باس بەتكە قايتۋ | 中文 ىلە اقپارات تورابىنا حوش كەلدىڭىزدەر!
كوڭىل قۋانتارلىق ٴاربىر ٴىستى تۇگەلدەي شىنايى ىستەدى
2022-01-11 11:35:39     كورىلىم:رەت كەلۋ قاينارى:ىلە گازەتى  جاۋاپتى رەداكتور:گۇلدەن ماقسات قىزى

− اۆتونوميالى وبلىستىڭ حالىق تۇرمىسىن قامتاماسىزداندىرۋ جانە جاقسارتۋ قىزمەتىن تىڭعىلىقتى ىلگەرىلەتكەندىگى جونىندە جالپى شولۋ

ٴتىلشىمىز ۋاڭ جىحۋا


سان الۋان ىستەردىڭ ەڭ كەلەلىسى حالىق تۇرمىسى. جاڭا عانا وتكەن ٴبىر جىلدا وبلىستىق پارتكوم مەن ۇكىمەت حالىق تۇرمىسىن قامتاماسىزداندىرۋ جانە جاقسارتۋ قىزمەتىن تىڭعىلىقتى، ويداعىداي ىستەپ، جۇمىستاندىرۋ، وقۋ - اعارتۋ، ەمدەۋ، قوعامدىق قامسىزداندىرۋ، تۇرعىن ٴۇي، قارتتاردى كۇتىمدەۋ سياقتى ٴبىر قىدىرۋ حالىق تۇرمىسى ماسەلەلەرىن شىنايى شەشىپ، مەكتەپكە كىرۋ الدىنداعى تاربيەدەن يگىلىكتەنە الۋدى، وقيتىن مەكتەبى بولۋدى، ەڭبەگىنىڭ جەمىسىن كورۋدى، اۋىرسا ەمدەلە الۋدى، قارتايعاندا كۇتىمدەلەتىن ورىن بولۋدى، تۇراتىن باسپاناسى بولۋدى، كومەككە ٴزارۋ جاندار كومەكتەن يگىلىكتەنە الۋدى توڭىرەكتەي وتىرىپ، حالىق تۇرمىسىندا بۇقارا ريزا بولارلىق جاۋاپ قايتاردى.

قاقاعان قىس، اعاش - شوپتەر قۋراعان، وبلىسقا توتە قاراستى اۋدان، قالالارداعى جىلىجايلار ٴوندىرىستىڭ قاۋىرت كەزەڭىنە ٴوتىپ، ٴتۇرلى جاسىل كوكونىس بۇقارانىڭ «كوجە - قاتىعىن» قامتاماسىزداندىرۋمەن بىرگە، جەرگىلىكتى ورىنداعى شارۋالاردى كىرىستى ارتتىرىپ، اۋقاتتانۋعا باستادى.

 1 - ايدىڭ 2 - كۇنى قۇلجا قالاسى توعىراق اۋىلى كوكونىس ەگىمشىلىگى بازاسىندا كوكونىس ٴوسىرۋشى ۋاڭ يانليڭ سارىمساق قازىپ قاربالاستانىپ جاتتى. بيىل ول ٴبىر جىلىجايعا سارىمساق ەككەن، ٴونىم مولشەرىنىڭ ەكى توننادان اساتىندىعى مەجەلەنۋدە، قازىر سارىمساقتىڭ ٴاربىر كيلوگرامىنىڭ بازارداعى باعاسى 4 يۋان اينالاسىندا، سارىمساقتى ساتىپ بولعان سوڭ، 2 - ايدا ول قىزىل بۇرىش ەگىپ، 4 - ايدا بازارعا سالۋعا دايىندالۋدا.

