راك اۋرۋىنان ساقتاپ، دەنەدەگى ۋىتتى قايتارادى دەلىنەتىن بىرنەشە ءتۇرلى «حيكىمەتتى ازىق – تۇلىكتىڭ» قورەكتىك قۇنى جونىندە

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 08:14:22 02/11/2018

    مەيلى دوستار شەڭبەرى، ميكرو بلوگ نەمەسە دەنساۋلىق ساقتاۋ تورابى بولسىن، تومەندەگى بىرنەشە ءتۇرلى ازىق – تۇلىك راك اۋرۋىنان ساقتاپ، دەنەدەگى ۋىتتى قايتارىپ، ارىقتاتادى جانە اجارلاندىرادى دەپ ۇگىتتەلەدى. شىنىندا دا بۇل ازىق – تۇلىكتەردىڭ رولى سونداي كەرەمەت پە؟ قاتىستى مامانداردىڭ جانە قورەكتىك ماماندارىنىڭ زەرتتەۋ ناتيجەسىنەن بۇل ازىق – تۇلىكتەردىڭ ونداي كەرەمەت ەمەس ەكەندىگىن كورۋگە بولادى. وندا ولاردىڭ ازىقتىق قۇنى ءسىرا قانشالىق؟

    ليمون سۋى. ليمون سۋىنىڭ دەنساۋلىقتى قورعاۋ رولى جونىندە ءتۇرلى كىتاپ – ماتەريالداردا، توردا، حالىق اراسىندا تارالىپ جۇرگەن ايتىلىمدار وتە كوپ. كەيبىرەۋلەر: ونىڭ قۇرامىندا ۆيتامينC مول، تەرىنى اعارتادى دەسە، كەيبىرەۋلەر: دەنەنىڭ قىشقىلدىق قاسيەتىن وزگەرتىپ، راك اۋرۋىنان ساقتايدى دەسەدى. ءىس جۇزىندە ليمون قۇرامىندا ۆيتامين C ەڭ مول جەمىس ەسەپتەلمەيدى، ادەتتە ليموندى قايناعان سۋعا بىقتىرعاندا سۋعا شىعاتىن ليمون مولشەرى وتە از بولادى ءارى ليمون قۇرامىنداعى ۆيتامينC نىڭ ءبارى سۋدا ەرىمەيتىندىكتەن، اسىلىندە از مولشەردەگى ۆيتامينC نى ءتىپتى دە سۇيىلتىپ جىبەرەدى. بۇدان تىس وسى زامانعى مەديتسينادا «قىشقىلدىق قاسيەتكە يە دەنە»، «سىلتىلىك قاسىيەتكە يە دەنە» دەگەن ايتىلىم جوق، قالىپتى دەنەنىڭ قىشقىلدىق جانە سىلتىلىك دارەجەسى (pHءمانى) ادام دەنەسىندەگى 3 ءىرى رەتتەۋ جۇيەسىنىڭ رەتتەۋىندە 7.35 – 7.45 ارالىعىنداعى ورنىقتى ورەنى ساقتايدى ءارى بەلگىلى ءبىر ازىق – تۇلىكتى جەگەنگە بولا وزگەرمەيدى. ليموننىڭ "تەرىنى اعارتىپ، اجارلاندىرۋ، راك اۋرۋىنان ساقتاۋداي" تاماشا رولى بولماعانىمەن قۇرامىندا كالي، از مولشەردە ۆيتامين C جانە مىس مول بولۋداي ەرەكشەلىگىمەن تاماشا سۋسىندىق ەسەپتەلىپ، جوعارى قان قىسىم، قانتتى نەسەپ اۋرۋى، جۇرەك ـ قان تامىر اۋرۋلارى جانە بۋىن قاقساۋ اۋرۋى بارلاردىڭ ىشۋىنە ۇيلەسەدى.

    بال. بەينە ليمون سۋىنا يەك سۇيەگەن سەكىلدى دەنساۋلىقتى قورعاۋدا ادامدار بالدىڭ دەنەدەگى ۋىتتى قايتارىپ، وسپە اۋرۋىنان ساقتاپ، يممۋنيتەتتىك قۋاتتى جوعارىلاتۋ رولىنا شارتسىز سەنىپ، ودان زور ءۇمىت كۇتەدى. ءىس جۇزىندە بالدىڭ نەگىزگى قۇرامى - جەمىس شىرىنى، گليۋكوزا جانە قانت قۇراعى بولىپ، بۇلاردىڭ قۇرامىنداعى قانت مولشەرى %85 تەن اسادى، دەسە دە بۇلاردىڭ قۇرامىنداعى ۆيتامين، مينەرال زات سياقتى ميكرو ەلەمەنتتەر مولشەرى ونشا جوعارى ەمەس. جەمىس شىرىنىنىڭ دەنەگە ءسىمىرىلۋ مولشەرى ءبىرشاما جوعارى، سوندىقتان قۇرامىندا جەمىس شىرىنى مول بالدى قايناعان سۋعا سالىپ ىشكەندە ءشولدى باسىپ، قاقىرىقتى جىبىتۋمەن بىرگە ءىش قاتۋدى باسەڭدەتەدى. بالدىڭ ءدامى ءتاتتى ءارى ءسىڭىمدى بولعاندىقتان، ادامدار ونى شەكەر ورنىندا پايدالانادى. ەسكەرە كەتۋگە ءتيىستى ءبىر ءجايت، بۋىنى سىرقىراپ اۋىراتىندار قان قۇرامىندا نەسەپ قىشقىلى جوعارى بولۋ ناۋقاسىنا شالدىققاندار بالدى ابايلاپ تۇتىنۋى كەرەك، سەبەبى بالدىڭ قۇرامىنداعى جەمىس شىرىنى قانداعى نەسەپ قىشقىلىنىڭ مولشەرىن جوعارىلاتىپ، اۋرۋدى اسقىندىرادى.

    تاۋىق سورپاسى. جۇڭگولىقتاردىڭ نازارىندا تاۋىق سورپاسى - ەڭ تاماشا دەنە قۋاتتاندىراتىن ازىقتىق ەسەپتەلىنەدى. ويتكەنى كوپ سانداعى ادام تاۋىق ەتىن سۋعا پىسىرۋ بارىسىندا بارلىق ازىقتىق سورپاعا شىعادى دەپ قارايدى. ءىس جۇزىندە سۋعا پىسىرىلعان تاۋىق ەتىنەن شىققان سورپاعا قاراعاندا تاۋىق ەتىنىڭ قورەكتىك قۇرامى مول بولىپ، ول ادام دەنەسىن بەلوك، ماي، ۆيتامين جانە كالتسي سياقتى مينەرال زاتتارمەن قامدايدى. تاۋىق ەتىن پىسىرۋ بارىسىندا ونىڭ قۇرامىنداعى ءتىل ۇيىرەتىن ءدام سورپاعا شىعادى، سوندىقتان تاۋىق سورپاسىن ادامدار اسا ۇناتىپ ىشەدى.

جاۋاپتى رەداكتور: جازيرا بولاتباي قىزى