الما مەن شاي راكقا قارسى تۇرىپ، جۇرەكتى قورعايدى

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 04:31:13 31/10/2019

    «كۇنىنە ءبىر تال الما جەپ، تاڭەرتەڭ ءبىر ستاكان شاي ىشسەڭىز شيپاگەرگە بارىپ ءدارى المايتىن بولاسىز»... الما مەن شايدىڭ پايداسى جونىندە ەجەلدەن بەرى كوپ ايتىلىپ كەلەدى. تاياۋدا اۆستراليانىڭ ەديسكوۆەن داشۋەسى زەرتتەرمەندەرىنىڭ «تابيعات» جۋرنالىنداعى زەرتتەۋ ماقالاسىندا: الما، شاي، جىلانقياق سياقتىلاردى نەگىز ەتكەن قۇرامىندا فلاۆون مول ازىقتىقتاردى تۇتىنعاندا، راك اۋرۋى مەن جۇرەك اۋرۋىنان ساقتانۋعا بولاتىندىعى، اسىرەسە، تەمەكى شەگۋشىلەر مەن اراق ىشۋشىلەر جونىنەنءتىپتى دە ءونىمدى بولاتىندىعى جاريالانعان.

    فلاۆوننىڭ (类黄酮) ءولىم - ءجىتىمدى ازايتۋمەن تىكەلەي قاتىسى بار

    زەرتتەرمەندەر 1993 - جىلدان 1997 - جىلعا دەيىن 56 مىڭنان استام 50 ~ 65 جاس ارالىعىنداعى دانيالىقتاردى 23 جىل ارالاپ، ازىق - تۇلىك، راك جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جاعىندا جيناعان ساندىق مالىمەتتەرگە تالداۋ جاسادى. ولار ۇنەمى فلاۆون قۇرامى مول ازىقتاردى جەيتىن ادامداردىڭ ءولىم -ءجىتىم حاۋپى ءبىرشاما تومەن بولاتىندىعىن، اسىرەسە، ءار كۇنى فلاۆوننىڭ قابىلدانۋ مولشەرى 500 ميلليگرام اينالاسىندا بولعاندا ءونىمى ەڭ كورنەكتى بولاتىندىعىن بايقاعان. باس زەرتتەۋشى نيكولاي بوندونو دوكتور بىلاي دەدى: «مۇنداي فلاۆون قابىلداۋ مولشەرى وتە وڭاي جۇزەگە اسادى، مىسالى، ادامدار كۇنىنە ءبىر ستاكان شاي ءىشىپ، ءبىر تال الما، ءبىر تال ماندارين، 100 گرام سيىر بۇلدىرگەن (蓝莓) جانە 100 گرام جىلانقياق (西兰花) جەسە بولعانى، 500 ميلليگرامنان استام فلاۆون قۇرامىن وپ - وڭاي قابىلداۋىنا بولادى». زەرتتەۋلەر اراقتى ءار كۇنى 20 گرامنان ارتىق ىشەتىندەر نەمەسە تەمەكى تارتاتىندار قۇرامىندا فلاۆون بار ازىقتىقتاردى قانشالىق كوپ قابىلداسا، ءولىم - ءجىتىم حاۋپىن تومەندەتۋ دارەجەسىنىڭ سونشالىق كورنەكتى بولاتىندىعىن بايقاعان.

    بوندونو تۇسىندىرە كەلىپ: «بۇل زەرتتەۋدە فلاۆوندى قابىلداۋ مەن ءولىم قاتەرىن ازايتۋدىڭ اسا كۇشتى بايلانىسى بار ەكەنى انىقتالدى، الايدا، قورعاۋ رولىنىڭ مەحانيزمى ءالى انىق بولماعاندىقتان، كوپ جاقتى شارپۋى مۇمكىن» دەدى. مۇنىڭ ىشىندە سپيريت پەن تەمەكى قابىنۋدى كۇشەيتىپ، قان تامىردى زاقىمداپ، ءبىرقىدىرۋ اۋرۋ قاتەرىن تۋدىرادى، ال فلاۆوننىڭ قابىنۋعا قارسى رولى بار ەكەنى ٴارى قان تامىر قىزمەتىن جاقسارتاتىندىعى دالەلدەنىپ وتىر. سوندىقتان بۇل تەمەكى شەگىپ، اراق ىشۋشىلەر جونىنەن ايتقاندا ولاردىڭ راك اۋرۋى مەن جۇرەك اۋرۋىنىڭ الدىن الۋدا ءونىمى ءتىپتى دە جاقسى بولاتىندىعىنىڭ سەبەبى بولۋى مۇمكىن.

    بۇل جونىندە جۇڭگو اۋىل شارۋاشىلىق داشۋەسى ازىق – تۇلىك عىلىمى جانە قورەكتىك ينجەنەريا شۋەيۋانىنىڭ دوتسەنتى جۋ ي بىلاي دەدى: بۇل قورىتىندى كەزدەيسوق شىعارىلعان، الايدا، ءار ەل ادامدارىنىڭ ازىقتانۋ ادەتى پارىقتى بولعاندىقتان، فلاۆوندى قابىلداۋ مولشەرى جونىندەگى بۇل ۇسىنىستىڭ ۇلگى ەتەرلىك ماڭىزى بار، دەسە دە، جاپپاي ۇيلەسىمدىلىك سيپاتى جوق. جۇڭگودا ەرتەدە - اق، اپەلسين، بانان جاپىراقتارىنداعى فلاۆوننان الىنعان زاتتاردىڭ باكتەرياعا قارسى تۇرۋ، قابىنۋعا قارسى تۇرۋ رولى بار ەكەنىن، تەمەكى تارتۋدىڭ، اراق ءىشۋدىڭ، ناشار ازىقتانۋ ادەتىنىڭ (مىسالى، قانت قۇرامى جوعارى جەمەكتىكتەردى تۇتىنۋ) قابىنۋ رەاكسياسىن ارتتىرىپ، قان تامىردى زاقىمدايتىندىعىن، سونداي - اق قابىنۋ سالدارىنان ءتۇرلى سوزىلمالى اۋرۋلاردى وڭاي تۋدىراتىندىعىن، ال، فلاۆون قابىنۋ مەن يممۋنيتەتتىك رەاكسياعا قاجەتتى فەرمەنتتەردى رەتتەۋ ارقىلى قابىنۋ تۋدىراتىن سۇيىقتىقتاردىڭ پايدا بولۋى مەن ءبولىنىپ شىعۋىن ازايتىپ، قابىنۋعا قارسى ءونىم بەرەتىندىگى دالەلدەنگەن.

جاۋاپتى رەداكتور: جازيرا بولاتباي قىزى