汉文 ىلە اقپارات تورابىنا حوش كەلدىڭىزدەر!
الەمنىڭ داڭعىل جولىندا بىرگە ءجۇرىپ، نۇرلى بولاشاققا بىرگە جول اشايىق
2022-11-14 15:25:12     كورىلىم:رەت كەلۋ قاينارى:تيانشان تورى  جاۋاپتى رەداكتور:جازيرا بولاتباي قىزى

 الەمنىڭ داڭعىل جولىندا بىرگە ءجۇرىپ، نۇرلى بولاشاققا بىرگە جول اشايىق

  − ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ 20 ەل توبى باسشىلارىنىڭ 17 - رەتكى باسشىلار ماجىلىسىنە جانە ازيا - تىنىق مۇحيت ەكونوميكالىق سەلبەستىك ۇيىمىنىڭ 29 - رەتكى باسشىلار بەيرەسمي ماجىلىسىنە قاتىناسۋى جانە تايلاندتا ساپاردا بولۋى بايلانىسىمەن

 □ شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ تىلشىلەرى


پارتيا 20 - قۇرىلتايى جەڭىسپەن جابىلىپ، جاڭا داۋىردەگى جۇڭگو داڭق پەن ارمانعا تولى جاڭا جورىققا قادام تاستادى. ءداۋىردىڭ اۋمالى - توكپەلى تولقىنىندا جۇڭگوشا ءىرى ەلدىك ديپلوماتيانىڭ تىڭ پاراعى اشىلدى.

مەملەكەت ءتوراعاسى شي جينپيڭ 11 - ايدىڭ 14 - كۇنىنەن 17 - كۇنىنە دەيىن يندونەزيانىڭ بالي ارالىنا بارىپ، 20 ەل توبى باسشىلارىنىڭ 17 - رەتكى باسشىلار ماجىلىسىنە قاتىناسادى، 11 - ايدىڭ 17 - كۇنىنەن 19 - كۇنىنە دەيىن تايلاندتىڭ بانگكوگىنا بارىپ، ازيا - تىنىق مۇحيت ەكونوميكالىق سەلبەستىك ۇيىمىنىڭ 29 - رەتكى باسشىلار بەيرەسمي ماجىلىسىنە قاتىناسادى ءارى تايلاندتا ساپاردا بولادى.

حالىقارالىق جاعدايدا تەرەڭ وزگەرىس تۋىلعان تاريحي وتكەلدە دۇنيە ءجۇزىنىڭ قايدان كەلىپ، قايدا باراتىندىعى سىندى داۋىرلىك تاقىرىپقا ءار ەل نازار اۋدارۋدا، ءتىپتى ونان ءۇمىت كۇتۋدە: جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ جولىندا ارشىندى قاداممەن كەلە جاتقان جۇڭگو مىناۋ دۇنيە جۇزىنە قانداي دامۋ ورايىن اكەلمەك، العا باسۋعا قانشالىق كۇش - قايرات قوسپاق.

ءداۋىردىڭ الدىڭعى لەگىندە تۇرىپ، ادامزاتتىڭ بولاشاعىن كوڭىلگە ءتۇيدى. ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ جەتەكشىلىگىندە، جاڭا داۋىردەگى جۇڭگو ءوز جولىمەن بۇلجىماي ءجۇرىپ، ءوز ءىسىن ويداعىداي ىستەپ، ءار ەلمەن بىرگە الەمنىڭ داڭعىل جولىمەن ءجۇرىپ، ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋدى ىلگەرىلەتىپ، گۇلدەنگەن، كوركەم دۇنيە ءجۇزىن قۇرۋعا ءۇمىت جانە كۇش - قۋات سيلايدى.

  قيىندىقتى بىلەك بىرىكتىرە جەڭىپ، بىرگە دامۋدىڭ بىرىككەن كۇشىن ۇيىستىردى

100 جىلدىق وزگەرىسكە عاسىرلىق ىندەت قاباتتاسىپ، حالىقارالىق حاۋىپسىزدىك جاعدايى ۇزدىكسىز اۋمالى - توكپەلى تولقىپ، دۇنيە ءجۇزى ەكونوميكاسى قۇلدىراۋ حاۋپىنە ءدوپ كەلىپ، سىڭار جاقتىلىق، قورعانىمپازدىق، زورەكەرلىك ءالى دە ءوز دەگەنىن ىستەۋدە، تاراپتار وسى رەتكى 20 ەل توبى باسشىلار ءماجىلىسىنىڭ ”بىرگە جاندانۋ، قۋاتتى جاندانۋ“ تاقىرىبىن ارقاۋ ەتىپ، الەمدىك دامۋ بارىسىنداعى ەلەۋلى رەال ماسەلەلەردى شەشۋگە، الەمدىك ەكونوميكانى باسقارۋدى كەمەلدەندىرۋگە سونى ساياساتتىق جەتەكشىلىك ۇسىنۋىن كۇتەدى.

ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ 20 ەل توبىنىڭ بالي ارالى باسشىلار ماجىلىسىنە قاتىناسۋى پارتيا 20 - قۇرىلتايى جەڭىسپەن اشىلعاننان كەيىن جۇڭگونىڭ ەڭ جوعارى باسشىسىنىڭ العاش رەت كوپ جاقتى باسشىلار ماجىلىسىنە قاتىناسۋى سانالادى. وتكەن 9 جىلدا ءتوراعا شي جينپيڭ ءار رەتكى 20 ەل توبى باسشىلار ماجىلىسىنە قاتىناسىپ، تەڭدىكتى نەگىز، ەسىك اشۋدى باعدار، سەلبەستىكتى قوزعاۋشى كۇش، بىرگە يگىلىكتەنۋدى نىسانا ەتكەن الەمدىك ەكونوميكانى باسقارۋ كوزقاراسىن العا قويىپ، دامۋ ماسەلەسىن الەمدىك ماكرولىق ساياسات جۇلگەسىندە كورنەكتى ورىنعا قويۋدى دارىپتەدى، جاڭالىق اشا دامۋعا جانە اشىق دۇنيە ءجۇزى ەكونوميكاسىن قۇرۋعا ۇندەپ، ءار ەلدىڭ ماكرولىق ەكونوميكالىق ساياساتتاردى بايلانىستىرۋدى جانە سايكەستىرۋدى كۇشەيتۋىن دارىپتەپ، الەمدىك ەكونوميكانى باسقارۋدى كەمەلدەندىرۋ ءۇشىن جۇڭگو جوباسىن العا قويدى.

”ءبىز حالىقتى وزەك ەتۋگە تاباندى بولىپ، الەمدىك دامۋدىڭ ادىلدىگىن، ونىمدىلىگىن، سيىسىمدىلىعىن جوعارىلاتىپ، ەشقانداي مەملەكەتتى قاعىس قالدىرماۋعا قۇلشىنۋىمىز ءتيىس“. 2021 - جىلى 20 ەل توبىنىڭ ريم باسشىلار ماجىلىسىندە ءتوراعا شي جينپيڭ بۇكىل الەمدى جايلاعان ىندەت لاڭى، ەكونوميكانىڭ جاندانۋىنىڭ دارمەنسىز بولۋى، سيفر جىلعاسىنىڭ ۇلعايۋى سياقتى كوپتەگەن الەمدىك سىن - سايىستاردى كوزدەي وتىرىپ، ءار ەلدى ناعىز كوپ جاقتىلىقتى امالياتتا ايگىلەپ، ىنتىماقتى ارەكەت ارقىلى بولاشاققا بىرگە جول اشىپ، دۇنيەگە كەڭ پەيىل بولاتىن جاۋاپكەرشىلىك پەن مىندەتكەرلىكتى ايگىلەۋگە ۇندەدى.

قازىر دۇنيە ءجۇزىنىڭ وزگەرىسى، ءداۋىردىڭ وزگەرىسى، تاريحتىڭ وزگەرىسى بۇرىن بولماعان تاسىلمەن ورىستەۋدە. ءتوراعا شي جينپيڭ ادامزات تاريحىنىڭ دامۋ ءۇردىسى بيىگىندە تۇرىپ، 2021 - جىلى جانە 2022 - جىلى ىلگەرىندى - كەيىندى الەمدىك دامۋ باستاماسىن، الەمدىك حاۋىپسىزدىك باستاماسىن العا قويىپ، كۇن سايىن اۋىرلاسقان بەيبىتشىلىك قىزىل سيفرىن، دامۋ قىزىل سيفرىن، حاۋىپسىزدىك قىزىل سيفرىن، باسقارۋ قىزىل سيفرىن شەشۋگە قۋاتتى يدەيالىق قوزعاۋشى كۇش قوسىپ، حالىقارالىق قوعامنىڭ جاپپاي مويىنداۋىنا جانە بەلسەنە ءۇن قوسۋىنا يە بولدى.

بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمىنىڭ بۇرىنعى باس حاتشىسى پان كيمون بىلاي دەدى: ءتوراعا شي جينپيڭ العا قويعان جەلىلەس باستامالار ءار ەلدىڭ دامۋداعى سىن - سايىسقا توتەپ بەرۋىنە، بىرگە دامۋدى جەبەۋىنە ءونىمدى جوبا ازىرلەدى، كوپ جاقتىلىق نەگىزىندە حالىقارالىق سەلبەستىك پەن ىنتىماقتى قايتا سەرپىلتىپ، حالىقارالىق قوعامدى اناعۇرلىم سيىسىمدى، باياندى، سەرپىمدى بولاشاققا بەت الۋعا جەتەكتەدى.

”20 ەل توبى 20 مۇشەگە عانا ەمەس، بۇكىل دۇنيە جۇزىنە دە ءتان. ءبىزدىڭ نىسانامىز بارلىق مەملەكەت پەن حالىقتى ءوسۋ مەن دامۋدان يگىلىكتەندىرۋ، ءار ەل حالقىنىڭ، اسىرەسە، وركەندەپ كەلە جاتقان ەلدەر حالقىنىڭ تۇرمىسىن كۇننەن - كۇنگە جاقسارتۋ“! ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ 2016 - جىلعى 20 ەل توبىنىڭ ونەركاسىپ - ساۋدا باسشىلار ءماجىلىسىنىڭ اشىلۋ سالتىندا سويلەگەن وسى ءسوزى بەيبىتشىلىكتى سۇيەتىن، دامۋعا تالپىناتىن بارشا ادامنىڭ ورتاق تىلەگىن بەينەلەدى.

وسى رەتكى ساپار كەزىندە ءتوراعا شي جينپيڭ ۇسىنىس بويىنشا فرانسيانىڭ زۇڭتۇڭى ماكرون، امەريكانىڭ زۇڭتۇڭى بايدەن، سەنەگالدىڭ زۇڭتۇڭى سالل، ارگەنتينانىڭ زۇڭتۇڭى فەرناندەس سياقتى كوپ مەملەكەتتىڭ باسشىلارىمەن ەكى جاقتى كەزدەسۋ وتكىزەدى. ”جۇڭگو ءار ەلدىڭ جاراسىمدى قاتار تۇرۋىن جەبەۋگە، سەلبەستىك پەن دامۋدى ىلگەرىلەتۋگە كۇش سالادى، تۇراقسىزدىق جايلاعان قازىرگى دۇنيە جۇزىندە ول ءۇمىتتىڭ شام - شىراعى سانالادى“، - دەيدى ۆەنەسۋەلا جاڭادان گۇلدەنگەن ەكونوميكالىق تۇلعالاردىڭ دامۋى جونىندەگى جوعارى دارەجەلى زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ عىلمي زەرتتەۋگە جاۋاپتى مەڭگەرۋشىسى لۋس دەل گاررو.

يندونەزيانىڭ گاچامادا داشۋەسى حالىقارالىق قارىم - قاتىناس مامانى مۇحادي سۋگيونو بىلاي دەدى: جۇڭگونىڭ جاۋاپكەرشىلىك ارقالايتىن ءىرى ەلدىك رولىن ۇزدىكسىز ساۋلەلەندىرىپ، 20 ەل توبى باسشىلار ماجىلىسىندە ماجىلىسكە قاتىناسقان ءار جاقتىڭ نازاردى ورتاق مۇددەگە شوعىرلاندىرىپ، وركەندەپ كەلە جاتقان ەلدەرگە تيىمدىلىك جاسايتىن جانە دۇنيە ءجۇزى ەكونوميكاسىنىڭ جاندانۋىن جەبەيتىن يگى شارانى تالقىلاۋىن ءارى قالىپتاستىرۋىن ىلگەرىلەتۋىن ءۇمىت ەتەمىن.

