ونەر ساحناسى − ونەگە مەكتەبى

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 04:09:51 27/11/2017

    _ مەملەكەتتىك 1 ـ دارەجەلى ءانشى گۇلمان شۇلەنبايەۆامەن سۇحپات

 

    ديداربەك زاكىرجان ۇلى: سالەمەتسىز بە، گۇلمان اپا.

    گۇلمان شۇلەنبايەۆا: سالەمەت پە، ديدار بالام.

    _ «قازاقتىڭ بۇلبۇلى» اتانعان ءسىزدىڭ التىنداي ۋاقىتىڭىزدى قيىپ، ومىرىڭىزگە تاۋسىلماس رۋحاني ازىق بولعان ءان ونەرى جونىندە سىر بولىسەر وراي بەرگەنىڭىزگە قۋانىپ وتىرمىن. ەڭ اۋەلى، سىزدەن سۇرايىن دەگەنىم: حالقىمىزدا «انا ءبىر قولىمەن بەسىك تەربەتسە، ەندى ءبىر قولىمەن الەمدى تەربەتەدى» دەيتىن اتالى ءسوز بار. اعاش بەسىكتى تەربەتە ءجۇرىپ، كوكىرەگى التىن يبالى ۇل ـ قىز ءوسىرىپ، ادامزات قوعامىنىڭ التىن جاۋھارى بولعان انا دەگەن اسىل ەسىمگە كىر جۇقتىرماي، كوكىرەگىنە ساقتاعان اقىل– وي بايلىعىن ۇرپاعىنىڭ بويىنا سىڭىرۋگە جارقۇلاعى جاستىققا تيمەي تىنىمسىز ەڭبەكپەن، ۇمىتكە تولى ۇلى مۇراتپەن قۇلشىنىس جاسايتىن انالاردىڭ ەڭبەگى قاشان دا ۇلى، بيىك. قوعامدىق ورتادا قاراپايىم انانىڭ ونەرىمەن ءومىر ءسۇرىپ ونەگەلى انا، قامقور انا دەگەن التىن تاحتاي مارتەبەگە جەتۋى قيىننىڭ قيىنى. وعان جەتۋ تەك جۇرەگى تازا، نيەتى كىرشىكسىز، كوڭىلى كول، ءومىرى قاراپايىم دا تاربيەلى، ونەگەلى وتباسىنان ءتالىم العان انالاردىڭ قولىنان كەلەتىن بولسا كەرەك. الايدا ەڭ بيىك، ەڭ ۇلى مۇرات انانىڭ موينىندا، ول − ۇرپاق تاربيەسى. ونى ءارقانداي ءبىر انا كوكىرەگىنەن شەتتەتۋگە حاقىلى ەمەس. سوندىقتان بۇگىنگى نارىق زامانىندا ءاربىر وتباسى ۇرپاعىن ونەرلى، ءبىلىمدى، قوعامعا جارامدى ادام بولسا ەكەن دەگەن ۇلكەن ۇمىتپەن قۇلشىنىس جاساۋدا. ال ءسىز بولساڭىز ۇرپاققا ونەگەلى انا، ءان ونەرى جولىنداعى جارىق جۇلدىزعا اينالعان ونەر ادامىسىز. ەندەشە، ونەر ادامىنىڭ انا بولۋىن قالاي باعامدايسىز؟

    _ مەن ونەر ادامىمىن ءارى باقىتتى انامىن. قاراپايىم وتباسىنىڭ ونەگەسىمىن. كوپتەگەن كورەرمەن مەن وقىرمان ساحنا ادامىن تۇسىنە بەرمەيدى. ونەر ادامىن سول ساحناداعى تۇرعان قالپى بويىنشا وي ءتۇيىپ، ءومىرى ساۋىق ـ سايرانمەن وتەتىن ادام رەتىندە باعالايدى جاي كوزبەن. شىندىعىنا كەلگەندە ءارتيست تە ەت پەن تەرىدەن جاراتىلعان كادىمگى قاراپايىم ادام. ءتىپتى، اسەرشىل، جۇرەگى جۇمساق جاندار بولعان سوڭ، قاتارداعى ادامداردان دا كوپ قايعى جۇتاتىن كەزدەرى مول بولۋى مۇمكىن دەپ ويلايمىن. بۇل ونەر ادامىنىڭ تابيعاتى.

    ۇرپاق تاربيەلەۋ دەگەن جاۋاپكەرلىگى كۇشتى، مىندەتى اۋىر، ونەگەسى حالىقتىڭ ۇرپاق تاربيەلەۋ ونەگەسىمەن ساباقتاسىپ جاتاتىن وتباسىلىق ءتالىم–تاربيە. ودان اجىراۋعا، استە، بولمايدى. ءارقانداي ءبىر ادام ونەرگە قولى قانشالىق ەرتە جەتسە، وعان جاراي ونەگەلى بولسا ونەرىنىڭ جولى اشىلعانى دەپ بىلەمىن، وعان ءوز باسىم كۋا. ەرجەتىپ، باسىمىزعا شاڭىراق كوتەرىپ، ءوز الدىمىزعا ءبىر وتباسى بولعان كەزدەرىمنەن باستاپ ماعان ەندىگى جەبەۋشى، قامقورشى كىم بولدى دەگەندە ومىرلىك قوساعىم ءجۇمادىل مامان بولدى، ياعني سۇيىكتى جارىڭ ساعان اكە ـ شەشەدەن كەيىنگى اقىلشىڭ، جەبەۋشىڭ بولادى ەكەن. مەن تولىقسىز ورتا مەكتەپتى تولىق تامامداماي ـ اق، ونەر ساحناسىنا جول الدىم... ءجۇمادىل مامان ەكەۋىمىز ءبىر وتباسىندا بولعانىمىزعا دا 50 جىل بولىپتى. وسى كۇندەر ءبىر كۇندەي، ءبىر جىلداي عانا بولىپ زىمىراپ وتە شىقتى. مىنە، بۇل بەرەكەلى وتباسىنىڭ ونەر ۇيرەنەمىن، ونەرىمدى ۇشتايمىن دەگەن ادامدى تاربيەلەۋ قۇدىرەتى مەنشە. نەگە دەيسىز عوي؟! مەن ۇيىرمەنىڭ ءۇمىتىن ارقالاپ ءۇش ايعا تولماعان نارەستەنى ۇيگە تاستاپ قويىپ، ەكى جىل تاۋ ـ تاستى ارالاپ كەيدە توق، كەيدە اش ەگىنشى ـ مالشىنىڭ اراسىندا ءان سالدىم. وسى ءبىر ورايدى جاساعان وتباسى بەرەكەسى. ءبىز بەرەكەلى بولعان سوڭ بالالارىمىز دا اتا ـ انا ونەگەسىن ۇلگى ەتتى. ءبىر وتباسىنىڭ تابىسقا جەتۋى، جانۇيانىڭ بەرەكەسى، ءبىر–ءبىرىن قولداۋى، ونەرگە جەتەلەۋى ۇرپاققا تابيعي ۇلگى بولاتىنىنا سەنەمىن.

جاۋاپتى رەداكتور: جازيرا بولاتباي قىزى