جازباشا ايتىس (حات ايتىس) كەرەك پە نەمەسە حالقىمىز ايتىستان ، شىنىندا ، جالىقتى ما

  • كەلۋ قاينارى: ىلە كەشى گازەتى
  • 11:37:01 14/06/2017

    سالتانات سولتانكەلدين

 

    حات ايتىستىڭ قاي عاسىردان باستاپ جالعاسىپ كەلە جاتقانىن زەرتتەرمەن اعالارىمىز الدە قاشان تايعا تاڭبا باسقانداي ەتىپ اپ- ايقىن ايتىپ كەتكەن. ونى قاۋسىلقان قوزىباي ۇلىنىڭ تاڭدامالى شىعارمالارىنان، ت.ب كىتاپتاردان كورىپ الۋعا بولادى. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز ونى قايتا انىقتاپ وتىرۋ ەمەس. دەسە دە، بىزگە تاريحتان «ءباتىش قومسا قىزى مەن ماحمۇتتىڭ ايتىسى»، «اسەت اقىننىڭ قابىل تايجىمەن، قىزىر تورەمەن، سامەن تورەمەن حات ايتىستارى»، «راقىش موللا مەن وشىردىڭ،مۋسا ءابىسىن ۇلىنىڭ حات ايتىسى»، «تاڭجارىق پەن بايمۇقامەتتىڭ حات ايتىسى»، «ماحمۇتتىڭ ساقيعا جازعان حاتى»، «ساقيدىڭ ماحمۇتقا جازعان حاتى»، «ومار تورەنىڭ ساقيعا جازعان حاتى»سياقتى حات ايتىستار جەتسە، كەيىنگى كەزدە ايگىلى اقىن قۇرمانبەكتىڭ جامالقانمەن ايتىسى، ماقان مەن باعداشتىڭ ايتىسى، مۇسىلىمبەك سارقىتباي ۇلى مەن اقىليمانىڭ، سەرعازى مەن گۇلبايرامنىڭ جۋرنال بەتتەرىندەگى ايتىستارى قالدى.

    وسى ايتىستاردىڭ كەلۋ تاريحىنا قارايتىن بولساق، ايشىلىق الىس جەردەگى ەلگە ايگىلى بولعان ادامداردىڭ ءبىر- ءبىرىنىڭ اتاق- داڭقىن ەستىپ، تانىسۋ نەگىزىندە ولەڭمەن حات جازعانى، ولەڭمەن جاۋاپ قايتارعانى بەلگىلى. بۇل جەردە تەك تانىسىپ، اماندىق سۇراسىپ قانا قالماعان، قوعامدىق، الەۋمەتتىك ءتۇس العان كەلەلى پىكىرلەردى الماسۋعا ويىسىپ، حات ارقىلى ايتىس جاساعان. مىنە بۇدان حات ايتىستىڭ دا قازاق حالقىنىڭ ومىرىندە ەل بىرلىگىن نىعايتىپ، رۋحانى ساناسىن وياتۋعا وزىندىك ۇلەسىن قوسقاندىعىن بايقايمىز. ال، قۇرمانبەك، جامالقان سياقتى ايگىلى اقىنداردىڭ حات ايتىسى وسى ءبىر ايتىستىڭ حالىققا كەرەك ەكەندىگىن، ماڭگى جالعاساتىندىعىن دالەلدەيدى.

    جوعارىدا اتالعان اقىنداردىڭ كوبى حالىققا اۋىزبا- اۋىز ايتىس جاساپ، تاپ بەرمەدە تاۋىپ ايتاتىن شەشەندىك ونەرىمەن تانىلعان ايتىس اقىندارى، ەگەر حات ايتىس كەرەك بولماسا، ونى حالىققا قاجەت دەپ بىلمەسە، نە ءۇشىن حات ايتىس جاسايدى.

    قاي داۋىردە بولماسىن ەتىگىمەن سۋ كەشكەن، ەلىم دەپ ەڭىرەگەن تۇلعالار بولعان. سولاردىڭ ءبىر بولىگى وت اۋىز، وراق ءتىلدى وسى اقىندار بولىپ تابىلادى.

    بارىس-كەلىس جاساۋ، حات- حابار الىسۋ قيىن بولعان كەزدەردە دە حات ايتىستىڭ تۋىن جەلبىرەتىپ، اسان قايعى اتامىزدىڭ قيالدان نۇكتە ارتىق دەگەنىندەي وزدەرىنىڭ اقىندىق قۋاتىن، ورەسىن بەينەلەيتىن تاريحتى ءوز قولدارىمەن جازىپ قالدىرعان.

    ۋاقىتتىڭ، مازمۇننىڭ شەكتەمەسىنە ۇشىرامايتىن، اقىندىق قۇلاشتى كەڭ سەرمەۋگە بولاتىن وسى حات ايتىس ءبىزدىڭ داۋىرىمىزگە جەتكەندە، ياعني عىلىم-تەحنيكا دامىعان، دۇنيەنىڭ ارعى شەتى مەن بەرگى شەتىنىڭ حابارىن سەكۋندتا الاتىن بۇگىنگى كۇندە ينتەرنەتتە جالعاسىن تاۋىپ، ءۇنحات تەكشەلەرى ارقىلى ءجۇرىلۋى بابالار ارمانىنىڭ ورىندالۋى ەمەس پە؟!

 

جاۋاپتى رەداكتور: جازيرا بولاتباي قىزى