  ەسىك اشىپ، توعىسىپ، ازيا - تىنىق مۇحيت ءوڭىرىنىڭ دامۋ بەتالىسىن ءدال يگەردى

”باتاتتىڭ ساباعى جان - جاققا جايىلعانىمەن، ونىڭ تۇينەك ساباعى قاشاندا ءتۇپ تامىرىنىڭ تۇسىندا وسەدى. سول سياقتى، مەيلى دامىپ قاي دارەجەگە جەتسە دە، جۇڭگو ازيا - تىنىق مۇحيت وڭىرىنە تامىر تارتىپ، ازيا - تىنىق مۇحيت ءوڭىرىن كوركەيتىپ، ازيا - تىنىق مۇحيت ءوڭىرىن باقىتقا كەنەلتەدى“. 2016 - جىلى 11 - ايدا پەرۋدە ازيا - تىنىق مۇحيت ەكونوميكالىق سەلبەستىك ۇيىمى ونەركاسىپ - ساۋدا باسشىلار ماجىلىسىنە قاتىناسقاندا، ءتوراعا شي جينپيڭ باتاتتى تەڭەۋ ەتىپ، جۇڭگونىڭ ازيا - تىنىق مۇحيت وڭىرىندەگى ەلدەرمەن قول ۇستاسا العا باسىپ، بىرگە ارمان وتىن جاعاتىن بەكىمى مەن ادالدىعىن جاندى ءتۇسىندىردى.

ازيا - تىنىق مۇحيت ەكونوميكالىق سەلبەستىك ۇيىمى ازيا - تىنىق مۇحيت وڭىرىندەگى ماڭىزدى ەكونوميكالىق سەلبەستىك تۇعىرى. جۇڭگو وسى ۇيىمعا كىرگەن 31 جىلدان بەرى اشىق وڭىرشىلدىكتى باستان - اياق دارىپتەپ، ساۋدانىڭ، قارجى قوسۋدىڭ ەركىن، قولايلى بولۋىن جانە ەكونوميكالىق، تەحنيكالىق سەلبەستىكتى ىلگەرىلەتۋگە باستان - اياق كۇش سالىپ، اشىق دۇنيە ءجۇزى ەكونوميكاسىن قۇرۋدا، كوپ جاقتى ساۋدا ءتۇزىلىسىن قولداۋدا، ەكونوميكانىڭ جاھاندانۋىنا جەتەكشىلىك ەتۋدە بەلسەندى رول اتقاردى.

ازيا - تىنىق مۇحيت ەكونوميكالىق سەلبەستىك ۇيىمى باسشىلارىنىڭ بەيرەسمي ماجىلىسىندە ءتوراعا شي جينپيڭ اشىق، سيىسىمدى، جاڭالىق اشىپ ارتاتىن، ءوزارا ۇلاسقان - تۇتاسقان، سەلبەسىپ تەڭ يگىلىككە كەنەلەتىن ازيا - تىنىق مۇحيت تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن ورناتۋدىڭ ۇستانىمىن، دارىپتەمەسىن جانە كەلەلى ءمانىن كوپ رەت بايىمداپ، ازيا - تىنىق مۇحيت ەكونوميكالىق سەلبەستىگى ەشقاشان دا نولدىك جيىنتىق ويىنى، سەن جەڭىلىپ، مەن جەڭەتىن ساياسي ويىن ەمەس، قايتا ءبىرىن - ءبىرى تابىسقا جەتكىزەتىن، ءوزارا پايدا جەتكىزىپ، تەڭ يگىلىككە كەنەلەتىن دامۋ تۇعىرى ەكەنىن باسا دارىپتەدى. ”بۇل ماسەلەگە ادامزاتتىڭ جالپىلىق مۇددەسى تۇرعىسىنان قاراۋ بولىپ تابىلادى“، - دەدى مالايزيا جاڭا ازيا ستراتەگياسىن زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ القا باستىعى شۇي چيڭچي.

جۇڭگو - لاوس تەمىر جولى جۇك تاسىمال ستانسياسى تولىقتاي ىسكە قوسىلدى، جۇڭگو كاسىپورىندارى قارجى قوسىپ سالعان كامبودجانىڭ پنومپەن - سحانوك پورتى جوعارى جىلدامدىقتى تاس جولىندا كولىك قاتىنادى، جۇڭگو مەن سينگاپۋر حالىقارالىق قۇرلىق - تەڭىز ساۋداسىنىڭ جاڭا ارناسى قۇرىلىسىن سايكەسە ىلگەرىلەتتى... بىرگە اقىلداسۋ، بىرگە قۇرۋ، بىرگە يگىلىكتەنۋ پرينسيبىن ۇستانعان جۇڭگو ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى“ بىرگە قۇرۋ باستاماسىنىڭ ازيا − تىنىق مۇحيت وڭىرىندەگى ەكونوميكالىق تۇلعالاردىڭ دامۋ ستراتەگياسىمەن جانە وڭىرلىك سەلبەستىك باستاماسىمەن دالمە - ءدال ءتۇيىسۋىن ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتىپ، اناعۇرلىم كەڭ كولەمدى، اناعۇرلىم قولايلى ۇلاستىرۋ - تۇتاستىرۋدى جۇزەگە اسىرىپ، اناعۇرلىم كوپ مەملەكەت پەن حالىققا باقىت اكەلدى.

