بالانى جاقسى داعدىعا باۋلي بىلەيىك

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 03:29:57 21/11/2017

    مەيمانگۇل قاھارمان قىزى

    

    كەي اتا–انالاردىڭ «بالامنىڭ باقشاداعى بەينەسى مەن ۇيدەگى بەينەسى مۇلدە ەكى باسقا،باقشادا ٴوز تاماعىنٴوزى ٴىشىپ، كيمىن ٴوزى كيىپ، كىشكەنتاي دوستارىمەن شىعىسىپ وينايدى. ال ۇيدە ٴوز بىلگەنىن ىستەپ، قيقارلىق تانىتادى» دەگەنىن كوپ ەستىپ ءجۇرمىز.

    بۇل نەلىكتەن؟ سەبەبى وتە وڭاي. بالانى باقشادا سەستەمالى باسقاراتىن تۇراقتى بەلگىلەمە بار. بۇعان بارلىق بالا بويسىنۋى شارت. بالا ۇزاق مەرزىمدى بويسۇنۋ بارىسندا پسيحيكالىق جاقتان قالىپقا ءتۇسىپ، بىرتە–بىرتە ونى ادەتىنە اينالدىرادى. ال وتباسىندا ٴبىر باسقا بولاتىنى وندا ەشقانداي شەكتەمەنىڭ جوقتىعىنان ٴارى اكە–شەشەنىڭ بالا ىرقىنا جۇگىرۋىنەن. بالا ٴوزىن مەڭگەرۋدى بىلمەيتىندىكتەن مۇندايدا ٴتىپتى دە ٴسوز تىڭدامايتىن بولادى.

    عابيدەن مۇستافيننىڭ «جاقسى ٴتارتىپ ادەتكە اينالسا _ ىرىس، جامان ٴتارتىپ ادەتكە ايلانسا _ قىرىس»دەپ ايتقانىنداي بالاعا وتباسىندا قاراپايىم ەرەجەلەردى بەلىگلەگەن دۇرىس، سول ەرەجە ارقىلى بالاڭىزعا جاقسى تۇرمىس ادەتىن قالىپتاستىرتىپ، ٴوزىن مەڭگەرە ٴبىلۋدى ۇعىندىرۋىڭىزعا بولادى. بالام ادەپتى بولسىن دەسەڭىز، وتباسىندا مىناداي ەرەجەلەردى بەلگىلەپ سىناپ كورىڭىز.

    1. تۇرمىستىق قاعيدا بەكىتىڭىز. بالاڭىزدىڭ جاسىنا قاراي ۋاقىت كەستەسىن تۇرعىزىپ، ٴبىر كۇندىك تۇرمىسىن عىلمي ورنالاستىرىڭىز. ۇيىقتاۋ، تاماقتانۋ، ۇيرەنۋ، دالادا سەيىلدەۋ قاتارلى ۋاقىتىن تۇراقتى ورنالاستىرىڭىز، ۋاقىت كەستەسى بەلگىلەنگەن سوڭ قاتاڭ اتقارىڭىز، ۇزاق ۋاقىت جالعاسىترۋعا قۇلشىنىڭىز.

    2. ارەكەت ەرەجەسىن بەلگىلەڭىز. جاقسى ارەكەت ولشەمىن بەكىتىپ، مىندەتتى تۇردە اتقارىڭىز. بالاڭىزعا ونى ۇنەمى قايتالاتىپ، جاقسى ارەكەتتىڭ تابيعي تۇردە ادەتكە ايلانۋىنا كومەكتەسىڭىز. مىسالى: تاماقتانۋدان بۇرىن قول جۋۋ، تاماقتى داستارقاندا ءىشۋ قاتارلى ەرەجە بەكىتىڭىز.

    3. لايىقتى ەڭبەك ىستەتە ٴبىلىڭىز. بالاعا جاسىنا قاراي ٴوز جۇمىسىن ٴوزى ىستەۋدى ۇيرەتكەن ٴجون. باۋىرجان مومىش ۇلى: «تىلەككە ەڭبەك تىرەك بولماسا، ويعا ومالىپ، قىردان اسا المايسىڭ» دەپ ايتقان ەكەن. بالاعا كشكەنتايىنان ٴۇي شارۋاسىن ىستەۋدى ۇيرەتىپ، ولاردى جاپا–ماشاقاتقا ٴتوزىمدى، ومىرگە ۇمىتكەر ەتىپ تاربيەلەۋگە بولادى. مىسالى، 3 جاستا ٴوزى تاماقتاناتىن، بايپاعىن ٴوزى كيەتىن، وينشىعىن ٴوزى جياتىن؛ 4 جاستا ٴوز كيىمىن ٴوزى شەشىپ–كيەتىن، شاقايىنىڭ باۋىن ٴوزى بايلاي الاتىن، ت.ب قاراپايىم جۇمىستاردى ۇيرەتۋىڭىزگە ابدەن بولادى.

جاۋاپتى رەداكتور: جازيرا بولاتباي قىزى