ەر ەلىنە ەڭبەگىمەن قادىرلى

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 04:41:02 24/08/2017

    - اۆتونوميالى رايون جاعىنان «ەڭبەك ەرى» اتانعان جەڭىس جۇماش ۇلى جايىندا

    كامالبەك بوقان ۇلى

    

    جانىمدى جاقسى ادامنىڭ جان تەبىرەنتەرلىك ىزگى ىستەرى جەلپىندىرىپ، ەرەۋىل اتقا ەر سالعانشا ەلەگىزىپ، بار قيال قۇسىم سونىڭ كەڭىستىگىندە قانات قاققالى قاشان؟ مىنە، بۇگىن شينجياڭ تەلەۆيزياسىنىڭ جانە تارباعاتاي ايماقتىق تەلەۆيزيانىڭ تىلشىلەرىمەن بىرگە گۇلگە ورانعان تارلان تارباعاتاي تاۋى باۋرايىنداعى ىرىسى شالقىپ، قۇت ۇيىعان، ماي بوياۋلى سۋرەتتەي كوركەم كورىنىستەرى كوز سۇرىندىرگەن قىستاققا بەت الىپ كەلەمىز. ونداعى ءبىزدى ماگنيتتەي وزىنە تارتىپ كەلە جاتقان اۆتونوميالى رايون جاعىنان «ەڭبەك ەرى» اتانعان جەڭىس جۇماش ۇلى ەدى.

    ءيا، شاۋەشەك قالاسى ويجايلاۋ مال فەرماسى تەرەكتى مال شارۋاشىلىق قىستاعىنا بارعان سايىن اقپاننىڭ ايازىندا، شىلدەنىڭ شىلىڭگىر ىستىعىندا ەگىنشىلەردىڭ اتىز باسىندا، وتار قوسىندا مالشىلاردى باستاپ ۇنەمى ءوندىرىستىڭ الدىڭعى شەبىندە اتويلاپ جۇرەتىن جىگىت اعاسىن سان رەت جولىقتىرعانمىن. بىردە مالشىلاردىڭ وتباسىندا اڭگىمەلەسە وتىرىپ:

    _ «قويدى باستايتىن سەركە» دەگەندەي، كوش باسشىمىز بولسا وسى جەڭىستەي بولسىن، جاستاي اعا - جەڭگەنىڭ قولىنا قاراپ، ىستىق - سۋىقتىڭ ءبارىن باسىنان وتكەرگەن ول قازىر قايراتى اقىلىنا ساي، ناعىز ارقا سۇيەر ازاماتىمىزعا اينالدى، - دەسكەنىن ەت قۇلاعىممەن ەستىگەنىم بار. مىنە، بۇگىن ونىمەن اقىرى سىر شەرتىسىپ، سۇحپاتتاسۋعا وراي كەلدى.

    1981- جىلى باستاۋىش مەكتەپتى بىتىرگەن جىلى اسقار تاۋداي اكەسى مەن قورمال اناسى ارت - ارتىنان باقيعا اتتانادى دا، جەڭىستىڭ ودان ارى ورلەپ وقۋىنا وراي بولماي، سول شاڭىراقتىڭ بار اۋىرتپالىعىن ءوز موينىنا الادى. قابىرعاسى قاتپاي اۋىر ەڭبەكتەرگە مەزگىلسىز جەگىلگەن ول «تۇستىك ءومىرىڭ بولسا، كەشتىك مال جي» دەگەن تاعىلىمنىڭ جەتەگىمەن ەرىنبەي ەڭبەكتەندى. ءوزىنىڭ تىرشىلىك جولىن نۇرلاندىراتىن تەك قانا وزىندەگى ەرلىك جىگەر ەكەنىن ەرتە سەزىندى، بالا بولىپ ويىن ويناۋدى قويىپ، بىردە، قويشى تاياعىن الىپ، وتاردا باقتاشى بالا اتانسا، تاعى بىردە، اتىز باسىندا قۇلاق بايلاپ، سۋ ۇستايدى. كەيىن كەلە شاۋەشەك قالاسىنىڭ كوشەلەرىن ارالاپ، ءسۇت ساتىپ زىر جۇگىردى. قالانىڭ قايناعان قان بازارىن باسىنا كوتەرىپ، رەسەيلىك ساۋداگەرلەرمەن ساۋدا - ساتىق جاساسا، بىردە، قىنابىندا قايرالعان قارا پىشاعىن جالاڭداتىپ قاساپشىلىق تا ىستەدى. ءبارىن دە ىستەپ كوردى، بىردە، ساۋدادان وڭباي جىعىلسا، تاعى بىردە، اسىعى الشىسىنان ءتۇسىپ، قايتادان تابانىنان تىك تۇردى. وسىلايشا ءومىردىڭ وتتاي ىستىق دومنا پەشىنە سان رەت ءتۇسىپ، شىڭدالا بەردى.

    «جاس وسەدى، جارلى باييدى» دەگەن ەمەس پە؟ جەڭىستىڭ قازانىنا قاق تۇرىپ، قالتاسى قالىڭداي باستادى، سوسىن باسىنا وتاۋ كوتەرىپ، قوردالانا ءتۇستى. جەڭىستىڭ اكەسىمەن دوس بولىپ كەتكەن جۋ جىميڭ سول جىلداردا شاۋەشەك قالالىق كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ كەڭسەسىندە ىستەيتىن. سول كىسىنىڭ كومەگىندە 150 مىڭ يۋان قارىز اقشا الىپ، ەگىستىك جەرىنە ءبيداي ەگىپ، مول ءونىم الدى. كىرىسى 300 مىڭ يۋانعا جەتتى. قارىزىن سول جىلى قايتارىپ، 80 تۇياق قوي ساتىپ الىپ، مال ءوسىردى. ونىڭ سان سالالى شارۋاشىلىقتى دەڭگەلەك اينالدىرا الاتىن ىسكەرلىگىن بايقاعان جۇرت ونى ويجايلاۋ مال فەرماسى تەرەكتى مال شارۋاشىلىق قىستاعىنىڭ قىستاق باستىعى ەتىپ سايلايدى.

جاۋاپتى رەداكتور: جازيرا بولاتباي قىزى