لاوستىڭ ورىنباسار زۇڭليى سۇڭساي بىلاي دەدى: جۇڭگو شىن كوڭىل، ادال نيەتپەن دامۋ جەتىستىكتەرىن جانە ەل باسقارۋ تاجىريبەلەرىن لاوستى قامتىعان قالىڭ وركەندەپ كەلە جاتقان ەلدەرمەن ءبولىسىپ، وزىندىك دامۋى ارقىلى دۇنيە جۇزىنە تيىمدىلىك جەتكىزدى.

«وڭىرلىك جالپى بەتتىك ەكونوميكالىق سەرىكتەستىك قارىم - قاتىناسى كەلىسىمىنە» قول قويىلىپ كۇشكە ەنۋىن ىلگەرىلەتىپ، «جان - جاقتى جانە العا باسقان تىنىق مۇحيت اتتاعان سەرىكتەستىك قارىم - قاتىناس كەلىسىمىنە» جانە «سيفرلى ەكونوميكا سەرىكتەستىك قارىم - قاتىناس كەلىسىمىنە» كىرۋگە ءوتىنىش ەتىپ، ازيا - تىنىق مۇحيت ەركىن ساۋدا اۋماعى قۇرىلىسىن ىلگەرىلەتىپ، ەركىن ساۋدا سىناق رايونىن جاڭالىق اشىپ دامۋعا ىنتالاندىردى... جۇڭگو جوعارى دەڭگەيدە سىرتقا ەسىك اشۋ ارقىلى ءوڭىردىڭ تۇتاس تۇلعالىق ەسىك اشۋىن جەبەدى، ءوزىنىڭ جوعارى ساپالى دامۋى ارقىلى بىرگە دامۋدى ىلگەرىلەتتى، بەكىمى باستان - اياق وزگەرمەدى، ارەكەتى تاباندى دا پارمەندى بولدى.

ءتوراعا شي جينپيڭ وسى رەتكى ازيا - تىنىق مۇحيت ەكونوميكالىق سەلبەستىك ۇيىمى باسشىلارىنىڭ بەيرەسمي ماجىلىسىندە ماڭىزدى ءسوز سويلەيدى. ماجىلىسكە قاتىناسقان تاراپتار جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدىڭ تەرەڭ ءمانىن اناعۇرلىم جان - جاقتى ءتۇسىنۋدى جاپپاي كۇتىپ وتىر، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدىڭ ازيا - تىنىق مۇحيت ءوڭىرىنىڭ سەلبەستىگى مەن ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا تىڭ قوزعاۋشى كۇش قوسۋىنان ءۇمىت كۇتەدى.

”جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ الەمدىك وسىزامانداندىرۋ نازارياسىندا جاڭالىق اشىپ تىڭ سەرپىلىس جاساۋ بولىپ سانالادى، ونىڭ دۇنيە جۇزىندەگى ەلدەر ءۇشىن ماڭىزدى شابىت جانە ونەگە بولاتىندىعى داۋسىز“، - دەدى يندونەزيالىق وقىمىستى بامباڭ سۋريونو.

