كوكونىستەردىڭ قورەكتىك قۇنى

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 03:58:28 18/07/2018

    جادىراعان جاز ماۋسىمى كەلۋمەن بىرگە ماۋسىمدىق كوكونىستەر دە كوپتەپ بازارعا شىعارىلۋدا. ولاردىڭ قورەكتىك جاعىنداعى ارتىقشىلىقتارىن ءبىلىپ العانىمىز ءجون.

    شومىر جاپىراعى _ كالتسي تولىقتايدى. شومىر جاپىراعىنىڭ قورەكتىگى وتە جوعارى، ادەتتە كالتسي مولشەرى ءار 100 گرامىنىڭ قۇرامىندا 100 ميلليگرام كالتسي بولسا، جوعارى كالتسيلى ازىقتىق دەپ اتالادى. مىسالى، سيىر ءسۇتى، بۇرشاق ىرىمشىگى، جاسىل جاپىراقتى كوكونىستەردىڭ بارلىعى وسى كولەمگە جاتادى. شومىر جاپىراعىنىڭ كالتسي مولشەرى ءار 100 گرامىندا 238 ميلليگرام بولسا ۇنەمى كەزىگەتىن جوعارى كالتسيلى ازىقتىقتاردىڭ ەكى ەسەسىنىڭ اينالاسىندا بولىپ، «تابيعي كالتسي» دەگەن ءسوز. شومىر جاپىراعىنىڭ قۇرامىندا ورگانيكالى قىشقىل ءبىرشاما جوعارى بولادى، تۇتىنۋدىڭ الدىندا قايناعان سۋدا ءبىر بۇرق ەتكىزىپ الىپ، قۋىرىپ نەمەسە سالقىن ساي جاساپ تۇتىنسا ەرەكشە پايدالى بولادى.

    ساڭىراۋقۇلاق _ كالي تولىقتايدى. ساڭىراۋقۇلاقتىڭ ءدامى ءتىل ءۇيىرىپ، اس ۇستەلىندەگى ەڭ باعالى تاعام ەسەپتەلەدى. ساڭىراۋقۇلاقتىڭ قۇرامىندا زور مولشەردە امين قىشقىلى بار، %20 – 10 اينالاسىندا بولىپ، باسقا ازىقتىقتاردان جوعارى بولادى.

    ساڭىراۋقۇلاقتىڭ قۇرامىندا ازىق تالشىعى بولۋدان تىس، كالي دە وتە جوعارى بولادى. ءار 100 گرام ساڭىراۋقۇلاقتىڭ قۇرامىنداعى كاليدىڭ مولشەرى 250 – 350 ميلليگرام بولىپ، كالي تولىقتاۋشى جارىق جۇلدىز – باناننان جوعارى بولادى (باناننىڭ ءار 100 گرامنىڭ قۇرامىندا 256 ميلليگرام كالي بولادى). كالي قان قىسىمدى رەتكە ءتۇسىرۋ، دەنەدەگى يوننىڭ تەپە – تەڭدىگىن ساقتاۋ جونىنەن ماڭىزدى رول اتقارىپ، ميعا قان قۇيىلۋدان ساقتايدى. سوندىقتان ءدامى ءتىل ۇيرەتىن ساڭىراۋقۇلاق سورپاسىن ءىشىپ تۇرسا كالي تولىقتاۋدىڭ تاماشا قاينارى بولىپ تابىلادى.

    بۇيرا كوكونىس _ كاروتين تولىقتايدى. كاروتين ادام دەنەسىندە ۆيتامين A عا اينالىپ، كوزدىڭ جارىق سەزۋ كلەتكاسىنىڭ، تەرى ءۇستى كلەتكاسىنىڭ قايتا جەتىلۋى جونىنەن ماڭىزدى رول اتقارادى. سونىمەن بىرگە قارتايۋدى كەشەۋىلدەتۋ، راكتان ساقتاۋ جونىنەن دە ماڭىزدى رول اتقارادى. ۇنەمى تۇتىنىپ تۇرسا ومىراۋ، تىك ىشەك جانە اسقازان راگى سياقتى راك اۋرۋىنىڭ تۋىلۋ مولشەرىن بارىنشا ازايتادى. مۇندا بۇيرا كوكونىستى كىشكەنە بولەكتەرگە ءبولىپ، بىرنەشە مينۋت بۋعا پىسىرىپ جەسە، قورەكتىگى زور دارەجەدە ساقتالادى.

    ءتۇستى بۇرىش (彩椒) _ ۆيتامين C نى تولىقتايدى. ۆيتامين C ادام دەنەسىنە قاجەتتى ەڭ ۇلكەن قورەكتىك ەلەمەنت بولىپ، كوپتەگەن فيزيولوگيالىق قاسيەتكە يە. مىسالى، ادام دەنەسىنىڭ يممۋنيتەتتىك قۋاتىن ارتتىرىپ، تەمىردىڭ، كالتسيدىڭ جانە جاپىراق قىشقىلىنىڭ قولدانىلۋ مولشەرىن جاقسارتادى. مۇندا ۆيتامين C نىڭ مولشەرى ەڭ كوپ كوكونىس ءتۇستى بۇرىش بولىپ، 104 ميلليگرام دا 100 گرامعا جەتىپ، اپەلسيننىڭ 3 ەسەسىنە، پاميدوردىڭ 5 ەسەسىنە تەڭ كەلەدى. ءتۇستى بۇرىشتىڭ ءتۇسى كوزگە ەرەكشە كورىنىپ، ءيىسى مۇرىندى جارىپ، كوكونىس سالاتىن جاساپ تۇتىنۋ ەڭ تاماشا تالعام ەسەپتەلەدى.

    شپينات _ جاپىراق قىشىقىلىن (ۆيتامين B11) تولىقتايدى. شپيناتتى ۋاكىلدىك ەتكەن جاسىل جاپىراقتى كوكونىس ەلىمىزدەگى جاپىراق قىشقىلىنىڭ بىردەن – ءبىر كەلۋ قاينارى ەسەپتەلدى. جاپىراق قىشقىلىنىڭ ەڭ باستى ءونىمى بوبەكتەردە كەزىگەتىن كەمىستىكتەن ساقتايدى. زەرتتەۋلەردەن دەنەدە جاپىراق قىشقىلىنىڭ جەتكىلىكسىز بولۋى جۇرەك – مي – قان تامىر اۋرۋىنىڭ تۋىلۋىنداعى باستى فاكتور ەكەندىگى بايقالعان. جاپىراق قىشقىلى وتە تۇراقسىز ەلەمەنتتىڭ ءبىرى، كوكتەمنىڭ سوڭى مەن جازدىڭ باس شەنىندەگى كوكونىستىڭ كوپ ءبولىمى بالعىن بولادى، كوپ قۋىرماۋ كەرەك، سوندا عانا ءدامى ءتىل ۇيرەتىن بولادى.

جاۋاپتى رەداكتور: جازيرا بولاتباي قىزى