تەكەس اۋدانى قۇجىرتى موڭعۇل ۇلتتىق اۋىلىنىڭ العا جاڭا قىستاعىندا قىستاق تۇرعىنى ياڭ چۇنچياۋدىڭ ۇلكەن جىلىجايعا ەككەن بالدىركوگى بازارعا سالىنۋ الدىندا تۇر. «ٴار جىلى پاميدور، اس بۇرشاق، اسقاباق، بالدىركوك سياقتى كوكونىستەردى ەگىپ، ٴبىر جىلىجايدان جىلىنا 15 مىڭ يۋاننان جوعارى كىرىس كىرگىزەمىن» دەدى ياڭ چۇنچياۋ.

قازىر وبلىسقا توتە قاراستى ورىندارداعى وندىرىستەگى 6 مىڭ 779 مۋلىق 7 مىڭ 270 جىلىجايدىڭ ٴونىم مولشەرى 16 مىڭ 500 تونناعا جەتەتىندىگى مەجەلەنۋدە. وتكەن جىلدان بەرى وبلىسقا توتە قاراستى اۋدان، قالالار شارۋالاردىڭ جىلىجايدا كوكونىس ەگۋدى دامىتۋىنا عىلمي جەتەكشىلىك ەتىپ، ٴداستۇرلى اۋىل شارۋاشىلىعىنان وسىزاماندانعان، جوعارى ٴونىمدى اۋىل شارۋاشىلىعىنا ويىسۋىن جەدەلدەتىپ، وبلىسقا توتە قاراستى ورىندارداعى بازارلاردىڭ كوكونىسپەن قامدالۋىن ٴونىمدى قامتاماسىز ەتتى.

جۋىردا قۇلجا اۋدانى ۋگۇڭ اۋىلى موللاتوحتىجۇزى قىستاعى مەن حۇديارجۇزى قالاشىعى ورمان قىستاعىنداعى ٴىشىنارا قىستاق تۇرعىندارى وبلىستىق سوت مەكەمەسى اكەلگەن مەيىر باعىشتاۋ كومىرىن تاپسىرىپ الدى. قىس كىرگەننەن بەرى، وبلىستىق سوت مەكەمەسى ىلگەرىندى - كەيىندى 8 قىستاقتاعى 300 دەن استام وتباسىنا  190 مىڭ يۋان قۇنعا يە 300 توننادان استام كومىر جەتكىزىپ بەردى.وتكەن جىلدان بەرى وبلىستىق سوت مەكەمەسى ۇلتتار ىنتىماعى، العاباسارلىعىنداعى ۇلگىلى ورىن قۇرۋدى «بۇقارا ٴۇشىن ناقتى ٴىس ىستەيمىن»، «نەگىزگى ساتىنىڭ قيىن ماسەلەلەرىن شەشەمىن» قيمىلدارىمەن ٴوزارا ۇشتاستىرىپ، بۇقارانىڭ تالاپ - تىلەگىنە نەگىزدەلە وتىرىپ بۇقارا ٴۇشىن ناقتى ىستەردى ىستەۋ نىسانا تىزىمدىگىن جاساپ، 448 ناقتى، جاقسى ٴىستى تىندىرىپ، ٴبىر ميلليون 130 مىڭ يۋان قارجى قوسىپ، بۇقارانىڭ شۇعىل، قيىن، ۋايىمداعان، ٴزارۋ ماسەلەلەرىن شەشتى.

توعىزتاراۋ اۋدانىنىڭ تۇرعىندارى جونىنەن العاندا 2021 - جىل − اۋدان ورتالىعىنىڭ ورتاسىندا ەرەكشە زور وزگەرىس جارىققا شىققان ٴبىر جىل بولدى، ەكى اتتام جەردەن ٴبىر باقشا سالىنىپ، كوز كورىم جەردەن ٴبىر كورىنىس رايونى جاسالىپ، قالا رايونىنىڭ سۋ جۇيەسى قالانى وراي اقتى. «مەن وسى ارادا تۋىپ ٴوستىم، بۇل جەردەگى بولماشى وزگەرىس تە ماعان ەرەكشە اسەر ەتەدى» دەدى قالا تۇرعىنى چىن حاي. اۋدان ورتالىعىنداعى جولدار كەڭ ٴارى رەتتى دە تازا، جولدىڭ ەكى جاعالاۋىنداعى جاپ - جاسىل اعاشتار ماۋەلەپ، تۇرعىندار سەيىل - سەرۋەن قۇراتىن كوگال، شاعىن باقشالار  بارعان سايىن كوبەيدى، قازىرگى توعىزتاراۋ دەنساۋلىقتى كۇتىمدەپ، قونىستانۋعا ەرەكشە جايلى بولدى.