باياندى دامۋ ازيا - تىنىق مۇحيت وڭىرىندەگى ەلدەردىڭ ورتاق تالپىنىسى. جۇڭگو - لاوس كليمات وزگەرىسىنە توتەپ بەرۋ وڭتۇستىك - وڭتۇستىك سەلبەستىگى ۆەنتيان سايزەتا تومەن كومىر قىشقىل گازدى بولۋدان ۇلگى كورسەتۋ اۋماعى رەسمي ۆيۋەسكاسى استى، ۆيەتنام گيالاي 300 مەگاۆاتتىق جەل ەلەكتر نىسانىنىڭ جەل ەلەكتر گەنەراتورلارى كرانمەن ورناتىلىپ بولدى، تايلاند شايافۋم 107.5 مەگاۆاتتىق جەل ەلەكتر نىسانى تۇراقتى ەلەكترمەن قامداۋدا... سوڭعى جىلدارى جۇڭگو ءوزىنىڭ جاسىل دامۋ تاجىريبەسى مەن كاسىپ سالاسى باسىمدىعىن ساۋلەلەندىرىپ، ازيا - تىنىق مۇحيت وڭىرىندەگى ءارقايسى ەكونوميكالىق تۇلعالارمەن جاسىل دامۋ ستراتەگياسىن ءتۇيىلىستىرۋدى كەڭەيتىپ، جاسىل بولۋدى ازيا - تىنىق مۇحيت ءوڭىرى ەكونوميكاسى جاندانۋىنىڭ ايشىقتى ارقاۋىنا اينالدىردى.

تايلاندتىڭ جۇڭگودا تۇراتىن باس ەلشىسى ارتايۋد شريسامۋت بىلاي دەدى: تايلاند جاق جاسىل، سيىسىمدى جانە باياندى سەلبەستىكتى ىلگەرىلەتۋدى نىسانا ەتەدى، جۇڭگو جاقپەن كوپ سالالى سەلبەستىكى كۇشەيتىپ، قول ۇستاسا قۇلشىنىپ، ازيا - تىنىق مۇحيت ءوڭىرىنىڭ قوعام مەن قورشاعان ورتا نىساناسىنا ۇيلەسەتىن ەكونوميكالىق ارتۋدان يگىلىككە كەنەلۋىنە شىنايى كەپىلدىك ەتۋدى قالايدى.

  تاعدىرلاس بولىپ، توڭىرەكتىك ديپلوماتيانىڭ جاڭا تاراۋىن جازدى

11 - ايدىڭ 9 - كۇنى يندونەزيانىڭ باندۋڭ تەگاللۋار پويەز ستانسياسى. قىزىل جاقۇتتاي جارقىراعان ءبىر جوعارى جىلدامدىقتى پويەز باياۋ قوزعالىپ، جاكارتا - باندۋڭ جوعارى جىلدامدىقتى تەمىر جولى سىناق بولىگى تۇيىسپەلى جەلىسى ىستىق سىرعىتۋ سىناعى جاپپاي باستالعاندىعىن كورسەتتى. جاكارتا - باندۋڭ جوعارى جىلدامدىقتى تەمىر جولى نىسانى 2016 - جىلى رەسمي باستالعاننان بەرى، ەكى ەلدىڭ مەملەكەت باسشىلارىنىڭ كوڭىل بولۋىمەن ءساتتى ىلگەرىلەتىلىپ، ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى“ بىرگە قۇرۋدىڭ بەلگى سيپاتتى نىسانىنا اينالدى. نىسان سالىنىپ بولعاننان كەيىن، جاكارتادان باندۋڭعا دەيىنگى ساپار ۋاقىتى قازىرگى 3 ساعاتتان استام ۋاقىتتان 40 مينۋتقا قىسقارادى.

جۇڭگو مەن يندونەزيانىڭ دامۋ كەزەڭى ۇقساس، ورتاق مۇددەسى ۇشتاسقان، ۇستانىم جولى ۇلاسقان، بولاشاق تاعدىرى بايلانىسقان. 2013 - جىلى جانە 2015 - جىلى ءتوراعا شي جينپيڭ 2 رەت يندونەزياعا بارىپ، وسى ارادا دۇنيە جۇزىنە العاش رەت 21 - عاسىرداعى تەڭىزدەگى جىبەك جولىن بىرگە قۇرۋدى العا قويدى. بيىل 7 - ايدا يندونەزيانىڭ زۇڭتۇڭى جوكو 5 - رەت جۇڭگوعا ساپارلاي كەلىپ، ەكى ەلدىڭ مەملەكەت باسشىلارى جۇڭگو - يندونەزيا تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋدىڭ ايبىندى جوباسىن بىرگە تۇراقتاندىردى.

