قانداي جاستىق ىستەتكەن ءجون

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 04:32:41 25/05/2018

  

    جاستىق تاڭداعان كەزدە تەك ونىڭ ىشىنە عانا كوڭىل بولۋگە تۋرا كەلەدى، ولاي بولسا جاستىقتىڭ ءىشىن قالاي تاڭداۋ كەرەك؟ مىنە، بۇل تۇتىنۋشىلاردىڭ جاستىق تاڭداعان كەزدە شەشۋگە ءتيىستى ءبىرىنشى ماسەلەسى بولىپ تابىلادى. بۇگىنگى كۇندە بازاردا جاستىقتىڭ الۋان ءتۇرلىسى ساتىلادى. مىسالى، كوك بۇرشاق قابىعى، مايتاران ءدانى، جىبەك قۇرتى قۇمالاعى، جۇپار ءشوپ سياقتىلار. ولاي بولسا ۇقساماعان جاستىق ءتۇرىنىڭ قانداي ۇقساماعان ءونىمى بار.

    قاراقۇمىق قاۋىزى (荞麦皮). قاراقۇمىق قاۋىزى ارزان، اۋا وتكىزۋى جاقسى بولىپ، قالاي جاستاسا دا بولا بەرەدى، ءبىراق ساپاسى ونشا جاقسى ەمەس.

    كوك بۇرشاق قاۋىزى. بۇل كوك بۇرشاق بۇرشىكتەگەننەن كەيىن تۇسكەن قاۋىز، ول سالقىن، اۋا وتكىزۋى جاقسى، ىستىق تاراتۋى تەز بولىپ، تەز ۇيىقتاۋعا كومەكتەسىپ، قان اينالىسىن جاقسارتىپ، باستىڭ تەمپەراتۋراسىن تومەندەتەدى.

    مايتاران ءدانى (决明子). مايتاران ءدانى سالقىن، كوك ءشوپتىڭ ءيىسى بار بولىپ، بەينە كوك ءشوپتىڭ ىشىندە ۇيىقتاعانداي سەزىم بەرەدى. ونىڭ ءدانى قاتتى بولىپ، باس جانە مويىن ۇياشىقتارىن ۋقالاپ، باس اۋرۋ، باس اينالۋ، ۇيقىسىزدىق، مي ارتەرياسىنىڭ قاتايۋى، مويىن ومىرتقا اۋرۋى سياقتىلار جونىنەن قوسىمشا ەمدەۋ رولىن اتقارادى. جازدا سالقىن، قىستا جىلى بولادى.

    جىبەك قۇرتى قۇمالاعى (蚕沙). جىبەك قۇرتى قۇمالاعى سالقىن بولىپ، ىستىقتى تاراتىپ، قان اينالىسىن، ميدىڭ قان اينالىسىن جاقسارتادى. جىبەك قۇرتى قۇمالاعىنان جاسالعان جاستىققا سالىنعان قۇمالاق ىرىكتەۋ، دەزينفەكسيالاۋ سياقتى عىلمي ءادىس قولدانىپ، جىنتىكتەي مانەرلەنگەن، تازا، حوش ءيىس شىعىپ، ۇزاق ۋاقىت ىستەتكەندە ۇيقىنى تابيعي تۇردە رەتكە تۇسىرەدى.

    اقشامگۇل. اقشامگۇل اۋا وتكىزۋ، ىستىق تاراتۋ سياقتى ەرەكشەلىككە يە بولىپ، ءيىسى اڭقىپ، ءۇي اۋاسىن تازارتادى. ودان جاسالعان جاستىق راقات سەزىلىپ، تەز ۇيىقتاۋعا كومەگىن تيگىزىپ، شىلىڭگىر ىستىقتا وتە باپ كەلەدى.

    جۇپار ءشوپ. مۇندا جۇپار ءشوپتىڭ گۇل بۇتاعى مەن جاپىراعى الىنىپ تاستالىپ، گۇل جاپىراقشاسى قالدىرىلىپ، تابيعي حوش ءيىسى ساقتالىپ، دالادا كەپتىرىلگەننەن كەيىن ىرىكتەلىپ جاسالعان. حوش ءيىسى اڭقىپ، كوڭىلدى ورنىقتىرىپ، قان قىسىمدى تومەندەتەتىن ءونىمى بار، بۇلشىق ەتتى بوساتىپ، تەز ۇيىقتاۋعا كومەگىن تيگىزەدى.

جاۋاپتى رەداكتور: گۇلدەن ماقسات قىزى