بيىل توعىزتاراۋ اۋدانى 23 كونە شاعىن رايوندى شوعىرلى وزگەرتىپ، تۇرعىنداردىڭ قونىستانۋ شارت - جاعدايىن اناعۇرلىم جاقسارتتى. لاشىق رايونداعى 2 مىڭ 50 وتباسىنىڭ ٴۇيىن جاڭالاپ سالىپ، بوساتىلعان جەرلەردى تۇگەلدەي قالانىڭ نەگىزدىك قۇرىلعى قۇرىلىسىنا جانە جاسىلداندىرۋ، گۇلمەن ايشىقتاۋ ينجەنەرياسىنا پايدالاندى. ٴبىر مىڭ 500 اۆتوكولىك توقتاتۋ ورنىن جاڭادان سالىپ، «2 سۋ جۇيەسى، 5 كول» سۋ بويى كورىنىس بەلدەۋىن قۇرىپ، قالانى جاسىلداندىرۋ سالىستىرماسىن %57.6 كە جەتكىزدى. «تەرەزەدەن جاسىل اۋماقتى كورۋ، ىرگەدە كوركەم كورىنىستەن ٴلاززاتتانۋ» «كوبەلەك قالاسىنىڭ» كارتيناسىنا اينالىپ، ەكولوگيانىڭ جاراسىمدى، قونىس ورتاسىنىڭ جايلى، كوركەم بولۋى بۇقارانىڭ باقىت كورسەتكىشىن بارىنشا جوعارىلاتتى.

1 - ايدىڭ 3 - كۇنى قۇلجا اۋدانى ٴۇشون حۇيزۋ ۇلتتىق اۋىلى توقشىجۇزى قىستاعىنىڭ تۇرعىنى سەيىت احىمەت پەن ساعىمبەك نۇرپەيىس ۇلى قىستاقتاعى مۇگەدەكتەرگە كۇندىز قارايلاسۋ پۋنكتىندە حوش ٴيىسى اڭقىعان لاعمان جەپ، قاباعات قۋاندى. سەيىت 2 - دارەجەلى مۇگەدەك، جاستارى ۇلعايعان اكە - شەشەسى وعان قارايلاسا الماي قاتتى قينالىپ جۇرگەن ەدى، مۇگەدەكتەرگە كۇندىز قارايلاساتىن وسى پۋنكت بولعاندىقتان، ٴبىر ٴۇيلى جان الاڭسىز بولدى.

توقشىجۇزى قىستاعىنىڭ تۇرعىنى ەليكار اسىمنىڭ وتباسى مۇگەدەكتەرگە كۇندىز قارايلاسۋ پۋنكتى ەتىپ وزگەرتىلدى، قازىر جاقىن ماڭداعى 8 مۇگەدەك ٴار كۇنى وسى اراعا كەلىپ اۋىس - كۇيىس جاساپ ۇيرەنەدى ٴارى ساۋىقتىرۋ جاتتىعۋىن جاسايدى، ولاردىڭ تۇرمىس ساپاسى كورنەكتى جوعارىلاعان.

