بولاشاققا جول اشقان اقكوڭىلدىلىك

  • كەلۋ قاينارى: شينجياڭ زاڭ جانە تۇرمىس گازەتى
  • 03:28:45 09/07/2018

    انگليانىڭ شوتلانديا ولكەسىندە اقكوڭىل، وزگەگە كومەكتەسۋگە پەيىلدى فلەمين ەسىمدى كەدەي ديحان بولىپتى. ءبىر جولى ول اتىزدا ەگىن ەگىپ جۇرگەندە، كەنەت شالشىق جاقتان «قۇتقارىڭدار» دەپ جىلاعان داۋىستى ەستىپ، بىردەن قولىنداعى كۇرەگىن تاستاي سالىپ، شالشىققا جۇگىرىپ جەتەدى دە، دارەت ۇراسىنا ءتۇسىپ كەتكەن ۇل بالانى كورىپ، ونى جالما- جان اجال اۋىزىنان قۇتقارىپ قالادى.

    ەكى كۇننەن كەيىن اسا ابىرويلى ءبىر اقسۇيەك ادەمى ات اربامەن فلەمين تۇرعان قىستاققا كەلىپ، وعان ءوزىن ادەپپەن تانىستىرادى. ءاسىلى ول الگى ۇل بالانىڭ اكەسى ەكەن دە، ارنايى العىس ايتقالى كەلىپتى. بۇل اقسۇيەك قوماقتى تارتۋ الا كەلگەنىمەن، ديحان ونى قابىلداۋعا كونبەيدى:

    -ءسىزدىڭ بالاڭىزدى قۇتقارىپ قالعانىما اقى الا المايمىن،- دەيدى ول. ولار وسىلايشا ارى- بەرى تارتىستىپ تۇرعاندا، ۇستىلەرىنە كەلىسكەن ءبىر جىگىت كەلەدى، اقسۇيەك ونى كورىپ:

    - بۇل ءسىزدىڭ ۇلىڭىز با؟- دەپ سۇرايدى.

    - سولاي،- دەيدى ديحان.

    اقسۇيەك:

    -وندا، مەنىڭ ۇلىمدى قۇتقارعانىڭىز ءۇشىن مەن دە ءسىزدىڭ ۇلىڭىز ءۇشىن كومەك كورسەتەيىن، ءبىز كەلىسىمگە كەلەيىك: ۇلىڭىزدى ماعان قوسىپ بەرىڭىز، وعان جاقسى تاربيە بەرگىزەيىن. ۇلىڭىز وزىڭىزگە تارتقان اقكوڭىل جان بولسا، قالايدا ءسىزدىڭ ماقتانىشىڭىزعا اينالاتىن بولادى،- دەيدى. اقسۇيەكتىڭ شىن نيەتىن سەزىنگەن ديحان ونىڭ ۇسىنىسىنا ماقۇل بولادى. اقسۇيەك تە سەنىمدى اقتاپ، سوزىندە تۇرىپ، ديحاننىڭ ۇلىن مەكتەپكە بەرىپ، كەيىن سان مارينو ينستيتۋتىنان وقىتادى.

    بۇل ديحاننىڭ ۇلى باسقا ەمەس، كەيىن انگليانىڭ اتاقتى باكتەريا عالىمى الەكساندر فلەمين پروفەسسور بولىپ، ول 1928- جىلى دۇنيەگە ايگىلى پەنسيليندى تاپقىرلايدى، كەيىن انگليانىڭ مەديتسينا مامانى فروي مەن گەرمانيانىڭ بيولوگيا مامانى جەنن زەرتتەۋدى اناعۇرلىم كەمەلدەندىرىپ، 1941- جىلى كلەنيكادا پايدالانىپ، 1943- جىلدان باستاپ بىرتىندەپ جالپىلاستىرادى.

    پەنسيلين ەكىنشى دۇنيە جۇزىلىك سوعىستاعى اتوم بومباسى مەن راداردان كەيىنگى 3- ءىرى تاپقىرلىق بولىپ مويىندالادى. ال الگى اقسۇيەك انگليانىڭ كەڭەس دەپۋتاتى چەرچيل، ونىڭ ديحان قۇتقارىپ قالعان ۇلى انگليانىڭ ايگىلى ساياساتكەرى، ەكىنشى دۇنيە جۇزىلىك سوعىس كەزىندەگى انگليانىڭ باس ءۋازىرى چەرچيل كىناز ەدى.

    ءبىر ديحاننىڭ بەيتانىس بالانى قۇتقارىپ قالۋى دۇنيەگە وسىنشالىق زور ىقپال تۋدىراتىنىن ەشكىم دە ويلاماعان ەدى. سول سەبەپتى ديحاننىڭ ءوزىنىڭ ۇلى وسكەلەڭ تاربيە الۋ ورايىنا يە بولىپ، كەيىننەن انگليانىڭ اتاقتى باكتەريا عالىمى جانە پەنسيليندى تاپقىرلاۋشىعا اينالادى. باس ءۋازىر چەرچيلدىڭ ەكىنشى دۇنيە جۇزىلىك سوعىستاعى ەسەلى ەڭبەگىن ايتىپ جاتۋدىڭ باسى ارتىق، فلەمين پروفەسسور تاپقىرلاعان پەنسيلين دە سانسىزداعان ادامداردىڭ جانىن الىپ قالىپ، ادامزاتقا اسا زور ۇلەس قوسادى. وسى ماننەن الىپ ايتقاندا، الگى اقكوڭىل ديحاننىڭ يە بولعان اقىسى اسا قوماقتى بولعان ەدى.

    بۇل حيكايادان «ادام اقكوڭىل بولۋى، جاقسىلىققا قارىمجى قايتارا ءبىلۋى كەرەك» دەگەن وي تۇيەمىز. ەگەر اقكوڭىل ديحان فلەمين بولماعاندا، چەرچيل سىندى ۇلى ساياساتكەر دە بولماۋى مۇمكىن، ەگەر جاقسىلىققا قارىمجى قايتارۋدى بىلەتىن اقسۇيەك چەرچيل بولماعاندا، انگليانىڭ اتاقتى باكتەريا عالىمى پەنسيليندى تاپقىرلاۋشى فلەمين سىندى ۇلى عالىم دا شىقپاۋى ابدەن مۇمكىن ەدى.

    اۋدارعان: قانات جۇماش ۇلى

جاۋاپتى رەداكتور: جازيرا بولاتباي قىزى