تىنىمسىزدىق اۋرۋىنا شالدىققان بالالاردى ازىقتاندىرۋدا نەلەرگە كوڭىل بولگەن ءجون

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 03:32:42 21/11/2017

    قازىر بالالاردىڭ تىنىمسىزدىق اۋرۋىنا (多动症) شالدىعۋ مولشەرى بارعان سايىن ارتىپ، ولاردىڭ ۇيرەنۋى مەن دەنساۋلىق اقاۋسىزدىعىنا نەداۋىر ىقپال جاساۋدا. بۇل اۋرۋدىڭ سەبەپتەرى كوپ ءتۇرلى، مىسالى، ورتانىڭ لاستانۋى، قورعاسىنعا ۋلانۋ، ۇزاق ۋاقىت نەرۆ تىتىركەنۋ، قۇرامىندا شىرىتپەيتىن ءدارى بار ازىقتىقتار مەن قوسپاسى كوپ ازىقتىقتاردى جەۋ، قاقتاعان قوي ەتىن جەۋ، ساماۋىر سورپاسى ەتىن كوپ جەۋ، سۋدىڭ ورنىنا سۋسىن ءىشۋ، وپەراتسيا جاساپ تۋىلعان بالالار، تۋىلۋ بارىسىندا تۇنشىعىپ قالعان بالالار، اناسى جۇكتى كەزدە ناۋقاستانىپ ءدارىنى كوپ تۇتىنعان، ۆيرۋسپەن جۇعىمدالعاندار، مي سىرتىنىڭ جاراقاتتانۋى، ميكرو ەلەمەنت كەمشىل بولۋ سياقتىلاردىڭ بارلىعى بالالاردى تىنىمسىزدىق اۋرۋىنا دۋشار ەتەدى.

    بالالاردىڭ تىنىمسىزدىق اۋرۋى دەگەن نە؟

    بالالاردىڭ تىنىمسىزدىق اۋرۋى مەديتسينادا مي قىزمەتىنىڭ جەڭىل تۇردەگى قالىپسىزدىعىنىڭ كۇردەلى بەلگىسى دەلىنەدى، قابىلەتتىڭ كەدەرگىگە ۇشىراۋى دەپ تە اتالادى. بۇل اۋرۋ 18 جاستان تومەن بالالاردا بولادى، از ساندىلارىندا ەرەسەك بولعانعا دەيىن جالعاسادى، مۇنىڭ ىشىندە 4 – 15 جاس ارالىعىنا دەيىن ەڭ ءتۇيىندى مەزگىل بولىپ، مۇنداي اۋرۋعا شالدىققان ەر بالالار قىز بالالارعا قاراعاندا كوپ بولادى، مولشەرمەن 10:3 سالىستىرماسىنا بارابار كەلەدى، مۇنداي اۋرۋعا شالدىققان بالالار ۇيرەنۋدە قينالادى، ونىڭ نەگىزگى كلينيكالىق بەلگىلەرى تومەندەگىدەي:

    1. زەيىنىن شوعىرلاندىرا الماي، زەيىنى شاشىراپ، ۇساق – تۇيەك ىستەرمەن كوپ اينالىسادى، بۇل ساباق تىڭداۋ ساپاسىنا ىقپال جاسايدى.

    2. ءوزىن مەڭگەرۋ قابىلەتى تومەندەپ، تەز اشۋلانادى، كوڭىل كۇيى تۇراقسىز، كىشكەنتاي ىستەرگە اشۋلانادى، باسقالارمەن شىعىسا المايدى، باسقالاردان دارالانىپ وقشاۋ جۇرەدى، ىرىقسىز كۇيگە تۇسەدى، ۋاقىت ۇزارا كەلە وقۋعا دا زاۋقى سوقپايتىن بولادى.

    3. جۇمىس ىستەسە سالعىرتتىققا سالىنادى، ۋاقىت، مىندەت كوزقاراسى تومەندەپ، تاپسىرمانى ۋاعىندا ورىندامايدى، ۇنەمى اكە – شەشەسى مەن مۇعالىمدەردىڭ جازعىرۋىنا ۇشىرايدى، ءتىپتى ولارعا قارسىلىق كورسەتەتىن بولادى دا ۇيرەنۋى ءتىپتى دە ناشارلايدى.

    4. جۇمىسىندا ناتيجە بولمايدى، وتىرىك ايتادى، مىنەزى شارگەز بولادى، ويلاعان نارسەسىنە دەرەۋ قول جەتكىزبەي قويمايدى، ءىس ىستەگەندە سوڭعى ناتيجەسىن ويلامايدى، بىرەر ءىستى ىستەپ بولماي جاتىپ ءۇمىت ءۇزىپ، سەنىمىن جوعالتادى.

    5. كىتاپ وقۋ، جازۋ جازۋ جانە ەسەپ ىستەۋ جاعىندا كەدەرگىگە ۇشىرايدى، مىسالى، ۇنەمى «+» دى «-» دەپ، «b» نى «d»، «6» نى «9» دەپ قاتە جازىپ الاتىن جايتتەر كوپ ۇشىرايدى.

    تىنىمسىزدىق اۋرۋىنا شالدىققان بالالار ازىقتانۋدا نەلەرگە كوڭىل بولگەنى ءجون؟

جاۋاپتى رەداكتور: جازيرا بولاتباي قىزى