بيىل قۇلجا اۋداندىق مۇگەدەكتەر بىرلەستىگى كوپ جاقتى جۇمىلدىرىپ، 564 مىڭ يۋان قارجى شىعارىپ، مۇگەدەكتىك تۇرىنە، دارەجەسىنە، سونداي - اق وتباسى جاعدايىنا نەگىزدەلىپ، 167 مۇگەدەك وتباسىن دارالىققا يە، كەدەرگىسىز ەتىپ وزگەرتتى، مىسالى، كۇتىمدەۋ توسەگىن، جۋىنۋ ورىندىعىن قويدى، ٴۇي ىشتەرىنە تۇتقا ورنالاستىردى، جاقتاۋى بار كولبەۋ جول جاسادى، مونشا جابدىقتارىن، سۋمەن شايىلاتىن دارەت وتىرعىسىن دايىنداپ، مۇگەدەكتەردىڭ تۇرمىس ساپاسىن شىنايى جوعارىلاتتى.

قازىر قۇلجا اۋدانىنىڭ اۋىل - قالاشىقتارىندا قىسقى تاربيەلەۋ كۋرسى دابىرالى ورىستەتىلۋدە. جاڭاتام قالاشىعى جاڭاتام قىستاعىنىڭ تۇرعىنى مۇحىباي ماحمۇت ەلەكترمەن دانەكەرلەۋ تەحنيكالىق كۋرسىنا قاتىناسىپ، تاربيەلەۋدە تولىمدىلىق كۋالىگىن العاننان كەيىن، ٴۇيىنىڭ الدىنان ەلەكترلى دانەكەرلەۋ دۇكەنىن اشۋعا نيەتتەنىپ وتىر.

چاپچال سىبە اۆتونوميالى اۋدانى قاۋىنشى اۋىلى قاۋىنشى قىستاعىنىڭ تۇرعىنى گۇلنار تۇرسىنمامەتتىڭ ۇيىندە نە بارى 7 مۋ عانا جەر بار، ول 4 - دارەجەلى مۇگەدەك، ۇلى ٴالى وقۋدا، وتباسىنداعىلار تەك كۇيەۋىنىڭ سىرتقا شىعىپ جۇمىس ىستەۋىنە، سونداي - اق ۇلىنىڭ ەڭ تومەنگى تۇرمىستى قامتاماسىز ەتۋ جاردەماقىسىنا سۇيەنىپ كۇنەلتەتىن. بىلتىر 10 - ايدا ونىڭ كۇيەۋى تۇتقيىل قايتىس بولادى، وسى اۋداننىڭ حالىق ىستەرى مەكەمەسى جاعدايدى ۇعىسقاننان كەيىن گۇلنارعا 5 مىڭ يۋان ۋاقىتتىق قۇتقارۋ قوسىمشا قاراجاتىن بەرەدى ٴارى ۇن، ازىقتىق ماي جەتكىزىپ، ونىڭ قيىن وتكەلدەن وتۋىنە كومەكتەسەدى. گۇلنار: «مەن قيىن - قىستاۋ كەزگە تاپ بولعانىمدا، پارتيا مەن ۇكىمەت بىزگە وسىنشاما كوڭىل ٴبولىپ، قامقورلىق جاسادى، بۇعان ەرەكشە العىس ايتامىن» دەدى.

