون 715 مىڭ 200 تەكشەمەتر سۋ ۇنەمدەۋدى، ءبىر ميلليون 974 مىڭ توننا قاتتى جاراقسىز زاتتى جالپىلىق پايدالانۋدى جۇزەگە اسىردى. شينجياڭ جۇڭتاي كەن قورىتۋ شەكتى سەرىكتەستىگى، شينجياڭ شىڭشيۇڭ حلورلى ءسىلتى شەكتى سەرىكتەستىگى، كۇشار حۇڭشى سەمەنت شەكتى سەرىكتەستىگى سياقتى 9 كاسىپورىن ”ەنەرگيا ونىمدىلىگىندەگى كوشباسشى“ بولىپ باعالاندى.

”بيىل رايونىمىز بايلىق، ەنەرگيا شوعىرلانعان كاسىپ سالاسىنىڭ جاسىل دامۋى، ستراتەگيالىق جاڭادان گۇلدەنگەن كاسىپ سالاسىنىڭ جاڭالىق اشا دامۋى، ابزال كاسىپ سالاسىنىڭ شوعىرلى دامۋى سىندى 3 جاقتى ىلگەرىلەتىپ، جاسىل، تومەن كومىر قىشقىل گازدى كاسىپ سالاسى شوعىرىن كۇش سالا سومدايدى“، - دەدى شياۋ ليلي.

بيىل اۆتونوميالى رايوندىق ونەركاسىپ جانە ينفورماتسيالاندىرۋ مەڭگەرمەسى اۆتونوميالى رايوننىڭ ونەركاسىپ سالاسىندا ”1 + 5“ كومىر قىشقىل گازىنىڭ شىعارىلۋىن ەڭ جوعارى ماننەن اسىرماۋدى اتقارۋ جوباسىن جاساپ، جاريالاپ، بولات - تەمىر، ءتۇستى مەتال، مۇناي حيميا، حيميا ونەركاسىبى، قۇرىلىس ماتەريالدارىندا كومىر قىشىقىل گازىنىڭ شىعارىلۋىن ەڭ جوعارى ماننەن اسىرماۋدى اتقارۋ جوباسىن جانە اۆتونوميالى رايوننىڭ ساندى مالىمەت ورتالىعى، 5G سياقتى جاڭاشا نەگىزدىك قۇرىلعىلاردىڭ جاسىل جوعارى ساپالى دامۋ جوباسىن اتقارۋدى ىلگەرىلەتەدى. ونەركاسىپ سالاسىندا سيفرلى قۋات ۇستەۋ، كومىر قىشقىل گازىنىڭ شىعارىلۋىن ازايتۋ، ونەركاسىپ ەنەرگياسىن ۇنەمدەۋ جانە ەنەرگيا ونىمدىلىگىن جوعارىلاتۋ سياقتى 8 ءتۇرلى ارەكەت ورىستەتىپ، جاسىل، تومەن كومىر قىشقىل گازدى كاسىپ سالاسىن كۇش سالا دامىتىپ، جوعارى ءونىمدى، اينالمالى، تومەن كومىر قىشقىل گازىن ەرەكشەلىك ەتكەن وسى زامانعى جاسىل جاساۋ جۇيەسىن جەدەل قۇرادى.