سوڭعى جىلدارى جۇڭگو مەن يندونەزيانىڭ ەكى جاقتى قارىم - قاتىناسىنىڭ جاڭا جۇلگەسى ۇزدىكسىز تەرەڭدەدى. 2021 - جىلى ەكى جاقتى ساۋدا سوماسى تاريحي سيپاتتا 100 ميلليارد دوللارلىق ۇلكەن وتكەلدەن ءوتتى. ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى“ بىرگە قۇرۋ باستاماسى ”الەمدىك تەڭىز - مۇحيت تىرەگى“ ويىمەن بەلسەنە ۇشتاسىپ، ”وڭىرلىك امبەباپ ەكونوميكا ءدالىزى“، ”ەكى ەلدىڭ ەكى باقشاسى“ سياقتى سەلبەستىك نىساندارى ورنىقتى ىلگەرىلەتىلدى، ەكى جاق تەڭىزدەگى سەلبەستىكتى كۇشەيتۋ جونىندەگى ءتۇسىنىسۋ ەسكەرتپە حاتىنا قول قويىسىپ، تەڭىزدەگى سەلبەستىكتى جۇڭگو - يندونەزيا جوعارى دارەجەلىلەر تىلدەسۋ سەلبەستىك مەحانيزمىنە ەنگىزدى. جوكو زۇڭتۇڭ بىلاي دەدى: ”يندونەزيا مەن جۇڭگونىڭ تاماشا سەلبەستىگى ەكى جاق قارىم - قاتىناسىنىڭ ستراتەگيالىق سيپاتىن ايگىلەدى، بۇل ءوڭىر جانە دۇنيە ءجۇزى جونىنەن وڭ ەنەرگيا بولىپ تابىلادى“.

جۇڭگو مەن تايلاند ديپلوماتيالىق قارىم - قاتىناس ورناتقان 47 جىلدان بەرى، ەكى ەل قارىم - قاتىناسىندا ۋاقىت وتكەن سايىن جاڭارعان قۇدىرەتتى ومىرشەڭدىك جارىققا شىقتى. ”جۇڭگو مەن تايلاندتىڭ ءبىر ءۇيلى جانداي ەتەنە بولۋى“ ەكى ەل حالقىنىڭ اۋقىمدى ورتاق تانىمىنا اينالدى. مەملەكەت ءتوراعاسى بولعاننان بەرى، ءتوراعا شي جينپيڭ جۇڭگوعا ساپارلاي كەلگەن تايلاندتىڭ زۇڭليى بايۇيدى 5 رەت قابىلدادى. 2020 - جىلى 7 - ايدا ءتوراعا شي جينپيڭ بايۇي زۇڭليمەن تەلەفوندا سويلەسىپ، ەكى ەلدىڭ ىندەتتىڭ سىن - سايىسىنا قول ۇستاسا توتەپ بەرۋى، ناقتى سەلبەستىكتى ىلگەرىلەتۋى ءۇشىن سەنىم جانە قوزعاۋشى كۇش قوستى.

جۇڭگو مەن تايلاندتىڭ ەكى جاقتى ساۋدا سوماسى 2021 - جىلى 131 ميلليارد 200 ميلليون دوللارعا جەتىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %33 ارتتى؛ جۇڭگو − تايلاند تەمىر جولى قۇرىلىسى تىڭعىلىقتى ىلگەرىلەتىلدى؛ تايلاند جۇڭگو ءتىلىن حالىقتىق وقۋ - اعارتۋ جۇيەسىنە ەنگىزگەن تۇڭعىش مەملەكەت، جۇڭگونىڭ ينتەرنەت تۇعىرلارىندا قويىلاتىن تايلاند تەلەحيكايالارى دا بارعان سايىن كوبەيە تۇسۋدە... جۇڭگو مەن تايلاندتىڭ جاپپاي ستراتەگيالىق سەلبەستىك سەرىكتەستىك قارىم - قاتىناس ورناتقاندىعىنىڭ 10 جىلدىعى قارساڭىندا، ەكى ەل جۇڭگو - تايلاند تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن بىرگە قۇرۋدى نىسانا جانە جوسپار ەتۋگە قوسىلىپ، ”جۇڭگو مەن تايلاندتىڭ ءبىر ءۇيلى جانداي ەتەنە بولۋىنا“ جاڭا داۋىرلىك ءمان ۇستەدى. بايۇي زۇڭلي بىلاي دەدى: ”ەكى ەلدىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعا قۇرۋ ورتاق تانىمىنا كەلۋىنىڭ ءمانى زور، تايلاند جاق جۇڭگو جاقپەن بىرگە قول ۇستاسا ىلگەرىلەتۋدى قالايدى“.