ٴبىر جىلدان بەرى وبلىستىق حالىق ىستەرى مەكەمەسى اۋىل - قالاشىقتاردىڭ ۋاقىتتىق قۇتقارۋ - كومەك بەرۋ زاپاس قورى ٴتۇزىمىنىڭ ابزالدىعىن تولىق ساۋلەلەندىرىپ، الدىمەن قۇتقارۋ - كومەكتەسۋ قىزمەتىن بەلسەنە ورىستەتتى. نەگىزگى تۇرمىسى قيىنشىلىق قىسپاعىندا قالعان وتباسىلار مەن جەكەلەرگە قاراتا، سول كۇنى تەكسەرىپ، بەكىتىپ، سول كۇنى قۇتقارۋ - كومەكتەسۋ قاراجاتىن تاراتتى؛ ەڭ تومەنگى تۇرمىسى قامتاماسىزداندىرىلاتىن وبيەكتىلەرگە قۇتقارۋ - كومەكتەسۋ قاراجاتىن تىكەلەي تاراتتى؛ تۇرمىسىندا قيىنشىلىعى بار باسقا دا ادامدارعا الدىمەن كومەك بەرۋدى بەلسەنە ورىستەتتى؛ ناپوسى قاراستى ورىنعا، تۇرعان ورنىنا ٴوتىنىش بەرۋ شەكتەمەسىن كۇشىنەن قالدىرىپ، ناپوس قاراستىلىعىندا ەمەس جەردەگى جىلجىمالى جانداردىڭ نەگىزگى تۇرمىسىندا تۋىلعان اۋىر قيىنشىلىقتارىنا قاراتا شۇعىل قيىنشىلىق تۋىلعان جەردەگى اۋىل - قالاشىقتار تىكەلەي ۋاقىتتىق قۇتقارۋ كومەگىن بەردى. قازىرگە دەيىن وبلىسقا توتە قاراستى ورىندار جالپى 635 ميلليون يۋان  ٴتۇرلى قوعامدىق قۇتقارۋ - كومەكتەسۋ قاراجاتىن تاراتىپ، قيىنشىلىعى بار 216 مىڭ ادامدى يگىلىككە كەنەلتتى.

وقۋ - اعارتۋ حالىق تۇرمىسىنىڭ نەگىزى. وتكەن جىلى قۇلجا قالاسى «بەستى بىرلىككە كەلتىرۋ» پرينسيبى بويىنشا 18 - ورتا مەكتەپتەگى ٴبىر مىڭ 695 وقۋشىعا اۋىل - قىستاق مىندەتتى وقۋ - اعارتۋ ساتىسىنداعى وقۋشىلاردىڭ قورەكتىك تاماعىن جاقسارتۋ جوباسىن اتقارىپ، ٴبىر ميلليون 90 مىڭ 400 يۋان قاراجاتتى تياناقتاندىردى؛ 24 - باستاۋىش، 23 - ورتا  جانە ازاتتىق جولى بالا باقشاسى سياقتى 5 مەكتەپتىڭ وقىتۋ عيمىراتى نىسان قۇرىلىسىن اياقتاتتى. چاپچال اۋدانى 90 ميلليون يۋاننان استام قارجى قوسىپ، چىڭدۇڭ ورتالاۋ مەكتەبىن سالىپ، كۇزگى وقۋ ماۋسىمىندا 720 وقۋشى قابىلداپ، وقۋ - وقىتۋ شارت - جاعدايىن اناعۇرلىم  جاقسارتتى.

قۇلجا قالاسى قازانشى ٴمالى باسقارماسى  1 - شۇعا فابريكاسى الەۋمەتتىك اۋماعىنىڭ قارتتاردى كۇتىمدەۋگە قىزمەت وتەۋ ورتالىعىندا قارتتار حور ۇيىرمەسى قۇرىلدى. الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ قارتتاردى كۇتىمدەۋگە قىزمەت ورتەۋ ورتالىعى حور ۇيىرمەسىن جاتتىعۋ الاڭى جانە جابدىقپەن قامداپ، قارتتاردىڭ قارتتىق ٴومىرىن كوڭىلدى وتكىزۋىنە مۇمكىندىك جاسادى. تۇرعىن شۇي حۇيفاڭ: «ٴبىز قارتتار بۇل ارادا ەرەسەن كوڭىلدىمىز!» دەدى. الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ قارتتاردى كۇتىمدەۋگە قىزمەت وتەۋ ورتالىعى تاعى قارتتارعا كۇندىز قارايلاسۋ پۋنكتى، قيمىل ٴۇيى سياقتى كوپ يقۋاتتى بولمەلەردى دايىنداپ، الەۋمەتتىك اۋماقتاعى قارتتاردى تۇرمىستىق جاقتان قارايلاسۋ، ەمدەۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ سياقتى قىزمەت وتەۋمەن قامدادى.

