ميفتىك ەستەتيكا _ رۋحاني وركەنيەتىمىزدەگى جەبەۋشى كۇش

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 08:29:21 14/11/2016

   

    تىلەۋقان زاتىباي ۇلى

  

      ادامزات بالاسى اۋەلدە ۇلى جاراتىلىس زاڭىنىڭ ءوزى ءتۇسىنىپ جەتپەگەن ءارى قارا ءدۇرسىن سەزىلەتىن وكتەم كۇشىنە بەيسانالىق تۇردە كىردى دە كوپ كۇدىكتى كۇيگە تىرەلىپ تۇردى. وسىنداي تۇيىق الدىندا وعان بۇيىرعان ءبىر رۋحي نەسىبە _ ميف قۇدىرەتتىڭ كومەككە سوزعان قولى سەكىلدى ەدى. ءسويتىپ زاماندار دوڭعالاعى جىلجي كەلە قالىپتاسقان ميفولوگيا ادام ساناسىن جانداندىرىپ، تابيعات الەمىنىڭ قۇپيالىعىن اقتارىپ، تىلسىمىنە جول الۋدا ءوز قاجەتتىلىگىن تاپتى. سولايشا ميف ادام بالاسىن ءوزى جاساپ جاتقان ۇلى ورتاسىنان اسەر الىپ، وي تۇجىرىمدارىن قورىتۋعا جەتەلەدى.

    بىلاي قاراعاندا، ەجەلگى ميفتىك اڭىزداردى ادامزاتتىڭ العاشقى سابيلىك ساناسىنان تۋعان ادەبيەت دەپ ءتۇسىنۋ ارتىق ەمەس. ميفتىك اڭىزداردىڭ جارىققا شىعۋىندا وزىندىك ارتقى كورىنىستەر جاتقاندىعىن بىلۋگە بولادى. ارعى زاماندا وندىرگىش كۇش ورەسى وتە تومەن بولعاندىقتان، ادامدار ءمالىم ءبىر جاراتىلىستىق قۇبىلىستى ءتۇسىندىرۋ ءۇشىن، وزدەرىنىڭ قيالدىق بولجام قۋاتىن ساۋلەلەندىرە وتىرىپ، وسى ءتىلسىم قۇبىلىستاردى، ءتىپتى، ادامنىڭ ءوزىن دە قۇدىرەتتى ءتاڭىر جاراتقان دەپ قورىتىندىلادى. ماسەلەن، ەرتە زامانعى ەگيپەتتىكتەر دۇنيەنى قۇدىرەتتى اسپان ءتاڭىرى جاراتقان، ول «جەل» دەپ ايعاي سالعاندا جەل پايدا بولىپ، «جاڭبىر» دەپ ايعاي سالعاندا جاڭبىر جاۋعان. «ءنىل وزەنى» دەپ ايعاي سالعاندا ءبىر ۇلكەن وزەن كوكتەن تۇسە قالىپ، ەكى جاعالاۋداعى توپىراقتى شۇرايلاندىرعان. وسىلايشا، ول ايعايلاي بەرىپ ون سەگىز مىڭ عالام پايدا بولعان. ەڭ سوڭىندا ايعاي سالىپ ەر مەن ايەلدى جاراتقان. وسى اسپان ءتاڭىرىنىڭ ءوزى ەر ادام كەيپىنە ەنىپ، ەرتە زامانعى ەگيپەتتىڭ تۇڭعىش پەرعاۋىنى بولىپ، ون سەگىز مىڭ عالامعا ۇستەمدىك ەتكەن دەپ ەسەپتەگەن.

    قاراپ وتىرساڭىز، سول داۋىردە گەرمانداردىڭ ميفتىك اڭىزدارى ءتىپتى دە قىزىق بولعان: اسپان ءتاڭىرى وۋدەن مەن باسقا دا تاڭىرلەر تەڭىز جاعاسىندا سەيىلدەپ كەلە جاتىپ، قايراڭداعى ەكى ءتۇپ اعاشقا كوزدەرى تۇسە كەتىپتى. بۇل ەكى ءتۇپ اعاشتىڭ بىرەۋى ەر ءمۇسىندى، ال ەندى بىرەۋى كەلىسكەن كەرىمسال ەكەن، مۇنى تىم قىزىق كورگەن وۋدەن سول ەكى ءتۇپ اعاشتى كەسىپ الىپ، ەر مەن ايەل جاساپ، ولارعا جان بىتىرۋگە بۇيىرىپتى. باسقا تاڭىرلەر دە قاراپ تۇرماي، الگى ەر مەن ايەلگە اقىل– پاراسات، قان مەن تەرىسىنە ءتۇس بەرىپتى.

    دۇنيەگە كەڭ تارالعان «ىنجىلدە» ادامزاتتى قۇداي جاراتقاندىعى جازىلعان: قۇداي ءوزىنىڭ كەيپى بويىنشا بالشىقتان ءبىر ادام جاساپتى. ونان سوڭ وسى بالشىق ادامنىڭ اۋزى مەن مۇرنىنا قاتتى ۇرلەپ قالعان ەكەن، بالشىق ادامعا جان ءبىتىپتى، سونسوڭ وعان ادام دەپ ات قويىپتى. كەيىن ونىڭ جالعىزسىراۋىن ەسكەرىپ، ول ۇيىقتاپ جاتقان كەزىندە ءبىر تال قابىرعاسىن بىلدىرتپەي الىپتى دا وعان ءبىر جۇباي جاساپ قويىپتى، ول حاۋانا ەكەن. ەكەۋى بىرگە داۋرەن ءسۇرىپ، ەكەۋىنەن ادامزات ءوربىپ–ءوسىپتى.

جاۋاپتى رەداكتور: گۇلدەن ماقسات قىزى