ءتوراعا شي جينپيڭ بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: ”جۇڭگو توڭىرەگىن تابان تىرەپ تۇرۋىنىڭ تياناعى، دامىپ گۇلدەنۋىنىڭ نەگىزى دەپ قارايدى“. مەيلى ىندەتتىڭ شابۋىلىنا ۇشىراعاندا توڭىرەكتەگى ەلدەرگە كوپ جاقتى قولداۋ كورسەتۋدە بولسىن، الدە باسقا ەلدەر جاراتىلىستىق اپاتقا تاپ بولعاندا جىلدام كومەك بەرۋدە بولسىن، جۇڭگو باستان - اياق توڭىرەگىندەگى ەلدەرمەن ءبىر - بىرىنە قارايلاسىپ كەلەدى. ءۇرتىس 19 جىل بويى جۇڭگو - شىعىس وڭتۇستىك ازيا ەلدەرى وداعى كورمەسىن وتكىزۋدەن لانساڭ - مەكونگ سەلبەستىگىن ۇزدىكسىز تەرەڭدەتۋگە دەيىن، ودان ارى جۇڭگو - شىعىس وڭتۇستىك ازيا ەلدەرى وداعى ەركىن ساۋدا رايونىنىڭ دارەجەسى جوعارىلاتىلعان نۇسقاسىن تۇلعالاۋعا دەيىن جۇڭگونىڭ توڭىرەكتەگى ەلدەرمەن سەلبەستىگىنىڭ تابىستارى مول بولدى... جاڭا داۋىردەگى جۇڭگو تاتۋ، ادال، قايىرىمدى، كەڭ پەيىل بولۋ سىندى توڭىرەكتىك ديپلوماتيا ۇستانىمىن ۇستانىپ، كورشىلەرمەن تاتۋ - ءتاتتى ءوتىپ، كورشىلەردى سەرىك تۇتىپ، توڭىرەكتىك تاعدىرلاس ورتاق تۇلعانى قۇرۋدىڭ جاڭا تاراۋىن ۇزدىكسىز جازادى.

پارتيا 20 - قۇرىلتايىنىڭ بايانداماسىندا ”ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قالىپتاستىرۋ دۇنيە جۇزىندەگى ءار ەل حالقىنىڭ بولاشاعىنا ساياتىندىعى“ العا قويىلدى ءارى ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋدى ىلگەرىلەتۋ ”جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدىڭ ماندىك تالابىنا“ ەنگىزىلدى. جۇڭگو - يندونەزيا، جۇڭگو - تايلاند سياقتى ەكى جاقتى تاعدىرلاس ورتاق تۇلعا قۇرۋدان، جۇڭگو - شىعىس وڭتۇستىك ازيا ەلدەرى وداعى، جۇڭگو - ورتا ازيا، شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمى تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن تۇلعالاۋعا دەيىن، جاڭا داۋىردەگى جۇڭگو كۇللى الەمدى كوكەيدە ساقتاۋعا تاباندى بولىپ، ۇلكەن اۋقىمعا ۇيلەسىپ، ۇلى ادىلەتتىلىكپەن ءجۇرىپ، ۇقساستىققا ۇمتىلىپ، ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋدىڭ يدەيالىق ءمانى مەن امالياتتىق جولىن ۇزدىكسىز كەڭەيتىپ، وسى ءبىر ۇلى ءىستى اينىماس ماقسات، بەرىك مۇراتپەن العا ىلگەرىلەتىپ، حالىقارالىق قوعامنىڭ جاپپاي مويىنداۋى مەن بەلسەنە ءۇن قوسۋىنا قول جەتكىزدى.

زامان اعىمىنا سايكەسسەك كۇن سايىن جاڭارامىز، ءومىردىڭ دۇرىس جولىمەن جۇرسەك الىسقا جەتەمىز. ۇمىتكە تولى، وزىنە سەنەتىن، ءوزىن الۋەتتەندىرگەن جۇڭگو دۇنيە جۇزىندەگى بارلىق العاباسار كۇشتەرمەن قول ۇستاسا ىلگەرىلەپ، كوپ جاقتىلىق تۋىن بيىك ۇستاپ، ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋدىڭ تەلەگەي كۇشىن ۇيىستىرىپ، باياندى بەيبىتشىلىك پەن بىرگە دامۋعا اپاراتىن داڭعىل جول اشىپ، اناعۇرلىم كوركەم بولاشاققا اتتانادى!

(تىلشىلەر حان مو، چىن شان، جاۋ يان، ليۋ زان)

(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 11 - ايدىڭ 12 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)