قۇلجا قالاسى مەملەكەتتىك 4 - توپتاعى ورتالىقتىڭ قازىنادان قولداۋ كورسەتىلگەن ۇيدە جانە الەۋمەتتىك اۋماقتا قارتتاردى كۇتىمدەۋگە قىزمەت وتەۋ رەفورماسى سىناق ٴتۇيىنى رايوندارىنىڭ ٴبىرى رەتىندە، ورتالىق قازىنا قارجىسىنان 16 ميلليون 870 مىڭ يۋان قارجى الىپ، ۇيدە جانە الەۋمەتتىك اۋماقتا قارتتاردى كۇتىمدەۋگە قىزمەت وتەيتىن 35 پۋنكت قۇردى؛ 4  ميلليون 100 مىڭ يۋان قارجى قوسىپ، وبلىسقا توتە قاراستى ورىندار بويىنشا تۇڭعىش ينتەلەكىتتى دەنساۋلىقتى كۇتىمدەۋ تەكشەسىن قۇردى؛ «ينتەرنەت+» قارتتاردى كۇتىمدەۋگە قىزمەت وتەۋدى تايانىش ەتىپ، 15 مينۋتتىق الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ قارتتاردى كۇتىمدەۋگە قىزمەت وتەۋ شەڭبەرىن قۇرۋعا كۇش سالىندى؛ 27 الەۋمەتتىك اۋماقتاعى قارتتاردى كۇتىمدەۋگە ۋنيۆەرسالدى قىزمەت وتەۋ ورتالىعىن (پۋنكت، ٴتۇيىن)، قارتتاردى كۇتىمدەۋ قۇرىلىمىنىڭ الەۋمەتتىك اۋماقتاعى قارتتاردى كۇتىمدەۋگە قىزمەت وتەيتىن 6  پۋنكتى مەن ەكى اۋىل - قىستاق باقىت اۋلاسىن تياناق ەتىپ، وبلىسقا توتە قاراستى ورىنداردا ۇيدە جانە الەۋمەتتىك اۋماقتا قارتتاردى كۇتىمدەۋگە قىزمەت وتەۋدىڭ قۇلجا ۇلگىسىن قالىپتاستىردى.

وتكەن جىلدان بەرى وبلىسقا توتە قاراستى ورىندار 19 ميلليون 40 مىڭ يۋان قارجى قوسىپ، 6 الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ قارتتاردى كۇتىمدەۋگە قىزمەت وتەۋ قۇرىلعىلارىن كەمەلدەندىرىپ، ٴتۇرلى قىزمەت وتەۋ قيمىلدارىن ورىستەتىپ، قارتتار قاۋىمىنا 256 مىڭ ادام - رەتتەن استام تيىمدىلىك جەتكىزدى.

حالىقتىڭ تىلەگى − ۇكىمەتتىڭ بەتالىسى. حالىق تۇرمىسىن قامتاماسىز ەتۋ مەن جاقسارتۋدىڭ اياقتالۋ ٴتۇيىنى بولمايدى، تەك ٴۇزىلىسسىز جالعاساتىن جاڭا باستالۋ ٴتۇيىنى عانا بولادى. اۆتونوميالى وبلىس حالىق تۇرمىسىن قامتاماسىزداندىرۋ مەن جاقسارتۋ قىزمەتىن تىڭعىلىقتى ويداعىداي ىستەپ، حالىق تۇرمىسىن قامتاماسىزداندىرۋ تورىن بارىنشا نىعىز ٴارى بەرىك توقىدى، حالىق بۇقاراسىنىڭ تۇرمىسى بارعان سايىن جاقساردى.